Hoạt động (trang 77)

Câu 1 (trang 77)

Đề bài: Trên đường cao tốc, một ô tô đi quãng đường $180$ km trong $2$ giờ. Tính vận tốc của ô tô đó (theo đơn vị km/h).

Lời giải:

Em nhớ công thức tính vận tốc: $;v = s : t$ (quãng đường chia cho thời gian).

Vận tốc của ô tô là:

$$180 : 2 = 90 ;(km/h).$$

Đáp số: $90$ km/h.

Câu 2 (trang 77)

Đề bài: Trong $1$ phút $40$ giây, một người đi xe đạp đi được đoạn đường $500$ m. Tính vận tốc của người đi xe đạp đó (theo đơn vị m/s).

Lời giải:

Vì đề yêu cầu tính vận tốc theo đơn vị m/s, em cần đổi thời gian sang giây trước.

Bước 1: Đổi $1$ phút $40$ giây sang giây:

$$1 \text{ phút } 40 \text{ giây} = 60 + 40 = 100 ;(\text{giây}).$$

Bước 2: Tính vận tốc:

$$500 : 100 = 5 ;(m/s).$$

Đáp số: $5$ m/s.

Luyện tập (trang 77)

Câu 1 (trang 77)

Đề bài: Số?

Mẫu: $72$ km/h $= ?$ m/s.

$$72 \text{ km/h} = (72000 : 3600) \text{ m/s} = 20 \text{ m/s}.$$

a) $108$ km/h $= ?$ m/s.

b) $18$ km/h $= ?$ m/s.

Lời giải:

Em quan sát mẫu: để đổi km/h sang m/s, em đổi quãng đường ($1$ km $= 1000$ m) và đổi thời gian ($1$ giờ $= 3600$ giây), rồi lấy quãng đường chia cho thời gian.

a) $108$ km/h $= (108000 : 3600)$ m/s $= 30$ m/s.

b) $18$ km/h $= (18000 : 3600)$ m/s $= 5$ m/s.

Câu 2 (trang 77)

Đề bài: Đà điểu khi cần có thể chạy được $5{,}25$ km trong $5$ phút. Tính vận tốc của đà điểu (theo đơn vị m/s).

Lời giải:

Đề yêu cầu vận tốc theo m/s, em cần đổi quãng đường sang mét và thời gian sang giây trước.

Bước 1: Đổi quãng đường: $;5{,}25$ km $= 5250$ m.

Bước 2: Đổi thời gian: $;5$ phút $= 5 \times 60 = 300$ giây.

Bước 3: Tính vận tốc:

$$5250 : 300 = 17{,}5 ;(m/s).$$

Đáp số: $17{,}5$ m/s.

Câu 3 (trang 77)

Đề bài: Lúc $6$ giờ $30$ phút, bác Nùng đi bộ từ nhà đến bến xe và kịp lên xe buýt đi tiếp đến nơi làm việc lúc $7$ giờ $45$ phút. Biết quãng đường từ bến xe đến nơi làm việc là $15$ km và thời gian bác Nùng đi bộ là $45$ phút. Tính vận tốc của xe buýt.

Lời giải:

Bước 1: Tính tổng thời gian bác Nùng đi từ nhà đến nơi làm việc:

$$7 \text{ giờ } 45 \text{ phút} – 6 \text{ giờ } 30 \text{ phút} = 1 \text{ giờ } 15 \text{ phút} = 75 ;(\text{phút}).$$

Bước 2: Tính thời gian bác Nùng đi xe buýt (lấy tổng thời gian trừ đi thời gian đi bộ):

$$75 – 45 = 30 ;(\text{phút}).$$

Bước 3: Đổi $30$ phút $= 0{,}5$ giờ (để tính vận tốc theo km/h).

Bước 4: Tính vận tốc xe buýt:

$$15 : 0{,}5 = 30 ;(km/h).$$

Đáp số: $30$ km/h.

Câu 4 (trang 77)

Đề bài: Chọn câu trả lời đúng.

Biết trong $2$ giờ xe màu đỏ đi được $108$ km, trong $7$ giây xe màu đen đi được $112$ m, trong $5$ phút xe màu trắng đi được $4200$ m. Hỏi xe nào có vận tốc lớn nhất?

• A. Xe màu đỏ
• B. Xe màu đen
• C. Xe màu trắng

Lời giải:

Em cần đưa vận tốc của cả 3 xe về cùng một đơn vị để so sánh. Em chọn đổi tất cả về m/s.

Vận tốc xe màu đỏ:

$$108 \text{ km/h}? \quad \text{Trước hết: } v = 108 : 2 = 54 ;(km/h).$$

Đổi sang m/s: $;54$ km/h $= 54000 : 3600 = 15 ;(m/s)$.

Vận tốc xe màu đen (đơn vị đã là m/s):

$$112 : 7 = 16 ;(m/s).$$

Vận tốc xe màu trắng:

• Quãng đường: $4200$ m.
• Thời gian: $5$ phút $= 5 \times 60 = 300$ giây.
• Vận tốc: $;4200 : 300 = 14 ;(m/s)$.

So sánh: $16 > 15 > 14$.

Vậy xe màu đen có vận tốc lớn nhất.

Đáp án đúng là: B. Xe màu đen.

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên