Hoạt động (trang 70)

Câu 1 (trang 70)

Đề bài: Số ?

Lời giải:

Em nhớ hai việc khác nhau:

• Thêm 8 đơn vị: lấy số đã cho cộng với $8$.
• Gấp 8 lần: lấy số đã cho nhân với $8$.

Hàng “Thêm vào số đã cho 8 đơn vị”:

• $7 + 8 = 15$; $;$ $11 + 8 = 19$; $;$ $8 + 8 = 16$; $;$ $9 + 8 = 17$.

Hàng “Gấp 8 lần số đã cho”:

• $7 \times 8 = 56$; $;$ $11 \times 8 = 88$; $;$ $8 \times 8 = 64$; $;$ $9 \times 8 = 72$.

Em điền được bảng đầy đủ như sau:

Câu 2 (trang 70)

Đề bài: Số ?

Các số bên trái: $10$; $;$ $7$; $;$ $6$; $;$ $15$. Mỗi số đi theo một đường trong hình đến một phép biến đổi rồi ra kết quả:

• $;$ thêm 5 đơn vị $\rightarrow$ ?
• $;$ gấp 4 lần $\rightarrow$ ?
• $;$ gấp 5 lần $\rightarrow$ 50
• $;$ thêm 8 đơn vị $\rightarrow$ ?

Lời giải:

Em nhớ: gấp … lần thì nhân, thêm … đơn vị thì cộng. Đường “gấp 5 lần” cho kết quả $50$, mà $10 \times 5 = 50$ nên số $10$ đi theo đường này. Các số còn lại đi theo các đường sau:

• $10$: gấp 5 lần $\rightarrow$ $10 \times 5 = 50$.
• $7$: thêm 5 đơn vị $\rightarrow$ $7 + 5 = 12$.
• $15$: gấp 4 lần $\rightarrow$ $15 \times 4 = 60$.
• $6$: thêm 8 đơn vị $\rightarrow$ $6 + 8 = 14$.

Câu 3 (trang 70)

Đề bài: Năm nay con 9 tuổi, tuổi bố gấp 4 lần tuổi con. Hỏi năm nay bố bao nhiêu tuổi?

Lời giải:

Tuổi bố gấp $4$ lần tuổi con nên em lấy tuổi con nhân với $4$:

$$9 \times 4 = 36 {\;} (\text{tuổi}).$$

Đáp số: $36$ tuổi.

Luyện tập (trang 71)

Câu 1 (trang 71)

Đề bài: Số ?

• $3 \xrightarrow{{\;}\text{gấp 4 lần}{\;}} ?$ $\qquad$ $6 \xrightarrow{{\;}\text{gấp 5 lần}{\;}} ?$
• $3 \xrightarrow{{\;}\text{thêm 4 đơn vị}{\;}} ?$ $\qquad$ $6 \xrightarrow{{\;}\text{thêm 5 đơn vị}{\;}} ?$

Lời giải:

Em nhớ: gấp … lần thì nhân, thêm … đơn vị thì cộng.

• $3$ gấp 4 lần: $3 \times 4 = 12$.
• $3$ thêm 4 đơn vị: $3 + 4 = 7$.
• $6$ gấp 5 lần: $6 \times 5 = 30$.
• $6$ thêm 5 đơn vị: $6 + 5 = 11$.

Câu 2 (trang 71)

Đề bài: Đ, S ?

a) $7 \rightarrow 63$: gấp 9 lần (Đ); $;$ thêm 9 đơn vị (S).

b) $8 \rightarrow 13$: thêm 5 đơn vị (?); $;$ gấp 5 lần (?).

c) $16 \rightarrow 32$: gấp 3 lần (?); $;$ gấp 2 lần (?).

d) $24 \rightarrow 72$: gấp 3 lần (?); $;$ thêm 3 đơn vị (?).

Lời giải:

Em kiểm tra xem phép biến đổi có cho ra đúng kết quả không: đúng ghi Đ, sai ghi S.

a) (đã cho sẵn) $7$ gấp 9 lần: $7 \times 9 = 63$ $\rightarrow$ Đ; $;$ $7$ thêm 9 đơn vị: $7 + 9 = 16 \ne 63$ $\rightarrow$ S.

b) $8$ thêm 5 đơn vị: $8 + 5 = 13$ $\rightarrow$ Đ; $;$ $8$ gấp 5 lần: $8 \times 5 = 40 \ne 13$ $\rightarrow$ S.

c) $16$ gấp 3 lần: $16 \times 3 = 48 \ne 32$ $\rightarrow$ S; $;$ $16$ gấp 2 lần: $16 \times 2 = 32$ $\rightarrow$ Đ.

d) $24$ gấp 3 lần: $24 \times 3 = 72$ $\rightarrow$ Đ; $;$ $24$ thêm 3 đơn vị: $24 + 3 = 27 \ne 72$ $\rightarrow$ S.

Câu 3 (trang 71)

Đề bài: Trong phòng có 9 cái bàn. Nam muốn xếp vào mỗi bàn 2 cái ghế. Hỏi Nam cần bao nhiêu cái ghế?

Lời giải:

Mỗi bàn xếp $2$ cái ghế, có $9$ cái bàn nên em lấy số ghế mỗi bàn nhân với số bàn:

$$2 \times 9 = 18 {\;} (\text{cái ghế}).$$

Đáp số: $18$ cái ghế.

Câu 4 (trang 71)

Đề bài: Tìm đường đi qua mê cung để tới toà thành theo các phép tính có kết quả bằng 45.

Các phép tính trong mê cung: $23 \times 2$; $;$ $75 – 20$; $;$ $16 \times 2$; $;$ $15 \times 3$; $;$ $75 – 30$; $;$ $9 \times 5$; $;$ $75 – 45$; $;$ $45 + 7$.

Lời giải:

Em tính kết quả từng phép tính, phép tính nào có kết quả bằng 45 thì đi qua:

• $23 \times 2 = 46$ (không phải $45$).
• $75 – 20 = 55$ (không phải $45$).
• $16 \times 2 = 32$ (không phải $45$).
• $15 \times 3 = 45$ ✓
• $75 – 30 = 45$ ✓
• $9 \times 5 = 45$ ✓
• $75 – 45 = 30$ (không phải $45$).
• $45 + 7 = 52$ (không phải $45$).

Vậy đường đi tới toà thành lần lượt qua các phép tính: $15 \times 3$; $;$ $75 – 30$; $;$ $9 \times 5$ (đều có kết quả bằng $45$).

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên