Hoạt động (trang 67, 68)

Câu 1 (trang 67)

Đề bài: Tính.

$34 \times 2$ $\qquad$ $13 \times 3$ $\qquad$ $11 \times 7$

Lời giải:

Em đặt tính rồi nhân lần lượt từ phải sang trái (nhân hàng đơn vị trước, rồi đến hàng chục).

$34 \times 2$:

• $2$ nhân $4$ bằng $8$, viết $8$.
• $2$ nhân $3$ bằng $6$, viết $6$.
• Kết quả: $34 \times 2 = 68$.

$13 \times 3$:

• $3$ nhân $3$ bằng $9$, viết $9$.
• $3$ nhân $1$ bằng $3$, viết $3$.
• Kết quả: $13 \times 3 = 39$.

$11 \times 7$:

• $7$ nhân $1$ bằng $7$, viết $7$.
• $7$ nhân $1$ bằng $7$, viết $7$.
• Kết quả: $11 \times 7 = 77$.

Câu 2 (trang 68)

Đề bài: Tính nhẩm (theo mẫu).

Mẫu: $20 \times 3 = ?$ $\rightarrow$ Nhẩm: $2$ chục $\times 3 = 6$ chục $\rightarrow$ $20 \times 3 = 60$.

$10 \times 8$ $\qquad$ $20 \times 4$ $\qquad$ $30 \times 3$ $\qquad$ $40 \times 2$

Lời giải:

Em nhẩm theo mẫu: đưa về số chục nhân với số có một chữ số.

• $10 \times 8$: $1$ chục $\times 8 = 8$ chục $\rightarrow$ $10 \times 8 = 80$.
• $20 \times 4$: $2$ chục $\times 4 = 8$ chục $\rightarrow$ $20 \times 4 = 80$.
• $30 \times 3$: $3$ chục $\times 3 = 9$ chục $\rightarrow$ $30 \times 3 = 90$.
• $40 \times 2$: $4$ chục $\times 2 = 8$ chục $\rightarrow$ $40 \times 2 = 80$.

Câu 3 (trang 68)

Đề bài: Có 3 bình chứa nước. Quạ phải thả 21 viên sỏi vào mỗi bình để nước dâng lên thì mới có thể uống được nước. Hỏi quạ phải thả bao nhiêu viên sỏi thì mới uống được nước ở cả 3 bình đó?

Lời giải:

Mỗi bình cần $21$ viên sỏi, có $3$ bình nên em lấy số sỏi mỗi bình nhân với số bình:

$$21 \times 3 = 63 {\;} (\text{viên sỏi}).$$

Đáp số: $63$ viên sỏi.

Hoạt động (trang 68)

Tính (trang 68)

Đề bài: Tính.

$37 \times 2$ $\qquad$ $16 \times 4$ $\qquad$ $29 \times 3$ $\qquad$ $18 \times 5$

Lời giải:

Em đặt tính rồi nhân từ phải sang trái, nếu kết quả ở một hàng lớn hơn hoặc bằng $10$ thì viết chữ số hàng đơn vị và nhớ sang hàng bên trái.

$37 \times 2$:

• $2$ nhân $7$ bằng $14$, viết $4$ nhớ $1$.
• $2$ nhân $3$ bằng $6$, thêm $1$ bằng $7$, viết $7$.
• Kết quả: $37 \times 2 = 74$.

$16 \times 4$:

• $4$ nhân $6$ bằng $24$, viết $4$ nhớ $2$.
• $4$ nhân $1$ bằng $4$, thêm $2$ bằng $6$, viết $6$.
• Kết quả: $16 \times 4 = 64$.

$29 \times 3$:

• $3$ nhân $9$ bằng $27$, viết $7$ nhớ $2$.
• $3$ nhân $2$ bằng $6$, thêm $2$ bằng $8$, viết $8$.
• Kết quả: $29 \times 3 = 87$.

$18 \times 5$:

• $5$ nhân $8$ bằng $40$, viết $0$ nhớ $4$.
• $5$ nhân $1$ bằng $5$, thêm $4$ bằng $9$, viết $9$.
• Kết quả: $18 \times 5 = 90$.

Luyện tập (trang 69)

Câu 1 (trang 69)

Đề bài: Kết quả của mỗi phép tính được gắn với một chữ như sau:

$A$: $15 \times 6$ $\qquad$ $C$: $11 \times 8$ $\qquad$ $H$: $21 \times 4$ $\qquad$ $M$: $17 \times 3$

$N$: $16 \times 2$ $\qquad$ $Ộ$: $33 \times 1$ $\qquad$ $T$: $13 \times 4$ $\qquad$ $Ù$: $19 \times 5$

Hãy gắn các chữ vào các ô thích hợp để biết tên một di tích nổi tiếng ở nước ta.

• Nhóm 1: $88$, $84$, $95$, $90$ (ô cuối là $A$).
• Nhóm 2: $51$, $33$, $52$.
• Nhóm 3: $88$, $33$, $52$.

Lời giải:

Trước tiên em tính kết quả của từng phép tính:

• $A$: $15 \times 6 = 90$.
• $C$: $11 \times 8 = 88$.
• $H$: $21 \times 4 = 84$.
• $M$: $17 \times 3 = 51$.
• $N$: $16 \times 2 = 32$.
• $Ộ$: $33 \times 1 = 33$.
• $T$: $13 \times 4 = 52$.
• $Ù$: $19 \times 5 = 95$.

Em gắn chữ vào ô theo kết quả:

• Nhóm 1: $88 \rightarrow C$; $;$ $84 \rightarrow H$; $;$ $95 \rightarrow Ù$; $;$ $90 \rightarrow A$. Ghép được: CHÙA.
• Nhóm 2: $51 \rightarrow M$; $;$ $33 \rightarrow Ộ$; $;$ $52 \rightarrow T$. Ghép được: MỘT.
• Nhóm 3: $88 \rightarrow C$; $;$ $33 \rightarrow Ộ$; $;$ $52 \rightarrow T$. Ghép được: CỘT.

Tên di tích cần tìm là CHÙA MỘT CỘT (một di tích nổi tiếng ở Hà Nội).

Câu 2 (trang 69)

Đề bài: Em hãy giúp các bạn ong đổi chỗ hai thẻ số trong hình dưới đây để được phép tính đúng.

Phép tính trong hình (chưa đúng):

$$41 \times 2 = 84.$$

Lời giải:

Em thử tính phép tính đang có: $41 \times 2 = 82$, không bằng $84$ nên phép tính chưa đúng.

Em đổi chỗ thẻ số 4 (ở hàng chục của số $41$) với thẻ số 2 (số nhân). Khi đó số bị nhân thành $21$, số nhân thành $4$, ta được phép tính:

$$21 \times 4 = 84.$$

Thử lại: $4$ nhân $1$ bằng $4$, viết $4$; $4$ nhân $2$ bằng $8$, viết $8$. Vậy $21 \times 4 = 84$ (đúng).

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên