I. Lý thuyết

1. Câu hỏi

Câu hỏi là câu dùng để hỏi về điều mình chưa biết. Dấu hiệu nhận biết:

• Cuối câu có dấu chấm hỏi (?).
• Thường có các từ để hỏi: ai, gì, nào, sao, vì sao, ở đâu, bao giờ, thế nào,…
• Ví dụ: Bạn tên là gì?

2. Đơn (đơn xin vào Đội)

Đơn là văn bản dùng để bày tỏ nguyện vọng của mình. Một lá đơn thường có các phần:

• Tên tổ chức (Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh); địa điểm, ngày tháng.
• Tên đơn; mục Kính gửi.
• Thông tin người viết (tên, ngày sinh, lớp, trường).
• Nội dung và lời hứa; cuối cùng là người làm đơn kí tên.

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Tìm tiếp các từ ngữ về nhà trường trong từng nhóm sau:

(Cho sẵn — Người: học sinh,…; Địa điểm: cổng trường,…; Đồ vật: bàn,…; Hoạt động: viết,…)

Trả lời:

• Người: học sinh, thầy giáo, cô giáo, bác bảo vệ, hiệu trưởng, bạn bè.
• Địa điểm: cổng trường, lớp học, sân trường, thư viện, phòng y tế, căng tin.
• Đồ vật: bàn, ghế, bảng, phấn, sách, vở, bút, cặp sách.
• Hoạt động: viết, đọc, học bài, chào cờ, vui chơi, tập thể dục, quét lớp.

Câu 2: Câu nào dưới đây là câu hỏi? Dựa vào đâu em biết điều đó?

a. Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?

b. Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ.

c. Hôm nay con giặt áo sơ mi và quần áo lót đi nhé!

Trả lời:

• Câu hỏi là câu a: Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?
• Em biết vì câu a có từ để hỏi “làm gì” và cuối câu có dấu chấm hỏi (?).

Câu 3: Đọc câu chuyện “Hộp bút của Na” (Theo An Hạnh) và thực hiện yêu cầu.

(Câu chuyện kể về bút chì, cục tẩy và thước kẻ trong hộp bút — bạn nào cũng cho rằng mình quan trọng nhất; cuối cùng Na nói ai cũng quan trọng vì đều là bạn thân của cô bé.)

a. Hỏi – đáp về các nhân vật trong câu chuyện trên.

(M: – Trong hộp bút, ai được dùng nhiều đến mức mòn hết cả số? – Thước kẻ được dùng nhiều đến mức mòn hết cả số.)

Trả lời:

• – Trong hộp bút, ai chỉ còn một mẩu vì được dùng nhiều nhất? – Bút chì chỉ còn một mẩu vì được dùng nhiều nhất.
• – Vì sao cục tẩy vẫn còn nguyên vẹn? – Vì cục tẩy chỉ dùng để chữa lỗi cho bút chì.
• – Khi mở hộp bút, Na đã thầm thì điều gì? – Na thầm thì rằng ai cũng quan trọng vì đều là bạn thân của cô bé.

b. Ghi lại 1 – 2 câu hỏi của em và bạn.

Trả lời:

• Trong hộp bút của Na có những đồ vật nào?
• Na nghĩ gì về những đồ vật trong hộp bút của mình?

Luyện viết: Đơn xin vào Đội

Câu 1: Đọc Đơn xin vào Đội của bạn Nguyễn Ngọc Bích và trả lời câu hỏi.

– Bạn Nguyễn Ngọc Bích viết đơn trên để làm gì?

Bạn viết đơn để xin được vào Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.

– Đơn được gửi cho ai?

Đơn được gửi cho Ban phụ trách Đội Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học và Ban chỉ huy Liên đội.

– Người viết đơn đã hứa những gì khi vào Đội?

Người viết đơn đã hứa:

• Thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy.
• Tuân theo Điều lệ Đội.
• Giữ gìn danh dự Đội.

Câu 2: Điền thông tin vào mẫu đơn xin vào Đội và đối chiếu bài với bạn.

Trả lời (đơn mẫu):

ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH

Hà Nội, ngày 15 tháng 11 năm 2025

ĐƠN XIN VÀO ĐỘI

Kính gửi: – Ban phụ trách Đội Trường Tiểu học Kim Đồng

– Ban chỉ huy Liên đội

Em tên là: Trần Minh An

Sinh ngày 10 tháng 5 năm 2017

Học sinh lớp 3A Trường Tiểu học Kim Đồng.

Sau khi được học Điều lệ và lịch sử Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, em thấy Đội là tổ chức tốt nhất để rèn luyện thiếu niên trở thành những người có ích cho đất nước.

Em làm đơn này xin được vào Đội và xin hứa:

• Thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy.
• Tuân theo Điều lệ Đội.
• Giữ gìn danh dự Đội.

Người làm đơn

An

Trần Minh An

(Em thay bằng thông tin thật của mình: họ tên, ngày sinh, lớp, trường và ngày viết đơn.)

III. Vận dụng

Đọc cho người thân nghe đơn xin vào Đội của em.

Em đọc lá đơn xin vào Đội vừa viết cho bố mẹ, ông bà,… nghe và lắng nghe mọi người góp ý để hoàn thiện lá đơn.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình