Hoạt động (trang 48)

Câu 1 (trang 48)

Đề bài: Làm tròn các số thập phân đến số tự nhiên gần nhất: $42{,}305$ ; $513{,}59$ ; $0{,}806$.

Lời giải:

Em nhớ quy tắc: làm tròn đến số tự nhiên gần nhất → so sánh chữ số hàng phần mười với 5. Nếu bé hơn 5 → làm tròn xuống; nếu bằng hoặc lớn hơn 5 → làm tròn lên.

• $42{,}305$: hàng phần mười là $3$. Vì $3 < 5$ nên làm tròn xuống → $\boxed{42}$.
• $513{,}59$: hàng phần mười là $5$. Vì $5 = 5$ nên làm tròn lên → $\boxed{514}$.
• $0{,}806$: hàng phần mười là $8$. Vì $8 > 5$ nên làm tròn lên → $\boxed{1}$.

Câu 2 (trang 48)

Đề bài: Chiều cao, cân nặng chuẩn của trẻ 10 tuổi theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

Em hãy làm tròn các số đo trong bảng đến số tự nhiên gần nhất.

Lời giải:

Em xét chữ số hàng phần mười của từng số:

• $137{,}8$: hàng phần mười là $8 > 5$ → làm tròn lên → 138.
• $31{,}2$: hàng phần mười là $2 < 5$ → làm tròn xuống → 31.
• $138{,}6$: hàng phần mười là $6 > 5$ → làm tròn lên → 139.
• $31{,}9$: hàng phần mười là $9 > 5$ → làm tròn lên → 32.

Bảng sau khi làm tròn:

Hoạt động (trang 50)

Bài tập (trang 50)

Đề bài: Làm tròn các số thập phân $9{,}345$ ; $21{,}663$ ; $0{,}4571$:

a) Đến hàng phần mười.

b) Đến hàng phần trăm.

Lời giải:

Em nhớ:

• Làm tròn đến hàng phần mười → so sánh chữ số hàng phần trăm với 5.
• Làm tròn đến hàng phần trăm → so sánh chữ số hàng phần nghìn với 5.

a) Làm tròn đến hàng phần mười:

• $9{,}345$: hàng phần trăm là $4 < 5$ → làm tròn xuống → $\boxed{9{,}3}$.
• $21{,}663$: hàng phần trăm là $6 > 5$ → làm tròn lên → $\boxed{21{,}7}$.
• $0{,}4571$: hàng phần trăm là $5 = 5$ → làm tròn lên → $\boxed{0{,}5}$.

b) Làm tròn đến hàng phần trăm:

• $9{,}345$: hàng phần nghìn là $5 = 5$ → làm tròn lên → $\boxed{9{,}35}$.
• $21{,}663$: hàng phần nghìn là $3 < 5$ → làm tròn xuống → $\boxed{21{,}66}$.
• $0{,}4571$: hàng phần nghìn là $7 > 5$ → làm tròn lên → $\boxed{0{,}46}$.

Luyện tập (trang 50)

Câu 1 (trang 50)

Đề bài: Đường chéo màn hình ti vi 55 inch đo được là $139{,}7$ cm. Làm tròn $139{,}7$ đến số tự nhiên gần nhất.

Đ, S ?

a) Việt nói: Đường chéo màn hình ti vi dài khoảng $139$ cm. [?]

b) Nam nói: Đường chéo màn hình ti vi dài khoảng $140$ cm. [?]

Lời giải:

Em làm tròn $139{,}7$ đến số tự nhiên gần nhất: hàng phần mười là $7 > 5$ → làm tròn lên → $140$.

Vậy đường chéo màn hình dài khoảng 140 cm.

• Việt nói $139$ cm → S (sai).
• Nam nói $140$ cm → Đ (đúng).

Câu 2 (trang 50)

Đề bài: Số Pi ($\pi$) là một số thập phân đặc biệt trong lịch sử toán học, có phần thập phân với rất nhiều chữ số:

$$\pi = 3{,}141592…$$

Em hãy làm tròn số Pi đến hàng phần mười và hàng phần trăm.

Lời giải:

a) Làm tròn đến hàng phần mười – em xét chữ số hàng phần trăm.

Trong $3{,}\underline{1},\underline{4},1592…$ chữ số hàng phần trăm là $4$. Vì $4 < 5$ → làm tròn xuống.

$$\pi \approx \boxed{3{,}1}$$

b) Làm tròn đến hàng phần trăm – em xét chữ số hàng phần nghìn.

Trong $3{,}\underline{1},\underline{4},\underline{1},592…$ chữ số hàng phần nghìn là $1$. Vì $1 < 5$ → làm tròn xuống.

$$\pi \approx \boxed{3{,}14}$$

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên