I. Giải bài tập SGK

Câu 1: Đọc thành tiếng bài thơ “Buổi sáng quê nội” (Nguyễn Lâm Thắng) và trả lời câu hỏi.

a. Tìm những từ ngữ trong bài thơ tả: hoa, gió, núi đồi, mặt trời.

• Hoa: còn thiếp trong sương.
• Gió: chạm khóm hoa nhài, mang hương đi khắp lối.
• Núi đồi: ngủ trong mây.
• Mặt trời: như trái chín, treo lủng lẳng vòm cây.

b. Những con vật đã làm gì trong buổi sáng ở quê nội của bạn nhỏ?

• Đàn trâu: ra đồng sớm, đội cả sương mà đi.
• Gà con: kêu trong ổ, đánh thức ông mặt trời.
• Chú mực (chú chó): ra sân phơi, chạy mấy vòng khởi động.

c. Bài thơ nói đến những ai? Những người đó làm gì?

• Nội (bà nội): nấu cơm, nấu cám.
• Người ở cuối xóm: thầm thì, gánh rau ra chợ bán.

Câu 2: Đọc – hiểu bài “Chúng tớ làm thủ thư” và trả lời câu hỏi, thực hiện yêu cầu.

a. Si-skin cảm thấy thế nào khi được làm thủ thư của lớp?

→ Hãnh diện, hào hứng.

b. Si-skin và bạn của mình đã làm những gì để bảo vệ sách?

→ Dán lại sách, dặn các bạn giữ sách.

c. Vì sao Si-skin ngạc nhiên khi thấy bạn thủ thư khác mượn sách?

→ Vì bạn ấy nghĩ rằng thủ thư chỉ quản lí sách.

d. Vì sao Si-skin không kêu ca về việc giá ít sách nữa?

Vì Si-skin đã hiểu ra sách là để cho mọi người mượn đọc. Khi cùng bạn mượn sách để đọc, Si-skin đọc được nhiều sách hơn nên không còn kêu ca về việc giá ít sách nữa.

e. Viết 2 – 3 câu nêu cảm nhận của em về những việc Si-skin đã làm.

Em thấy Si-skin là một thủ thư rất yêu quý sách và có trách nhiệm. Tuy nhiên, một vài suy nghĩ của bạn còn chưa đúng, như không muốn cho mượn nhiều sách. Sách là để mọi người cùng đọc, nên cho các bạn mượn sách mới là việc làm tốt và ý nghĩa.

g. Từ ngữ nào dưới đây chỉ đặc điểm? (đầy ăm ắp / gáy sách / kêu ca)

→ đầy ăm ắp (chỉ đặc điểm). Còn “gáy sách” chỉ sự vật, “kêu ca” chỉ hoạt động.

h. Tìm trong bài đọc các câu kết thúc bằng dấu chấm than và xếp vào 2 nhóm: Câu cảm và Câu khiến.

• Câu cảm: “Thật là oách!”; “Mọi người mượn nhiều quá, giá thưa hẳn đi này!”.
• Câu khiến: “Hãy bảo vệ sách!”; “Cậu giữ sách cẩn thận, đừng để giun dế xuất hiện trong sách nhé!”.

Câu 3: Lựa chọn một trong hai đề sau để viết đoạn văn.

ĐỀ a: Viết một đoạn văn tả một đồ dùng học tập.

Dàn bài (tả chiếc bút chì):

• Mở đoạn: Giới thiệu đồ dùng học tập em định tả (chiếc bút chì).
• Thân đoạn: Tả hình dáng, màu sắc (dài, thân màu vàng, sáu cạnh); tả các bộ phận (ruột chì đen, cục tẩy nhỏ); nêu công dụng (dùng để viết, vẽ).
• Kết đoạn: Nêu tình cảm của em với chiếc bút chì.

Đoạn văn mẫu:

Trong hộp bút của em có một chiếc bút chì rất xinh. Chiếc bút dài bằng một gang tay, thân bút màu vàng óng, có sáu cạnh đều đặn. Bên trong là ruột chì màu đen, được gọt nhọn để viết và vẽ. Ở một đầu bút còn gắn một cục tẩy nhỏ màu hồng. Mỗi khi làm bài, chiếc bút chì lại giúp em viết chữ, vẽ hình thật đẹp. Em rất yêu quý và luôn giữ gìn chiếc bút chì của mình cẩn thận.

ĐỀ b: Viết một đoạn văn nêu lí do em thích một nhân vật trong câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe.

Dàn bài (nhân vật Mã Lương trong truyện “Cây bút thần”):

• Mở đoạn: Giới thiệu nhân vật em thích (Mã Lương trong truyện Cây bút thần).
• Thân đoạn: Nêu những điều em thích ở nhân vật (thông minh, vẽ giỏi; tốt bụng, giúp người nghèo; dũng cảm, không sợ phú ông tham lam) và lí do vì sao em thích.
• Kết đoạn: Nêu tình cảm của em với nhân vật.

Đoạn văn mẫu:

Trong các câu chuyện đã đọc, em thích nhất là nhân vật Mã Lương trong truyện “Cây bút thần”. Mã Lương là một cậu bé thông minh và vẽ rất giỏi. Em thích Mã Lương vì cậu có tấm lòng nhân hậu, đã dùng cây bút thần vẽ cày, cuốc để giúp đỡ những người nghèo trong làng. Cậu còn rất dũng cảm, không chịu vẽ theo ý muốn của tên phú ông tham lam. Em rất yêu quý Mã Lương và mong mình cũng tốt bụng, dũng cảm như cậu.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình