I. Lý thuyết trọng tâm

1. Từ ngữ về nghề nghiệp

• Mỗi nghề đều có tên nghề, người làm nghề và công việc riêng.
• Ví dụ: nghề y – bác sĩ – chữa bệnh; nghề nông – nông dân – trồng lúa.

2. Câu hỏi và từ để hỏi

• Câu hỏi dùng để hỏi về điều chưa biết; cuối câu có dấu chấm hỏi (?).
• Trong câu hỏi thường có các từ để hỏi: ai, gì, nào, sao, vì sao, bao giờ, ở đâu, mấy, à, không,…
• Ví dụ: Bố cậu làm nghề gì?

3. Cách viết đoạn văn nêu lí do thích (hoặc không thích) một nhân vật

• Nêu tên nhân vật em thích (hoặc không thích) và trong câu chuyện nào.
• Nêu lí do: nhân vật có tính nết, hành động, việc làm như thế nào.
• Nêu tình cảm, suy nghĩ của em về nhân vật.

II. Giải các câu hỏi SGK

Luyện từ và câu

Câu 1: Tìm các từ ngữ phù hợp với các cột trong bảng (Tên nghề nghiệp – Người làm nghề – Công việc).

Trả lời:

Câu 2: Tìm từ được dùng để hỏi trong mỗi câu dưới đây (M: Câu a: Từ để hỏi là từ “gì”):

a. Bố cậu làm nghề gì?

b. Vì sao cậu thích nghề bác sĩ?

c. Mẹ cậu là y tá à?

d. Cậu thường thức dậy lúc mấy giờ?

Trả lời:

• a. Từ để hỏi là từ “gì”.
• b. Từ để hỏi là từ “vì sao”.
• c. Từ để hỏi là từ “à”.
• d. Từ để hỏi là từ “mấy giờ”.

Câu 3: Chuyển những câu kể dưới đây thành câu hỏi:

a. Nam đi học.

b. Cô giáo vào lớp.

c. Cậu ấy thích nghề xây dựng.

d. Trời mưa.

Trả lời (mẫu):

• a. Nam đi học. → Nam đi học chưa? / Nam đi học à?
• b. Cô giáo vào lớp. → Cô giáo vào lớp chưa? / Cô giáo đã vào lớp à?
• c. Cậu ấy thích nghề xây dựng. → Cậu ấy có thích nghề xây dựng không? / Cậu ấy thích nghề xây dựng à?
• d. Trời mưa. → Trời mưa à? / Trời có mưa không?

(Mỗi câu có thể chuyển thành nhiều câu hỏi khác nhau, em chọn một cách phù hợp.)

Viết

Câu 1: Trao đổi với bạn suy nghĩ của mình về các nhân vật trong câu chuyện đã đọc (dựa vào gợi ý về các nhân vật: Huy-gô, Pu-skin, Cô-li-a, Na).

Trả lời (mẫu):

• Nhân vật Na (trong Tia nắng bé nhỏ): Na là cô bé hiếu thảo, yêu thương bà. Vì bà thích nắng mà phòng bà lại không có nắng, Na đã tìm cách bắt nắng trên vạt áo để mang về cho bà.
• Nhân vật Cô-li-a (trong Bài tập làm văn): Cô-li-a là cậu bé biết giữ lời. Bạn đã vui vẻ làm thật những việc mà mình từng viết trong bài tập làm văn.

Câu 2: Viết đoạn văn ngắn nêu lí do em thích hoặc không thích một nhân vật trong câu chuyện đã đọc.

Dàn ý (cho đoạn văn mẫu bên dưới):

• Mở đoạn: Nêu nhân vật em thích – Na trong câu chuyện Tia nắng bé nhỏ.
• Thân đoạn: Nêu lí do em thích – Na hiếu thảo, yêu thương bà; vì bà thích nắng mà phòng bà không có nắng, Na đã tìm cách bắt nắng trên vạt áo mang về cho bà; chính tình yêu thương của Na đã khiến bà vui.
• Kết đoạn: Tình cảm của em – quý mến Na và muốn học tập tấm lòng hiếu thảo của bạn.

Trả lời (đoạn văn mẫu):

Trong câu chuyện Tia nắng bé nhỏ, em thích nhất nhân vật Na. Na là một cô bé rất hiếu thảo và yêu thương bà. Vì bà thích nắng mà phòng của bà lại không có nắng, Na đã tìm cách bắt nắng trên vạt áo để mang về cho bà. Tuy không mang được nắng thật, nhưng tình yêu thương của Na đã khiến bà rất vui. Em rất quý Na và muốn học tập tấm lòng hiếu thảo của bạn.

Câu 3: Trao đổi bài làm của em với bạn, chỉnh sửa và bổ sung ý hay.

Trả lời:

Em đọc bài làm của mình cho bạn nghe và lắng nghe bài của bạn. Sau đó, em cùng bạn góp ý cho nhau: sửa lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu và bổ sung thêm những ý hay để đoạn văn hoàn chỉnh hơn.

Vận dụng

Đọc lại những câu chuyện mà em yêu thích.

Em chọn những câu chuyện mà em yêu thích (ví dụ: Tia nắng bé nhỏ, Bài tập làm văn,…) rồi đọc lại. Khi đọc, em chú ý ghi nhớ các nhân vật, sự việc và những chi tiết hay để có thể kể lại cho người thân nghe hoặc học tập cách viết.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình