I. Giải bài tập SGK

Câu 1: Nghe kể chuyện.

Cậu bé ham học

(1) Vũ Duệ đỗ Trạng nguyên ở triều đại nhà Lê. Ông là người nổi tiếng thông minh, có khí phách, được vua Lê tin dùng, các quan trong triều ai cũng kính nể.

(2) Thuở nhỏ, vì nhà nghèo, Vũ Duệ không được đi học, phải ở nhà trông em, lo cơm nước cho bố mẹ đi làm ngoài đồng. Ngày nào cũng vậy, mỗi buổi sáng, khi thầy đồ trong làng bắt đầu dạy học, Vũ Duệ lại cõng em đứng ở ngoài hiên, chăm chú nghe thầy giảng bài.

(3) Thầy đồ thấy Vũ Duệ ham học, trong lòng quý mến, muốn thử tài cậu bé. Thầy đặt một câu hỏi “hóc búa” cho cả lớp, không ai trả lời được. Thầy nhìn ra ngoài cửa lớp, bắt gặp ánh mắt sáng ngời của cậu bé đang nhìn mình, ý chừng muốn trả lời câu hỏi thay cho các bạn trong lớp. Thầy đồ bèn hỏi:

– Liệu con có trả lời được câu hỏi của ta không?

Cậu bé thưa:

– Dạ, thưa thầy con xin trả lời ạ!

Được thầy cho phép, Vũ Duệ trả lời câu hỏi trôi chảy, mạch lạc, đâu ra đấy. Thầy đồ gật đầu tán thưởng. Cả lớp thán phục. Thầy bước ra cửa lớp, xoa đầu Vũ Duệ, khen ngợi.

(4) Ngay sau buổi học đó, thầy đồ đến tận nhà cậu bé, khuyên cha mẹ cậu cho cậu đi học. Thế là Vũ Duệ được đi học, chính thức bên thầy, bên bạn. Chỉ vài tháng sau, Vũ Duệ đã là trò giỏi nhất lớp.

(Theo Kể chuyện thần đồng Việt Nam)

Gợi ý trả lời theo tranh:

• Tranh 1 – Vì sao cậu bé Vũ Duệ không được đi học? → Vì nhà nghèo, Vũ Duệ phải ở nhà trông em và lo cơm nước cho bố mẹ đi làm ngoài đồng.
• Tranh 2 – Buổi sáng, Vũ Duệ thường cõng em đi đâu? → Cậu thường cõng em đến đứng ở ngoài hiên lớp học để nghe thầy đồ giảng bài.
• Tranh 3 – Vì sao Vũ Duệ được thầy khen? → Vì cả lớp không ai trả lời được câu hỏi khó của thầy, còn Vũ Duệ trả lời trôi chảy, mạch lạc.
• Tranh 4 – Vì sao Vũ Duệ được đi học? → Vì thầy đồ thấy cậu ham học, thông minh nên đến nhà khuyên bố mẹ cho cậu đi học.

Câu 2: Chọn kể 1 – 2 đoạn của câu chuyện theo tranh.

Bài kể mẫu (đoạn 1 và 2 – theo tranh 1, 2): Ngày xưa, có một cậu bé tên là Vũ Duệ. Nhà cậu nghèo nên cậu không được đi học, phải ở nhà trông em và lo cơm nước cho bố mẹ đi làm đồng. Mỗi buổi sáng, khi thầy đồ trong làng dạy học, Vũ Duệ lại cõng em đến đứng ngoài hiên, chăm chú nghe thầy giảng bài.

II. Vận dụng

Kể cho người thân về cậu bé Vũ Duệ trong câu chuyện Cậu bé ham học.

Bài kể mẫu: Vũ Duệ là một cậu bé nhà nghèo nhưng rất ham học. Tuy không được đi học, ngày nào cậu cũng cõng em đến nghe thầy đồ giảng bài. Nhờ ham học và thông minh, cậu được thầy khen và khuyên bố mẹ cho đi học. Chỉ vài tháng sau, Vũ Duệ đã trở thành trò giỏi nhất lớp.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình