I. Lý thuyết

1. Từ ngữ chỉ đặc điểm

Là những từ chỉ đặc điểm riêng của sự vật. Ta thường gặp các nhóm:

• Chỉ màu sắc: xanh ngắt, trắng muốt, đỏ rực.
• Chỉ âm thanh: rì rào, róc rách, líu lo.
• Chỉ hương vị: thơm, ngọt, chua, cay.
• Chỉ hình dáng, đặc điểm khác: mấp mô, bằng phẳng, rộng rãi.

2. Cách viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc với một người

Đoạn văn thường có 3 ý:

• Giới thiệu người mà em yêu quý.
• Nêu những điểm ấn tượng về người đó.
• Nêu cảm xúc của em khi nghĩ đến người đó.

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Tìm những từ ngữ chỉ đặc điểm của con đường.

(M: mấp mô)

Trả lời:

mấp mô, gồ ghề, bằng phẳng, rộng rãi, thẳng tắp, quanh co, nhẵn nhụi, tấp nập.

Câu 2: Tìm thêm các từ ngữ chỉ đặc điểm cho mỗi nhóm dưới đây và mỗi nhóm đặt một câu với từ ngữ tìm được.

(Cho sẵn – Màu sắc: xanh ngắt, trắng muốt; Âm thanh: rì rào, tí tách; Hương vị: thơm, ngọt.)

Trả lời:

Tìm thêm từ ngữ chỉ đặc điểm:

• Chỉ màu sắc: đỏ tươi, vàng óng, tím biếc.
• Chỉ âm thanh: róc rách, líu lo, xào xạc.
• Chỉ hương vị: chua, cay, mặn, bùi.

Đặt câu:

• (Màu sắc) Những bông hoa phượng đỏ tươi nở rực cả sân trường.
• (Âm thanh) Đàn chim hót líu lo trên cành cây.
• (Hương vị) Quả khế chín ăn chua chua.

Câu 3: Chọn từ chỉ đặc điểm trong khung thay cho ô vuông.

Từ trong khung: xanh um, nhộn nhịp, đỏ rực, râm ran, sớm.

Trả lời:

Buổi sáng, Nam đạp xe tới trường trên con đường quen thuộc. Hè đã sang, mấy cành phượng vĩ nở hoa đỏ rực. Tiếng ve kêu râm ran giữa những tán lá sấu xanh um. Gần đến trường, khung cảnh nhộn nhịp hẳn lên. Mấy em bé lớp 1 chia tay mẹ vào lớp, vừa đi vừa ngoái lại: “Mẹ ơi, chiều mẹ đón con sớm nhé!”.

Luyện viết đoạn

Câu 1: Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc đối với một người mà em yêu quý.

Gợi ý: Giới thiệu về người mà em yêu quý; Nêu những điểm mà em thấy ấn tượng về người đó; Nêu cảm xúc của em khi nghĩ đến người đó.

Trả lời:

Trả lời theo từng ý gợi ý:

• Giới thiệu: Người em yêu quý nhất là mẹ của em.
• Điểm ấn tượng: Mẹ dịu dàng, chăm chỉ, luôn yêu thương và chăm sóc em.
• Cảm xúc: Em rất yêu mẹ và mong mẹ luôn mạnh khỏe.

Đoạn văn:

Người em yêu quý nhất là mẹ của em. Mẹ em có dáng người nhỏ nhắn và nụ cười thật hiền. Hằng ngày, mẹ chăm lo cho gia đình và dạy em học bài. Mẹ luôn yêu thương, quan tâm đến em. Em rất yêu mẹ và mong mẹ luôn mạnh khỏe.

Câu 2: Trao đổi bài viết của em với bạn.

Gợi ý: Đọc bài viết của bạn và góp ý cho bạn; Nghe bạn góp ý cho bài viết của mình; Sửa lại bài cho hay hơn.

Trả lời:

Em đổi bài viết với bạn để cùng trao đổi:

• Đọc bài viết của bạn và góp ý cho bạn (về cách dùng từ, đặt câu, sắp xếp ý).
• Lắng nghe bạn góp ý cho bài viết của mình.
• Sửa lại bài của mình cho hay hơn.

III. Vận dụng

Tìm đọc những câu chuyện, bài văn, bài thơ,… về nhà trường.

Em có thể tìm đọc ở thư viện, sách hoặc báo những bài viết về nhà trường.

• Ví dụ trong sách là bài “Ngôi trường mới” (Ngô Quân Miện), tả vẻ đẹp của ngôi trường mới và tình cảm gắn bó của bạn nhỏ với trường lớp.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình