Hoạt động (trang 98)

Câu 1 (trang 98)

Đề bài: Tính.

$$312 \times 3 \qquad 203 \times 4 \qquad 427 \times 2 \qquad 131 \times 5$$

Lời giải:

Em nhân từ phải sang trái, bắt đầu từ hàng đơn vị. Khi kết quả một hàng lớn hơn $9$ thì em viết chữ số hàng đơn vị và nhớ sang hàng bên cạnh.

• $312 \times 3$:

• $3$ nhân $2$ bằng $6$, viết $6$.
• $3$ nhân $1$ bằng $3$, viết $3$.
• $3$ nhân $3$ bằng $9$, viết $9$.

Vậy $312 \times 3 = 936$.

• $203 \times 4$:

• $4$ nhân $3$ bằng $12$, viết $2$ nhớ $1$.
• $4$ nhân $0$ bằng $0$, thêm $1$ bằng $1$, viết $1$.
• $4$ nhân $2$ bằng $8$, viết $8$.

Vậy $203 \times 4 = 812$.

• $427 \times 2$:

• $2$ nhân $7$ bằng $14$, viết $4$ nhớ $1$.
• $2$ nhân $2$ bằng $4$, thêm $1$ bằng $5$, viết $5$.
• $2$ nhân $4$ bằng $8$, viết $8$.

Vậy $427 \times 2 = 854$.

• $131 \times 5$:

• $5$ nhân $1$ bằng $5$, viết $5$.
• $5$ nhân $3$ bằng $15$, viết $5$ nhớ $1$.
• $5$ nhân $1$ bằng $5$, thêm $1$ bằng $6$, viết $6$.

Vậy $131 \times 5 = 655$.

Câu 2 (trang 98)

Đề bài: Đặt tính rồi tính.

$$243 \times 2 \qquad 162 \times 4 \qquad 250 \times 3 \qquad 108 \times 5$$

Lời giải:

Em viết số có ba chữ số ở trên, số có một chữ số ở dưới sao cho thẳng cột hàng đơn vị, rồi nhân từ phải sang trái.

• $243 \times 2$:

• $2$ nhân $3$ bằng $6$, viết $6$.
• $2$ nhân $4$ bằng $8$, viết $8$.
• $2$ nhân $2$ bằng $4$, viết $4$.

Vậy $243 \times 2 = 486$.

• $162 \times 4$:

• $4$ nhân $2$ bằng $8$, viết $8$.
• $4$ nhân $6$ bằng $24$, viết $4$ nhớ $2$.
• $4$ nhân $1$ bằng $4$, thêm $2$ bằng $6$, viết $6$.

Vậy $162 \times 4 = 648$.

• $250 \times 3$:

• $3$ nhân $0$ bằng $0$, viết $0$.
• $3$ nhân $5$ bằng $15$, viết $5$ nhớ $1$.
• $3$ nhân $2$ bằng $6$, thêm $1$ bằng $7$, viết $7$.

Vậy $250 \times 3 = 750$.

• $108 \times 5$:

• $5$ nhân $8$ bằng $40$, viết $0$ nhớ $4$.
• $5$ nhân $0$ bằng $0$, thêm $4$ bằng $4$, viết $4$.
• $5$ nhân $1$ bằng $5$, viết $5$.

Vậy $108 \times 5 = 540$.

Câu 3 (trang 98)

Đề bài: Hôm nay, hải âu được $118$ ngày tuổi, số ngày tuổi của mèo gấp $3$ lần số ngày tuổi của hải âu. Hỏi hôm nay mèo được bao nhiêu ngày tuổi?

Lời giải:

Số ngày tuổi của mèo gấp 3 lần hải âu, nên em lấy số ngày tuổi của hải âu nhân với $3$:

$$118 \times 3 = 354 {\;} (\text{ngày tuổi}).$$

Đáp số: $354$ ngày tuổi.

Luyện tập (trang 98)

Câu 1 (trang 98)

Đề bài: Số ?

Lời giải:

Muốn tìm tích, em lấy thừa số nhân với thừa số:

• $209 \times 4 = 836$.
• $253 \times 3 = 759$.
• $114 \times 7 = 798$.
• $107 \times 9 = 963$.

Em điền được bảng đầy đủ như sau:

Câu 2 (trang 98)

Đề bài: Tính nhẩm (theo mẫu).

$$\text{Mẫu: } 200 \times 2 = ? \qquad 300 \times 3 \qquad 200 \times 4 \qquad 400 \times 2$$

$$\text{Nhẩm: } 2 {\;} \text{trăm} \times 2 = 4 {\;} \text{trăm} \Rightarrow 200 \times 2 = 400.$$

Lời giải:

Em nhẩm theo mẫu: nhân số ở hàng trăm trước rồi thêm chữ “trăm”.

• $300 \times 3$: $3$ trăm $\times 3 = 9$ trăm, nên $300 \times 3 = 900$.
• $200 \times 4$: $2$ trăm $\times 4 = 8$ trăm, nên $200 \times 4 = 800$.
• $400 \times 2$: $4$ trăm $\times 2 = 8$ trăm, nên $400 \times 2 = 800$.

Câu 3 (trang 98)

Đề bài: Trong hình bên, mỗi cái chén cân nặng $128$ g. Vậy cái ấm cân nặng ? g.

Lời giải:

Cái cân đang thăng bằng, một bên là cái ấm, một bên là $3$ cái chén. Vậy cái ấm nặng bằng $3$ cái chén, em lấy cân nặng một cái chén nhân với $3$:

$$128 \times 3 = 384 {\;} (\text{g}).$$

Đáp số: Cái ấm cân nặng $384$ g.

Câu 4 (trang 98)

Đề bài: Gấu đen có $3$ hũ mật ong, mỗi hũ đựng $250$ ml mật ong. Gấu đen đã dùng $525$ ml để làm bánh. Hỏi gấu đen còn bao nhiêu mi-li-lít mật ong?

Lời giải:

Trước hết, em tìm số mật ong gấu đen có lúc đầu. Có $3$ hũ, mỗi hũ $250$ ml nên em lấy $250$ nhân với $3$:

$$250 \times 3 = 750 {\;} (\text{ml}).$$

Gấu đen đã dùng $525$ ml, nên số mật ong còn lại em lấy số mật ong lúc đầu trừ đi số đã dùng:

$$750 – 525 = 225 {\;} (\text{ml}).$$

Đáp số: $225$ ml mật ong.

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên