Luyện tập (trang 111)

Câu 1 (trang 111)

Đề bài: Đặt tính rồi tính.

$$122 \times 4 \qquad 327 \times 3 \qquad 715 : 5 \qquad 645 : 3$$

Lời giải:

Với phép nhân, em nhân từ phải sang trái. Với phép chia, em chia từ trái sang phải (chia – nhân – trừ – hạ).

• $122 \times 4$:

• $4$ nhân $2$ bằng $8$, viết $8$.
• $4$ nhân $2$ bằng $8$, viết $8$.
• $4$ nhân $1$ bằng $4$, viết $4$.

Vậy $122 \times 4 = 488$.

• $327 \times 3$:

• $3$ nhân $7$ bằng $21$, viết $1$ nhớ $2$.
• $3$ nhân $2$ bằng $6$, thêm $2$ bằng $8$, viết $8$.
• $3$ nhân $3$ bằng $9$, viết $9$.

Vậy $327 \times 3 = 981$.

• $715 : 5$:

• $7$ chia $5$ được $1$, viết $1$. $1$ nhân $5$ bằng $5$; $7$ trừ $5$ bằng $2$.
• Hạ $1$, được $21$; $21$ chia $5$ được $4$, viết $4$. $4$ nhân $5$ bằng $20$; $21$ trừ $20$ bằng $1$.
• Hạ $5$, được $15$; $15$ chia $5$ được $3$, viết $3$. $3$ nhân $5$ bằng $15$; $15$ trừ $15$ bằng $0$.

Vậy $715 : 5 = 143$.

• $645 : 3$:

• $6$ chia $3$ được $2$, viết $2$. $2$ nhân $3$ bằng $6$; $6$ trừ $6$ bằng $0$.
• Hạ $4$, được $4$; $4$ chia $3$ được $1$, viết $1$. $1$ nhân $3$ bằng $3$; $4$ trừ $3$ bằng $1$.
• Hạ $5$, được $15$; $15$ chia $3$ được $5$, viết $5$. $5$ nhân $3$ bằng $15$; $15$ trừ $15$ bằng $0$.

Vậy $645 : 3 = 215$.

Câu 2 (trang 111)

Đề bài: Số ?

a)

b)

Lời giải:

a) Giảm 3 lần thì chia cho $3$; gấp 4 lần thì nhân với $4$:

• Giảm 3 lần: $15 : 3 = 5$; $;$ $18 : 3 = 6$.
• Gấp 4 lần: $15 \times 4 = 60$; $;$ $18 \times 4 = 72$.

b) Số lớn gấp mấy lần số bé thì lấy số lớn chia cho số bé:

• $40 : 8 = 5$; $;$ $45 : 5 = 9$.

Câu 3 (trang 111)

Đề bài: Con bê cân nặng $120$ kg, con bò nặng gấp $3$ lần con bê. Hỏi cả hai con cân nặng bao nhiêu ki-lô-gam?

Lời giải:

Con bò nặng gấp $3$ lần con bê, nên cân nặng con bò là:

$$120 \times 3 = 360 {\;} (\text{kg}).$$

Cả hai con cân nặng số ki-lô-gam là:

$$120 + 360 = 480 {\;} (\text{kg}).$$

Đáp số: $480$ kg.

Luyện tập (trang 111 – 112)

Câu 1 (trang 111)

Đề bài: Mỗi số ghi ở cánh hoa là giá trị của biểu thức nào?

Các biểu thức: A. $360 + 47 – 102$; $;$ B. $360 – (335 – 30)$; $;$ C. $132 \times (12 – 9)$; $;$ D. $80 + 60 \times 2$; $;$ E. $(150 + 30) : 6$.

Các số ghi ở cánh hoa: $55$; $;$ $305$; $;$ $30$; $;$ $396$; $;$ $200$.

Lời giải:

Em tính giá trị từng biểu thức (nhớ làm trong ngoặc trước, rồi nhân chia trước, cộng trừ sau) rồi nối với cánh hoa ghi số đó:

• A. $360 + 47 – 102 = 407 – 102 = 305$ $\rightarrow$ cánh hoa $305$.
• B. $360 – (335 – 30) = 360 – 305 = 55$ $\rightarrow$ cánh hoa $55$.
• C. $132 \times (12 – 9) = 132 \times 3 = 396$ $\rightarrow$ cánh hoa $396$.
• D. $80 + 60 \times 2 = 80 + 120 = 200$ $\rightarrow$ cánh hoa $200$.
• E. $(150 + 30) : 6 = 180 : 6 = 30$ $\rightarrow$ cánh hoa $30$.

Câu 2 (trang 112)

Đề bài: Cây cau nhà em lúc mới trồng cao $2$ m. Hiện nay, cây cau đã cao $6$ m. Hỏi hiện nay cây cau cao gấp mấy lần lúc mới trồng?

Lời giải:

Muốn tìm cây cau hiện nay cao gấp mấy lần lúc mới trồng, em lấy chiều cao hiện nay chia cho chiều cao lúc mới trồng:

$$6 : 2 = 3 {\;} (\text{lần}).$$

Đáp số: $3$ lần.

Câu 3 (trang 112)

Đề bài:

a) Con ngỗng cân nặng $6$ kg. Con chó nặng gấp $2$ lần con ngỗng. Con lợn nặng gấp $5$ lần con chó. Hỏi con lợn cân nặng bao nhiêu ki-lô-gam?

b) Tính giá trị của biểu thức: $8 \times 5 \times 2$; $;$ $9 \times 2 \times 5$.

Lời giải:

a) Con lợn nặng gấp $5$ lần con chó, mà con chó nặng gấp $2$ lần con ngỗng ($6$ kg), nên cân nặng con lợn là:

$$6 \times 2 \times 5 = ?$$

Em tính thuận tiện bằng cách nhân $2 \times 5 = 10$ trước:

$$6 \times 2 \times 5 = 6 \times 10 = 60 {\;} (\text{kg}).$$

Đáp số: Con lợn cân nặng $60$ kg.

b) Em cũng nhóm hai thừa số nhân được số tròn chục ($\times 10$) cho nhanh:

• $8 \times 5 \times 2 = 8 \times 10 = 80.$
• $9 \times 2 \times 5 = 9 \times 10 = 90.$

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên