Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Chiều ngoại ô của Nguyễn Thuỵ Kha miêu tả vẻ đẹp bình dị và đáng yêu của một chiều hè ở vùng ngoại ô. Khi những tia nắng cuối cùng nhạt dần, ngoại ô trở nên mát mẻ và yên tĩnh. Đi dạo dọc con kênh nước trong vắt, tác giả cùng lũ bạn được ngắm dải cỏ xanh êm như tấm thảm, những ruộng rau muống xanh mơn mởn với hoa rau muống tím lấp lánh, những rặng tre thì thầm trong gió, cánh đồng lúa chín mênh mông, nghe chim sơn ca cất tiếng hót tự do, cảm nhận ráng chiều vàng dịu với hương đất, hương lúa chín và hương sen thoang thoảng. Nhưng thú vị nhất vẫn là thả diều cùng lũ bạn: diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay cao, tiếng sáo diều vi vu trầm bổng, những cánh diều mềm mại như cánh bướm – như những mảnh hồn ấu thơ mang theo biết bao khát vọng lên tận mây xanh. Bài đọc thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương và niềm vui, kỉ niệm đẹp của tuổi thơ ở vùng ngoại ô.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Trao đổi với bạn về những điểm khác biệt của thiên nhiên ở thành phố và nông thôn.
Trả lời:
Thiên nhiên ở thành phố và nông thôn có những điểm khác biệt sau:
| Đặc điểm | Thành phố | Nông thôn |
|---|---|---|
| Không gian | Nhiều nhà cao tầng, đường phố đông đúc | Rộng rãi, thoáng đãng với cánh đồng, sông ngòi |
| Cây xanh | Ít cây xanh, chủ yếu là cây trồng ven đường | Nhiều cây xanh, có luỹ tre, vườn cây, cánh đồng |
| Không khí | Nhiều khói bụi, ồn ào | Trong lành, yên tĩnh |
| Động vật | Ít, chủ yếu là chim sẻ, chim bồ câu | Nhiều loài: chim, gà, vịt, trâu, bò,… |
Câu 1: Đoạn mở đầu giới thiệu những gì về chiều hè ở ngoại ô?
Trả lời:
Đoạn mở đầu giới thiệu về chiều hè ở ngoại ô:
- Chiều hè ở ngoại ô thật mát mẻ và yên tĩnh.
- Khi những tia nắng cuối cùng nhạt dần cũng là lúc gió bắt đầu lộng lên.
- Không khí dịu lại rất nhanh.
- Chỉ một lát sau, ngoại ô đã chìm vào nắng chiều.
Câu 2: Cảnh vật ở ngoại ô được miêu tả như thế nào?
Các cảnh vật: con kênh – ruộng rau muống – rặng tre – tiếng chim – cánh đồng lúa.
Trả lời:
| Cảnh vật | Đặc điểm được miêu tả |
|---|---|
| Con kênh | Nước trong vắt, hai bên bờ có dải cỏ xanh êm như tấm thảm trải ra đón bước chân người. |
| Ruộng rau muống | Rau muống lên xanh mơn mởn, hoa rau muống tím lấp lánh. |
| Rặng tre | Xanh, đang thì thầm trong gió. |
| Tiếng chim | Chim sơn ca cất tiếng hót tự do, thiết tha đến nỗi khiến người ta phải ao ước giá mình có một đôi cánh. |
| Cánh đồng lúa | Chín mênh mông, ráng chiều vàng dịu và thơm hơi đất, gió đưa thoang thoảng hương lúa chín và hương sen. |
Câu 3: Vì sao tác giả nói vùng ngoại ô mang vẻ đẹp bình dị?
Trả lời:
Tác giả nói vùng ngoại ô mang vẻ đẹp bình dị vì:
- Cảnh vật ở ngoại ô rất quen thuộc, gần gũi: con kênh, ruộng rau muống, rặng tre, cánh đồng lúa, tiếng chim,…
- Đó là những cảnh vật đơn sơ, mộc mạc nhưng đẹp đẽ và thân thương.
- Không rực rỡ, cầu kì mà mang lại cảm giác yên bình, thanh thản và dễ chịu.
Câu 4: Tác giả có cảm nhận như thế nào khi chơi thả diều trong chiều hè ở ngoại ô?
Trả lời:
Khi chơi thả diều trong chiều hè ở ngoại ô, tác giả có cảm nhận:
- Đó là điều thú vị nhất trong chiều hè ngoại ô.
- Ngắm diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên cao, nghe tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
- Thấy những cánh diều mềm mại như cánh bướm, giống như những mảnh hồn ấu thơ bay lên với biết bao khát vọng.
- Lòng lâng lâng, muốn gửi ước mơ của mình theo những cánh diều lên tận mây xanh.
Câu 5: Nêu ý chính của mỗi đoạn trong bài.
Trả lời:
Bài đọc gồm 3 đoạn với ý chính như sau:
- Đoạn 1 (“Chiều hè ở ngoại ô… chìm vào nắng chiều.”): Giới thiệu chung về chiều hè ở ngoại ô mát mẻ, yên tĩnh.
- Đoạn 2 (“Những buổi chiều hè êm dịu… thật đáng yêu.”): Miêu tả vẻ đẹp bình dị của cảnh vật vùng ngoại ô.
- Đoạn 3 (“Nhưng có lẽ thú vị nhất… lên tận mây xanh.”): Cảm xúc thích thú, lâng lâng của tác giả khi được thả diều cùng lũ bạn.
III. Luyện từ và câu
Câu 1: Thêm trạng ngữ cho mỗi câu dưới đây:
Diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên cao. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
Trả lời:
Có thể thêm trạng ngữ như sau:
- Trên bãi cỏ, diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên cao. Giữa không gian yên tĩnh, tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
- Vào những buổi chiều hè, diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên cao. Trên bầu trời cao rộng, tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
Câu 2: Nêu công dụng của dấu ngoặc kép trong đoạn dưới đây:
Đọc “Chiều ngoại ô” của Nguyễn Thuỵ Kha, tôi nhớ đến “Buổi sáng mùa hè trong thung lũng” của Hoàng Hữu Bội, “Nắng trưa” của Băng Sơn,… Các nhà văn đã cảm nhận cảnh vật trong mỗi mùa bằng nhiều giác quan, tạo nên những bức tranh phong cảnh mang sắc màu, âm thanh, hương vị,… của cuộc sống.
(Theo Hạnh Hoa)
Trả lời:
Dấu ngoặc kép trong đoạn văn trên được dùng để đánh dấu tên các tác phẩm:
- “Chiều ngoại ô” – tác phẩm của Nguyễn Thuỵ Kha.
- “Buổi sáng mùa hè trong thung lũng” – tác phẩm của Hoàng Hữu Bội.
- “Nắng trưa” – tác phẩm của Băng Sơn.
→ Công dụng: Dấu ngoặc kép giúp đánh dấu, làm nổi bật tên các tác phẩm (bài văn, bài thơ,…) được nhắc đến trong câu.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình