Luyện tập (trang 83)

Câu 1 (trang 83)

Đề bài: Tính nhẩm.

a) $10 \times 7$; $\qquad$ $20 \times 4$; $\qquad$ $40 \times 2$; $\qquad$ $30 \times 3$

b) $60 : 2$; $\qquad$ $90 : 3$; $\qquad$ $70 : 7$; $\qquad$ $40 : 2$

Lời giải:

Em nhẩm theo số chục cho nhanh.

a)

• $10 \times 7 = 70$; $;$ $20 \times 4 = 80$; $;$ $40 \times 2 = 80$; $;$ $30 \times 3 = 90$.

b)

• $60 : 2 = 30$; $;$ $90 : 3 = 30$; $;$ $70 : 7 = 10$; $;$ $40 : 2 = 20$.

Câu 2 (trang 83)

Đề bài: Mỗi bạn cần đi qua cây cầu nào để lấy được giỏ táo thích hợp?

Các bạn cầm thẻ số: $9$ (Rô-bốt); $;$ $32$; $;$ $27$; $;$ $24$. (Rô-bốt nói: “Tớ sẽ đi qua cây cầu B”.)

Hai cây cầu: cầu A – giảm 2 lần; $;$ cầu B – gấp 3 lần.

Các giỏ táo ghi số: $12$; $;$ $81$; $;$ $16$; $;$ $27$.

Lời giải:

Em nhớ: qua cầu A thì giảm 2 lần (chia cho $2$), qua cầu B thì gấp 3 lần (nhân với $3$). Em thử để mỗi bạn ra đúng một giỏ táo:

• Bạn cầm $9$ (Rô-bốt): đi qua cầu B, $9 \times 3 = 27$ $\rightarrow$ lấy giỏ 27.
• Bạn cầm $32$: đi qua cầu A, $32 : 2 = 16$ $\rightarrow$ lấy giỏ 16.
• Bạn cầm $27$: đi qua cầu B, $27 \times 3 = 81$ $\rightarrow$ lấy giỏ 81.
• Bạn cầm $24$: đi qua cầu A, $24 : 2 = 12$ $\rightarrow$ lấy giỏ 12.

Câu 3 (trang 83)

Đề bài: Mai làm được 27 tấm thiệp, số tấm thiệp làm được của Rô-bốt gấp 3 lần của Mai. Hỏi Rô-bốt làm được bao nhiêu tấm thiệp?

Lời giải:

Số thiệp của Rô-bốt gấp $3$ lần của Mai nên em lấy số thiệp của Mai nhân với $3$:

$$27 \times 3 = 81 {\;} (\text{tấm thiệp}).$$

Đáp số: $81$ tấm thiệp.

Câu 4 (trang 83)

Đề bài: Buổi sáng cửa hàng bán được 30 kg gạo. Số gạo buổi chiều bán được bằng số gạo buổi sáng giảm đi 2 lần. Hỏi buổi chiều cửa hàng đó bán được bao nhiêu ki-lô-gam gạo?

Lời giải:

Số gạo buổi chiều giảm đi $2$ lần so với buổi sáng nên em lấy số gạo buổi sáng chia cho $2$:

$$30 : 2 = 15 {\;} (\text{kg}).$$

Đáp số: $15$ kg gạo.

Luyện tập (trang 84)

Câu 1 (trang 84)

Đề bài: Đặt tính rồi tính (theo mẫu).

$45 : 7$ (mẫu); $\qquad$ $60 : 2$; $\qquad$ $73 : 4$; $\qquad$ $39 : 3$

Lời giải:

Em đặt tính rồi chia theo thứ tự chia $\rightarrow$ nhân $\rightarrow$ trừ, rồi hạ chữ số tiếp theo.

$60 : 2$:

• $6$ chia $2$ được $3$, viết $3$; $;$ $3$ nhân $2$ bằng $6$; $;$ $6$ trừ $6$ bằng $0$.
• Hạ $0$; $;$ $0$ chia $2$ được $0$, viết $0$; $;$ $0$ nhân $2$ bằng $0$; $;$ $0$ trừ $0$ bằng $0$.
• Vậy $60 : 2 = 30$.

$73 : 4$:

• $7$ chia $4$ được $1$, viết $1$; $;$ $1$ nhân $4$ bằng $4$; $;$ $7$ trừ $4$ bằng $3$.
• Hạ $3$, được $33$; $;$ $33$ chia $4$ được $8$, viết $8$; $;$ $8$ nhân $4$ bằng $32$; $;$ $33$ trừ $32$ bằng $1$.
• Vậy $73 : 4 = 18$ (dư $1$).

$39 : 3$:

• $3$ chia $3$ được $1$, viết $1$; $;$ $1$ nhân $3$ bằng $3$; $;$ $3$ trừ $3$ bằng $0$.
• Hạ $9$; $;$ $9$ chia $3$ được $3$, viết $3$; $;$ $3$ nhân $3$ bằng $9$; $;$ $9$ trừ $9$ bằng $0$.
• Vậy $39 : 3 = 13$.

Câu 2 (trang 84)

Đề bài: Số ?

• $32 \xrightarrow{{\;}\text{gấp 3 lần}{\;}} ? \xrightarrow{{\;}\text{giảm 4 lần}{\;}} ?$
• $42 \xrightarrow{{\;}\text{giảm 3 lần}{\;}} ? \xrightarrow{{\;}\text{bớt 3 đơn vị}{\;}} ?$
• $11 \xrightarrow{{\;}\text{gấp 2 lần}{\;}} ? \xrightarrow{{\;}\text{thêm 2 đơn vị}{\;}} ?$

Lời giải:

Em tính lần lượt theo từng mũi tên (gấp thì nhân, giảm thì chia, thêm thì cộng, bớt thì trừ).

Dãy thứ nhất:

• $32$ gấp 3 lần: $32 \times 3 = 96$; $;$ rồi $96$ giảm 4 lần: $96 : 4 = 24$.

Dãy thứ hai:

• $42$ giảm 3 lần: $42 : 3 = 14$; $;$ rồi $14$ bớt 3 đơn vị: $14 – 3 = 11$.

Dãy thứ ba:

• $11$ gấp 2 lần: $11 \times 2 = 22$; $;$ rồi $22$ thêm 2 đơn vị: $22 + 2 = 24$.

Câu 3 (trang 84)

Đề bài: Rô-bốt dùng 35 m vải để may quần áo công nhân. Mỗi bộ quần áo công nhân may hết 3 m vải. Hỏi Rô-bốt có thể may được nhiều nhất bao nhiêu bộ quần áo công nhân và còn thừa mấy mét vải?

Lời giải:

Em thực hiện phép chia $35$ m vải cho $3$ m mỗi bộ:

$$35 : 3 = 11 {\;} (\text{dư } 2).$$

Nghĩa là may được nhiều nhất $11$ bộ quần áo và còn thừa $2$ m vải.

Đáp số: may được $11$ bộ quần áo, còn thừa $2$ m vải.

Câu 4 (trang 84)

Đề bài: Trong ngày hội trồng cây, Việt trồng được 5 cây. Số cây Rô-bốt trồng được gấp 3 lần số cây của Việt. Hỏi cả hai bạn trồng được bao nhiêu cây?

Lời giải:

Trước hết em tìm số cây Rô-bốt trồng được, sau đó tìm số cây cả hai bạn trồng được.

Số cây Rô-bốt trồng được là (gấp 3 lần thì nhân với $3$):

$$5 \times 3 = 15 {\;} (\text{cây}).$$

Số cây cả hai bạn trồng được là:

$$5 + 15 = 20 {\;} (\text{cây}).$$

Đáp số: $20$ cây.

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên