Hoạt động (trang 13)

Câu 1 (trang 13)

Đề bài: Trên bãi cỏ có 49 con bò sữa gồm bò vàng và bò khoang, trong đó số bò khoang bằng $\dfrac{2}{5}$ số bò vàng. Hỏi trên bãi cỏ có bao nhiêu con bò khoang, bao nhiêu con bò vàng?

Lời giải:

Em nhớ các bước giải bài toán tổng – tỉ:

• Bước 1: Vẽ sơ đồ và tìm tổng số phần bằng nhau.
• Bước 2: Tìm giá trị một số bằng cách lấy tổng chia cho tổng số phần rồi nhân với số phần của nó.
• Bước 3: Tìm số còn lại bằng cách lấy tổng trừ đi số đã tìm.

Vì số bò khoang bằng $\dfrac{2}{5}$ số bò vàng nên nếu số bò khoang là 2 phần thì số bò vàng là 5 phần như thế.

Bước 1: Tổng số phần bằng nhau là:

$$2 + 5 = 7 ;\text{(phần)}.$$

Bước 2: Số con bò khoang là:

$$49 : 7 \times 2 = 14 ;\text{(con)}.$$

Bước 3: Số con bò vàng là:

$$49 – 14 = 35 ;\text{(con)}.$$

Đáp số: Bò khoang $14$ con ; Bò vàng $35$ con.

Câu 2 (trang 13)

Đề bài: Trong một ngày, một cửa hàng đã bán hàng và thu được số tiền là 18 000 000 đồng. Biết số tiền bán được trong buổi sáng bằng $\dfrac{3}{2}$ số tiền bán được trong buổi chiều. Hỏi số tiền bán được trong mỗi buổi là bao nhiêu?

Lời giải:

Vì số tiền buổi sáng bằng $\dfrac{3}{2}$ số tiền buổi chiều nên nếu buổi sáng là 3 phần thì buổi chiều là 2 phần như thế.

Bước 1: Tổng số phần bằng nhau là:

$$3 + 2 = 5 ;\text{(phần)}.$$

Bước 2: Số tiền bán được trong buổi sáng là:

$$18000000 : 5 \times 3 = 10800000 ;\text{(đồng)}.$$

Bước 3: Số tiền bán được trong buổi chiều là:

$$18000000 – 10800000 = 7200000 ;\text{(đồng)}.$$

Đáp số: Buổi sáng $10800000$ đồng ; Buổi chiều $7200000$ đồng.

Luyện tập (trang 13 – 14)

Câu 1 (trang 13)

Đề bài: Đường từ nhà đến trường, bạn Páo qua một đoạn đường dài 1 400 m gồm đoạn lên dốc và đoạn xuống dốc. Biết độ dài đoạn lên dốc bằng $\dfrac{3}{4}$ độ dài đoạn xuống dốc. Hỏi mỗi đoạn lên dốc, xuống dốc dài bao nhiêu mét?

Lời giải:

Vì đoạn lên dốc bằng $\dfrac{3}{4}$ đoạn xuống dốc nên nếu đoạn lên dốc là 3 phần thì đoạn xuống dốc là 4 phần như thế.

Bước 1: Tổng số phần bằng nhau là:

$$3 + 4 = 7 ;\text{(phần)}.$$

Bước 2: Đoạn đường lên dốc dài là:

$$1400 : 7 \times 3 = 600 ;\text{(m)}.$$

Bước 3: Đoạn đường xuống dốc dài là:

$$1400 – 600 = 800 ;\text{(m)}.$$

Đáp số: Lên dốc $600$ m ; Xuống dốc $800$ m.

Câu 2 (trang 14)

Đề bài: Trong một gian hàng siêu thị điện máy có 36 chiếc ti vi gồm ti vi 75 inch và ti vi 55 inch. Tìm số ti vi mỗi loại, biết số ti vi 55 inch gấp 3 lần số ti vi 75 inch.

Lời giải:

Vì số ti vi 55 inch gấp 3 lần số ti vi 75 inch nên nếu ti vi 75 inch là 1 phần thì ti vi 55 inch là 3 phần như thế.

Bước 1: Tổng số phần bằng nhau là:

$$1 + 3 = 4 ;\text{(phần)}.$$

Bước 2: Số ti vi 75 inch là:

$$36 : 4 \times 1 = 9 ;\text{(chiếc)}.$$

Bước 3: Số ti vi 55 inch là:

$$36 – 9 = 27 ;\text{(chiếc)}.$$

Đáp số: Ti vi 75 inch: $9$ chiếc ; Ti vi 55 inch: $27$ chiếc.

Câu 3 (trang 14)

Đề bài: Rô-bốt, Việt và Mai đi tham quan trại chăn nuôi gà và vịt. Bác chủ trại cho biết cả gà và vịt có 34 000 con, số con gà bằng $\dfrac{7}{10}$ số con vịt. Hỏi số gà ít hơn số vịt bao nhiêu con?

Lời giải:

Vì số gà bằng $\dfrac{7}{10}$ số vịt nên nếu số gà là 7 phần thì số vịt là 10 phần như thế.

Bước 1: Tổng số phần bằng nhau là:

$$7 + 10 = 17 ;\text{(phần)}.$$

Bước 2: Số con gà là:

$$34000 : 17 \times 7 = 14000 ;\text{(con)}.$$

Bước 3: Số con vịt là:

$$34000 – 14000 = 20000 ;\text{(con)}.$$

Bước 4: Số gà ít hơn số vịt là:

$$20000 – 14000 = 6000 ;\text{(con)}.$$

Đáp số: $6000$ con.

Câu 4 (trang 14)

Đề bài: Một mảnh đất dạng hình chữ nhật có chu vi 130 m và chiều rộng bằng $\dfrac{5}{8}$ chiều dài. Người ta mở chiều dài thêm 10 m, chiều rộng thêm 20 m để được mảnh đất dạng hình chữ nhật mới (như hình vẽ). Tính:

a) Chiều dài và chiều rộng mảnh đất dạng hình chữ nhật ban đầu.

b) Diện tích mảnh đất dạng hình chữ nhật mới.

Lời giải:

a) Em nhớ: chu vi hình chữ nhật $=$ (chiều dài $+$ chiều rộng) $\times 2$. Vậy tổng chiều dài và chiều rộng bằng nửa chu vi.

Bước 1: Nửa chu vi mảnh đất ban đầu (tổng chiều dài và chiều rộng) là:

$$130 : 2 = 65 ;\text{(m)}.$$

Vì chiều rộng bằng $\dfrac{5}{8}$ chiều dài nên nếu chiều rộng là 5 phần thì chiều dài là 8 phần như thế.

Bước 2: Tổng số phần bằng nhau là:

$$5 + 8 = 13 ;\text{(phần)}.$$

Bước 3: Chiều rộng mảnh đất ban đầu là:

$$65 : 13 \times 5 = 25 ;\text{(m)}.$$

Bước 4: Chiều dài mảnh đất ban đầu là:

$$65 – 25 = 40 ;\text{(m)}.$$

b) Chiều dài mảnh đất mới là:

$$40 + 10 = 50 ;\text{(m)}.$$

Chiều rộng mảnh đất mới là:

$$25 + 20 = 45 ;\text{(m)}.$$

Diện tích mảnh đất mới là:

$$50 \times 45 = 2250 ;(m^2).$$

Đáp số: a) Chiều dài $40$ m, chiều rộng $25$ m ; b) $2250 ; m^2$.

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên