I. Lý thuyết trọng tâm

1. Từ ngữ chỉ tình cảm của người thân

Là những từ nói lên sự yêu thương, quan tâm giữa những người thân trong gia đình.

Ví dụ: yêu thương, chăm sóc, quan tâm, kính trọng.

2. Từ ngữ chỉ tính cách

Là những từ nói về tính nết của một người.

Ví dụ: kiên nhẫn, vui tính, nghiêm khắc, hiền lành.

3. Dấu câu đặt cuối câu

• Dấu chấm (.) đặt cuối câu kể. Ví dụ: Bố em đang uống cà phê.
• Dấu chấm hỏi (?) đặt cuối câu hỏi. Ví dụ: Từ “đường” đâu?
• Dấu chấm than (!) đặt cuối câu bộc lộ cảm xúc hoặc câu gọi. Ví dụ: Nam ơi!

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Những từ nào dưới đây chỉ tình cảm của người thân trong gia đình?

(chăm sóc, chăm chỉ, quan tâm, yêu thương, kính trọng, vui chơi)

Trả lời: Những từ chỉ tình cảm của người thân trong gia đình là: chăm sóc, quan tâm, yêu thương, kính trọng.

Câu 2: Tìm từ ngữ bạn nhỏ nói về tính cách của bố mình trong đoạn văn sau:

“Khi dạy em học, bố rất kiên nhẫn. Khi chơi cùng em, bố rất vui tính. Mỗi khi em mắc lỗi, bố nghiêm khắc dạy bảo nhưng cũng dễ tha thứ.”

Trả lời: Các từ ngữ nói về tính cách của bố là: kiên nhẫn, vui tính, nghiêm khắc, dễ tha thứ.

Câu 3: Chọn dấu chấm, dấu chấm hỏi hoặc dấu chấm than thay cho ô vuông.

Trả lời:

• Bố: – Nam ơi! Con hãy đặt một câu có từ “đường” nhé!
• Con: – Bố em đang uống cà phê.
• Bố: – Thế từ “đường” đâu?
• Con: – Dạ, đường có ở trong cốc cà phê rồi ạ.

Viết

Câu 1: Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi.

“Trong nhà, mẹ là người luôn ở bên tôi. Mỗi khi tôi ốm hay mệt, mẹ thức thâu đêm chăm sóc tôi. Mỗi khi gặp bài học khó, mẹ là người động viên, giúp đỡ tôi. Được ai khen, tôi nghĩ ngay đến mẹ. Tôi biết mẹ sẽ rất vui khi tôi làm được việc tốt. Tôi rất yêu mẹ tôi.”

a. Trong đoạn văn trên, bạn nhỏ kể về ai?

Trả lời: Bạn nhỏ kể về mẹ của mình.

b. Những câu nào thể hiện rõ tình cảm của bạn nhỏ đối với người đó?

Trả lời: Đó là các câu: “Được ai khen, tôi nghĩ ngay đến mẹ.” và “Tôi rất yêu mẹ tôi.”.

c. Vì sao người đó được bạn nhỏ yêu quý?

Trả lời: Vì mẹ luôn ở bên, thức thâu đêm chăm sóc bạn nhỏ khi ốm mệt, động viên và giúp đỡ bạn khi gặp bài học khó.

Câu 2: Viết 3 – 4 câu thể hiện tình cảm của em đối với người thân.

Dàn bài (dựa theo phần gợi ý G):

• Em muốn kể về ai trong gia đình? → Mẹ.
• Em có tình cảm thế nào với người đó? Vì sao? → Rất yêu thương và biết ơn mẹ vì mẹ luôn chăm sóc, dạy dỗ em.

Bài viết mẫu:

Trong gia đình, em yêu quý nhất là mẹ. Mẹ luôn chăm sóc, nấu những bữa cơm ngon và dạy em học mỗi ngày. Mỗi khi em buồn, mẹ luôn ở bên an ủi, động viên em. Em rất yêu thương và biết ơn mẹ của mình.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình