Luyện tập (trang 100 – 102)

Câu 1 (trang 100)

Đề bài: Biểu đồ dưới đây cho biết tỉ số phần trăm các loại xe đang gửi trong bãi đỗ xe.

Quan sát biểu đồ và trả lời câu hỏi.

a) Trong bãi đỗ xe đó, loại xe nào có nhiều nhất?

b) Số xe ô tô chiếm bao nhiêu phần trăm số xe gửi trong bãi?

c) Biết trong bãi có tất cả $300$ xe. Hỏi trong bãi hiện có tất cả bao nhiêu chiếc xe đạp?

Lời giải:

a) Em so sánh các tỉ số phần trăm: $75\% > 15\% > 10\%$.

Vậy xe máy ($75\%$) là loại xe có nhiều nhất trong bãi đỗ xe.

b) Nhìn biểu đồ, số xe ô tô chiếm $10\%$ số xe gửi trong bãi.

c) Số xe đạp trong bãi (chiếm $15\%$ trong tổng số $300$ xe):

$$300 \times 15 : 100 = 4500 : 100 = 45 ;(\text{chiếc}).$$

Đáp số: a) Xe máy; b) $10\%$; c) $45$ chiếc xe đạp.

Câu 2 (trang 100 – 101)

Đề bài: Mỗi buổi sáng, Rô-bốt đều tự tạo một bất ngờ cho chính mình bằng cách lấy ra $2$ chiếc tất mà không nhìn vào ngăn tủ. Kết quả là có ngày Rô-bốt lấy được hai chiếc tất giống nhau, cũng có ngày Rô-bốt lấy được hai chiếc tất khác nhau. Dưới đây là bảng kiểm đếm ghi lại kết quả việc lấy tất của Rô-bốt trong tháng $4$.

Viết tỉ số để mô tả số lần lặp lại của khả năng “lấy được $2$ chiếc tất khác nhau” trong số các lần lấy tất của Rô-bốt trong tháng $4$.

Lời giải:

Em đếm các ký hiệu trong bảng kiểm đếm (mỗi ký hiệu “ô vuông đầy” là $5$ lần, các ký hiệu chưa đầy đếm số nét):

• Lấy được 2 chiếc tất giống nhau: $5 + 2 = 7$ lần.
• Lấy được 2 chiếc tất khác nhau: $5 + 5 + 5 + 5 + 2 = 22$ lần.

Tổng số lần Rô-bốt lấy tất trong tháng $4$:

$$7 + 22 = 29 ;(\text{lần}).$$

Tỉ số mô tả số lần lặp lại của khả năng “lấy được $2$ chiếc tất khác nhau” so với tổng số lần lấy tất là:

$$\dfrac{22}{29}.$$

Đáp số: $\dfrac{22}{29}$.

Câu 3 (trang 101)

Đề bài:

a) Vẽ $4$ chiếc tất và tô màu $2$ chiếc tất bởi màu đỏ, $2$ chiếc tất bởi màu vàng rồi cắt rời những chiếc tất đó.

Nhắm mắt, lấy $2$ chiếc tất bất kì từ những chiếc tất đó, quan sát màu, ghi lại kết quả và trả lại $2$ chiếc tất đó. Thực hiện $10$ lần như vậy.

b) Viết tỉ số để mô tả số lần lặp lại của khả năng “lấy được $2$ chiếc tất cùng màu” trong số các lần lấy $2$ chiếc tất ở trên.

c)

• Nếu mỗi lần chỉ lấy $2$ chiếc tất bất kì thì ta có chắc chắn lấy được $2$ chiếc tất cùng màu hay không?
• Nếu mỗi lần lấy $3$ chiếc tất bất kì thì ta có chắc chắn lấy được $2$ chiếc tất cùng màu hay không?

Lời giải:

a) Đây là bài thực hành, các bạn tự vẽ $4$ chiếc tất ($2$ đỏ, $2$ vàng), cắt rời rồi thực hiện lấy $10$ lần và ghi kết quả.

b) Kết quả tùy vào lần thực hành của mỗi bạn. Em xin trình bày một kết quả ví dụ:

Giả sử sau $10$ lần lấy, em ghi được:

• Lấy được $2$ chiếc tất cùng màu: $4$ lần.
• Lấy được $2$ chiếc tất khác màu: $6$ lần.

Tỉ số mô tả số lần lặp lại của khả năng “lấy được $2$ chiếc tất cùng màu” so với tổng $10$ lần lấy là: $;\dfrac{4}{10}$.

(Các em tự thực hành và làm tương tự với kết quả riêng.)

c) Em suy luận:

• Nếu mỗi lần chỉ lấy $2$ chiếc tất bất kì: có thể lấy được $2$ chiếc cùng màu (đỏ – đỏ hoặc vàng – vàng), nhưng cũng có thể lấy được $2$ chiếc khác màu (đỏ – vàng).

$\rightarrow$ Vậy không chắc chắn lấy được $2$ chiếc tất cùng màu.

• Nếu mỗi lần lấy $3$ chiếc tất bất kì: chỉ có $2$ màu là đỏ và vàng. Khi lấy $3$ chiếc, dù chia thế nào cũng sẽ có ít nhất $2$ chiếc cùng màu (vì $3$ chiếc chia cho $2$ màu, chắc chắn có ít nhất một màu xuất hiện $2$ lần).

$\rightarrow$ Vậy chắc chắn lấy được $2$ chiếc tất cùng màu.

Câu 4 (trang 102)

Đề bài: Chọn câu trả lời đúng.

Biểu đồ dưới đây cho biết tỉ số phần trăm thời gian dành cho các hoạt động trong ngày thứ Sáu hằng tuần của Rô-bốt.

a) Thời gian mà Rô-bốt dành để giải trí và thư giãn chiếm khoảng:

• A. $12{,}5\%$ thời gian trong ngày
• B. $25\%$ thời gian trong ngày
• C. $50\%$ thời gian trong ngày
• D. $60\%$ thời gian trong ngày

b) Số giờ mà Rô-bốt dùng để ngủ là khoảng:

• A. $3$ giờ
• B. $6$ giờ
• C. $9$ giờ
• D. $12$ giờ

Lời giải:

a) Nhìn biểu đồ, phần “Giải trí và thư giãn” là phần nhỏ nhất, chiếm khoảng $12{,}5\%$ thời gian trong ngày.

Đáp án đúng là: A. $12{,}5\%$ thời gian trong ngày.

b) Nhìn biểu đồ, phần “Ngủ” chiếm khoảng $37{,}5\%$ thời gian trong ngày.

Một ngày có $24$ giờ. Số giờ Rô-bốt dùng để ngủ là:

$$24 \times 37{,}5 : 100 = 900 : 100 = 9 ;(\text{giờ}).$$

Đáp án đúng là: C. $9$ giờ.

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên