I. Hướng dẫn cách viết

1. Bài văn thuật lại một sự việc là gì?

Bài văn thuật lại một sự việc là bài văn kể lại một sự việc mà em đã chứng kiến hoặc tham gia, giúp người đọc hình dung được diễn biến của sự việc đó.

2. Bố cục bài văn thuật lại một sự việc

Bài văn thuật lại một sự việc thường gồm 3 phần:

• Mở bài: Giới thiệu sự việc được chứng kiến hoặc tham gia (thời gian, địa điểm, tên sự việc).
• Thân bài: Thuật lại các hoạt động, việc làm chính theo trình tự thời gian hoặc phạm vi không gian bằng một hoặc nhiều đoạn văn.
• Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về sự việc được chứng kiến hoặc tham gia.

3. Cách sắp xếp các hoạt động theo trình tự

Khi thuật lại các hoạt động, em nên dùng các từ ngữ chỉ trình tự để người đọc dễ theo dõi:

• Trước giờ / trước khi: Trước giờ sinh hoạt, trước khi bắt đầu,…
• Đầu tiên / mở đầu: Đầu tiên, mở đầu buổi lễ,…
• Tiếp theo / sau đó: Tiếp theo, sau đó,…
• Cuối cùng / sau cùng: Cuối cùng, sau cùng, kết thúc,…

4. Cách bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc

• Nêu cảm xúc thật của mình về sự việc (vui, phấn khởi, xúc động,…).
• Có thể nêu suy nghĩ, bài học hoặc mong ước sau khi tham gia/chứng kiến sự việc.

II. Giải các bài tập SGK

Bài 1: Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

(Bài văn: Lễ phát động xây dựng thư viện lớp – Anh Nguyên)

a. Bài văn trên có mấy phần? Đó là những phần nào?

Bài văn trên có 3 phần, đó là:

• Mở bài: đoạn đầu tiên.
• Thân bài: các đoạn ở giữa.
• Kết bài: đoạn cuối cùng.

b. Phần mở bài giới thiệu những gì?

Phần mở bài giới thiệu:

• Thời gian: chiều nay.
• Sự việc: lớp tổ chức lễ phát động xây dựng thư viện lớp trong buổi sinh hoạt lớp.

c. Phần thân bài gồm mấy đoạn? Ý chính của mỗi đoạn là gì?

Phần thân bài gồm 4 đoạn:

• Đoạn 1: Việc chuẩn bị trước giờ sinh hoạt lớp (bạn Minh viết chữ, trang trí bảng; các bạn nữ trang trí bàn chủ toạ).
• Đoạn 2: Cô chủ nhiệm phát biểu khai mạc, nói về tầm quan trọng của sách và ý nghĩa của việc đọc sách.
• Đoạn 3: Bạn lớp trưởng phát động phong trào “Chung tay xây dựng thư viện lớp”, các bạn thảo luận và đề xuất hình thức đóng góp.
• Đoạn 4: Bạn lớp phó thông báo cách quyên góp sách, các tổ trưởng ghi tên và xếp sách vào tủ sách của lớp.

d. Nêu những hoạt động được thuật lại ở thân bài theo đúng trình tự.

Trước giờ sinh hoạt lớp:

• Các việc bạn Minh đã làm: viết dòng chữ “Chung tay xây dựng thư viện lớp 4B” lên bảng, vẽ trang trí những hình ảnh ngộ nghĩnh (chú gà con, chú dế mèn, những cuốn sách,…).
• Việc các bạn nữ đã làm: phủ khăn trải bàn cho bàn chủ toạ và đặt một lọ hoa rực rỡ.

Trong giờ sinh hoạt lớp:

• Việc đầu tiên: Cô chủ nhiệm phát biểu khai mạc, nói về tầm quan trọng của sách và ý nghĩa của việc đọc sách.
• Việc tiếp theo: Bạn lớp trưởng phát động phong trào “Chung tay xây dựng thư viện lớp”; các bạn hào hứng thảo luận, đề xuất hình thức đóng góp; cô giáo nhắc đây là việc làm tự nguyện.
• Việc sau cùng: Bạn lớp phó thông báo từ ngày mai bắt đầu quyên góp; các tổ trưởng ghi tên sách theo tổ, tập hợp và xếp sách vào tủ sách của lớp.

e. Những từ ngữ nào giúp em nhận biết các hoạt động được thuật lại theo trình tự?

Các từ ngữ giúp nhận biết trình tự các hoạt động:

• “Trước giờ sinh hoạt” → chỉ thời điểm trước khi buổi sinh hoạt bắt đầu.
• “Trống báo giờ sinh hoạt lớp vang lên” → chỉ thời điểm bắt đầu buổi sinh hoạt.
• “Đầu tiên” → chỉ việc làm đầu tiên trong buổi sinh hoạt.
• “Tiếp theo” → chỉ việc làm sau đó.
• “Sau thời gian thảo luận” → chỉ việc làm cuối buổi sinh hoạt.

g. Phần kết bài chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc gì về kết quả của hoạt động?

Phần kết bài chia sẻ:

• Cảm xúc: cô giáo và cả lớp đều rất vui khi buổi sinh hoạt kết thúc.
• Suy nghĩ: niềm mong đợi được tha hồ đọc sách ngay tại lớp mình trong thời gian sắp tới.

Bài 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết bài văn thuật lại một sự việc đã chứng kiến hoặc tham gia.

Khi viết bài văn thuật lại một sự việc, em cần lưu ý:

• Bố cục của bài viết:
  • Mở bài: Giới thiệu sự việc (thời gian, địa điểm, tên sự việc).
  • Thân bài: Thuật lại các hoạt động, việc làm chính theo trình tự.
  • Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc của mình về sự việc.
• Cách sắp xếp các hoạt động:
  • Sắp xếp theo trình tự thời gian (trước – trong – sau) hoặc phạm vi không gian (nơi này – nơi khác).
  • Sử dụng các từ ngữ chỉ trình tự như: đầu tiên, tiếp theo, sau đó, cuối cùng,… để bài viết mạch lạc.
• Cách bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc về sự việc:
  • Nêu cảm xúc thật của mình (vui, xúc động, tự hào,…).
  • Có thể bày tỏ suy nghĩ, mong ước hoặc bài học rút ra từ sự việc.

Ghi nhớ: Bài văn thuật lại một sự việc thường gồm 3 phần:

• Mở bài: Giới thiệu sự việc được chứng kiến hoặc tham gia.
• Thân bài: Thuật lại các hoạt động, việc làm chính theo trình tự thời gian hoặc phạm vi không gian bằng một hoặc nhiều đoạn văn.
• Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về sự việc được chứng kiến hoặc tham gia.

Vận dụng: Ghi lại trình tự các hoạt động trong một buổi sinh hoạt lớp của lớp em.

Bài mẫu tham khảo:

Buổi sinh hoạt lớp em thường diễn ra vào chiều thứ Sáu hằng tuần với các hoạt động theo trình tự sau:

• Trước giờ sinh hoạt: Các bạn tổ trưởng chuẩn bị sổ theo dõi của tổ, ghi lại tình hình học tập và nền nếp trong tuần. Lớp trưởng viết lên bảng chủ đề của buổi sinh hoạt.
• Đầu buổi sinh hoạt: Lớp trưởng giới thiệu chương trình buổi sinh hoạt. Sau đó, các tổ trưởng lần lượt báo cáo kết quả học tập và nền nếp của tổ mình trong tuần qua.
• Tiếp theo: Lớp trưởng tổng kết chung về tình hình cả lớp, tuyên dương các bạn có thành tích tốt và nhắc nhở những bạn còn chưa cố gắng.
• Sau đó: Cô chủ nhiệm phát biểu, nhận xét về tuần học vừa qua và phổ biến kế hoạch cho tuần tới.
• Cuối buổi sinh hoạt: Cả lớp cùng sinh hoạt văn nghệ: hát tập thể, chơi trò chơi nhỏ do bạn lớp phó văn nghệ tổ chức.
• Kết thúc: Cô giáo nhắc nhở cả lớp giữ gìn nền nếp tốt cho tuần sau. Chúng em chào cô và ra về trong tâm trạng vui vẻ, phấn khởi.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình