I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Truyện kể về ông Đùng, bà Đùng – đôi vợ chồng khổng lồ ở xứ Mường Bi, cao lớn khác thường. Thấy đất đai lồi lõm, cây cối hoang dại, nước ngập khắp nơi, ông bà đã ra tay nhổ cây, san đất thành cánh đồng bằng phẳng cho dân ở và cày cấy. Ông bà còn đào một con đường dẫn nước, tạo thành dòng sông Đà. Do vét đất ban đêm không nhìn rõ nên dòng sông trở nên ngoằn ngoèo, nhiều thác ghềnh như ngày nay. Câu chuyện ca ngợi công lao và tấm lòng của ông bà Đùng, đồng thời giải thích nguồn gốc con sông Đà.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu khởi động: Quan sát tranh minh hoạ, cho biết hai người trong tranh đang làm gì.

Trả lời: Trong tranh có hai người khổng lồ rất cao lớn. Họ đang dời núi, đào đất và khơi dòng nước để tạo nên sông, núi, ruộng đồng cho mọi người sinh sống (đó chính là ông Đùng và bà Đùng đang cải tạo, sửa sang đất đai).

Câu 1: Ông Đùng, bà Đùng có điểm gì khác thường về ngoại hình?

Trả lời: Ông Đùng, bà Đùng cao lớn khác thường: họ đứng cao hơn năm lần đỉnh núi cao nhất. Vì vậy, người Mường gọi họ là ông bà khổng lồ.

Câu 2: Kể lại những việc ông bà Đùng đã làm khi chứng kiến cảnh đất hoang, nước ngập.

Trả lời: Ông bà Đùng đã làm hai việc lớn:

• Nhổ cây, san đất, chỉ trong một ngày đã làm thành cánh đồng bằng phẳng, rộng rãi để dân ở và cày cấy.
• Đào một con đường dẫn nước: ông Đùng bới đất đằng trước, bà Đùng vét đất đằng sau, làm việc suốt ngày đêm. Nhờ đó nước chảy thành dòng, đổ về xuôi.

Câu 3: Việc làm của ông bà Đùng đã đem lại kết quả như thế nào?

Trả lời: Việc làm của ông bà Đùng đã đem lại kết quả:

• Đất đai trở nên bằng phẳng, rộng rãi, có cánh đồng cho dân ở và cày cấy.
• Nước chảy thành dòng, vượt qua đồi núi, đổ về xuôi, tạo thành con sông Đà ngày nay.

Câu 4: Theo em, ông Đùng, bà Đùng có những phẩm chất tốt đẹp nào?

Trả lời: Ông Đùng, bà Đùng là những người chăm chỉ, chịu khó (làm việc suốt ngày đêm), tài giỏi và có tấm lòng tốt, luôn ra tay giúp đỡ dân làng có chỗ ở, có ruộng đồng cày cấy.

Câu 5: Câu chuyện đã giải thích điều gì về con sông Đà ngày nay?

Trả lời: Câu chuyện giải thích vì sao con sông Đà lại ngoằn ngoèo, có nhiều thác ghềnh (“trăm bảy mươi thác, trăm ba mươi ghềnh”): do ông bà Đùng vét đất ban đêm không nhìn rõ nên dòng sông không thẳng; những nơi chưa được vét, đất đá cản trở dòng chảy đã tạo thành thác ghềnh.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình