I. Yêu cầu của bài nói

• Giới thiệu được vấn đề nghiên cứu và lí do lựa chọn vấn đề đó.
• Trình bày được kết quả nghiên cứu một cách khái quát và có hệ thống.
• Kết hợp hiệu quả phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để nội dung trình bày được rõ ràng và hấp dẫn.

II. Quy trình nói và nghe

1. Chuẩn bị nói

• Xác định rõ mục tiêu: đưa đến cho người nghe một cái nhìn khái quát về nghiên cứu; thu thập được phản hồi, trao đổi của người nghe.
• Sắp xếp cách trình bày và thời gian cho các luận điểm sao cho phù hợp với thời lượng cho phép, giúp người nghe có cái nhìn tổng quan về vấn đề.
• Chuẩn bị các phương tiện phi ngôn ngữ (slide, biểu đồ, hình ảnh, video…) để hỗ trợ bài nói, tạo điều kiện thuận lợi cho người nghe tiếp nhận thông tin.

Lưu ý cho người nghe: vì đề tài có tính tổng hợp, khái quát, nên các câu hỏi sa đà vào chi tiết vụn vặt sẽ không phù hợp.

2. Thực hành nói

• Mở đầu: giới thiệu ngắn gọn vấn đề nghiên cứu và lí do chọn vấn đề.
• Triển khai: trình bày kết quả nghiên cứu, sử dụng các phương tiện hỗ trợ; chú ý theo dõi phản ứng người nghe và điều chỉnh nếu cần thiết.
• Kết luận: tóm tắt lại kết quả; đưa ra đánh giá khái quát, mở rộng, liên hệ; bày tỏ thái độ sẵn sàng tiếp nhận trao đổi của người nghe.

3. Trao đổi, đánh giá

III. Bài nói tham khảo

Đề tài: Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về Vai trò của những người có ảnh hưởng rộng trên mạng xã hội (KOL, Influencer) đối với cuộc sống của thanh niên hiện nay.

Kính chào thầy cô và các bạn!

Trong thời đại số, chúng ta không xa lạ với các cụm từ như KOL (Key Opinion Leader), Influencer, TikToker, YouTuber… Họ có hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người theo dõi, và mỗi bài đăng, video của họ có thể tác động mạnh đến hành vi, suy nghĩ của giới trẻ. Vậy vai trò thực sự của họ là gì? Đó là vấn đề nhóm em đã nghiên cứu và xin trình bày kết quả trong hôm nay.

1. Lí do chọn đề tài

• Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu của thanh niên.
• Các KOL, Influencer đang định hình xu hướng tiêu dùng, thời trang, thẩm mĩ, thậm chí cả lối sống của giới trẻ.
• Bên cạnh mặt tích cực, đã xuất hiện nhiều hiện tượng đáng lo ngại: học sinh bắt chước lối sống lệch chuẩn, tin theo thông tin sai lệch từ các “thần tượng mạng”…

2. Kết quả nghiên cứu

a) Khái niệm và phân loại người có ảnh hưởng trên mạng xã hội:

• KOL là những cá nhân có chuyên môn, uy tín trong một lĩnh vực nhất định, được cộng đồng lắng nghe.
• Influencer là những người có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, thường thông qua nội dung sáng tạo.
• Có thể chia thành nhiều nhóm: ca sĩ, diễn viên, vận động viên, doanh nhân, chuyên gia, và cả những TikToker, YouTuber, streamer trẻ.

b) Vai trò tích cực đối với thanh niên:

• Lan toả thông tin, tri thức: nhiều KOL trong lĩnh vực giáo dục, khoa học, sức khoẻ giúp thanh niên cập nhật kiến thức nhanh chóng, dễ hiểu.
• Truyền cảm hứng, tấm gương tích cực: những người trẻ khởi nghiệp, vận động viên đạt thành tích cao, các gương học tốt… tiếp lửa cho các bạn trẻ khác.
• Đóng góp cho các chiến dịch xã hội: kêu gọi từ thiện, ủng hộ đồng bào lũ lụt, bảo vệ môi trường, hiến máu nhân đạo…
• Thúc đẩy sáng tạo nội dung: nhiều bạn trẻ được truyền cảm hứng để tự làm nội dung, phát triển kĩ năng truyền thông.

c) Vai trò tiêu cực (thách thức):

• Lan truyền lối sống lệch chuẩn: khoe của, sống ảo, hưởng thụ vô độ, ảnh hưởng đến quan niệm giá trị của thanh niên.
• Định hướng tiêu dùng thiếu kiểm soát: quảng cáo sản phẩm kém chất lượng, khuyến khích chi tiêu bốc đồng.
• Phát tán thông tin sai lệch, tin giả (fake news) – đặc biệt trong các lĩnh vực sức khoẻ, chính trị, tài chính.
• Gây áp lực tâm lí, khủng hoảng hình thể (body image): thanh niên dễ so sánh, tự ti khi thấy hình ảnh “hoàn hảo” trên mạng.
• Cổ suý những trào lưu nguy hiểm (challenge độc hại, mạo hiểm bản thân…).

d) Nguyên nhân dẫn đến ảnh hưởng lớn:

• Thanh niên đang trong độ tuổi hình thành nhân cách, dễ bị dẫn dắt.
• Mạng xã hội có thuật toán đề xuất nội dung liên tục theo sở thích, tạo hiệu ứng “bong bóng thông tin”.
• Thiếu kĩ năng chọn lọc, phản biện thông tin.

3. Đánh giá và giải pháp

a) Đánh giá: Vai trò của KOL, Influencer là hai mặt – vừa có thể là người truyền cảm hứng, vừa có thể trở thành nguồn gây hại nếu không được chọn lọc. Không nên phủ định hay thần tượng hoá mà cần nhìn nhận khách quan, đa chiều.

b) Giải pháp đề xuất:

• Với thanh niên: cần rèn kĩ năng tư duy phản biện, chọn lọc thông tin, không thần tượng mù quáng.
• Với gia đình và nhà trường: đồng hành, hướng dẫn thanh niên sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh; giáo dục kĩ năng số.
• Với người có ảnh hưởng: cần ý thức trách nhiệm xã hội khi có lượng theo dõi lớn.
• Với cơ quan quản lí: hoàn thiện hành lang pháp lí để quản lí nội dung trên mạng xã hội.

4. Kết luận

Nghiên cứu của nhóm em cho thấy: người có ảnh hưởng trên mạng xã hội đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cuộc sống của thanh niên hiện nay. Đây là hiện tượng không thể đảo ngược, nhưng có thể chủ động định hướng. Điều quan trọng nhất là mỗi bạn trẻ cần tỉnh táo, biết chọn hình mẫu phù hợp để noi theo và giữ bản sắc cá nhân giữa muôn vàn dòng chảy thông tin.

Trên đây là kết quả nghiên cứu của nhóm em. Rất mong nhận được ý kiến trao đổi của thầy cô và các bạn để chúng em tiếp tục hoàn thiện. Em xin chân thành cảm ơn!

ThS. Nguyễn Thành Đạt

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THPT

Trình độ: Thạc sĩ Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ CNTT, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Thế Thiện