Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
1. Câu là gì?
Câu là một tập hợp từ, thường diễn đạt một ý trọn vẹn.
2. Đặc điểm của câu
- Các từ trong câu được sắp xếp theo một trật tự hợp lí.
- Chữ cái đầu câu phải viết hoa.
- Cuối câu phải có dấu kết thúc câu (dấu chấm ., dấu chấm hỏi ?, dấu chấm than !).
3. Ví dụ
- Là câu: Bà kể chuyện cổ tích rất hay. → có ý trọn vẹn, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm.
- Chưa phải là câu: đọc sách buổi tối → chỉ là một cụm từ, chưa diễn đạt ý trọn vẹn, không viết hoa, không có dấu kết thúc.
II. Giải các bài tập SGK
Câu 1: Đoạn văn dưới đây có mấy câu? Nhờ đâu em biết như vậy?
Đoạn văn có 6 câu, đó là:
- Anh em tôi ở cùng bà nội từ bé.
- Những đêm hè, bà thường trải chiếu ở giữa sân gạch.
- Bà ngồi đó xem chúng tôi chạy nhảy, nô đùa đủ trò.
- Bà biết nhiều câu chuyện cổ tích.
- Chúng tôi đã thuộc lòng những câu chuyện bà kể.
- Chẳng hiểu vì sao chúng tôi vẫn thấy háo hức mỗi lần được nghe bà kể chuyện.
Em biết như vậy nhờ dựa vào hai dấu hiệu:
- Chữ cái đầu câu được viết hoa.
- Cuối mỗi câu đều có dấu chấm kết thúc câu.
Câu 2: Xét các kết hợp từ dưới đây, cho biết trường hợp nào là câu, trường hợp nào chưa phải là câu. Vì sao?
| Kết hợp từ | Là câu / Chưa phải câu | Vì sao |
|---|---|---|
| giúp đỡ người già | Chưa phải là câu | Chỉ là cụm từ, chưa diễn đạt ý trọn vẹn, không viết hoa đầu, không có dấu kết thúc câu. |
| Bà muốn sang đường phải không ạ? | Là câu | Diễn đạt ý trọn vẹn (câu hỏi), đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm hỏi. |
| Nam và bà cụ | Chưa phải là câu | Chỉ là cụm từ, chưa diễn đạt ý trọn vẹn, không có dấu kết thúc câu. |
| Nam dẫn bà cụ sang đường. | Là câu | Diễn đạt ý trọn vẹn, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm. |
| đã già yếu | Chưa phải là câu | Chỉ là cụm từ, chưa diễn đạt ý trọn vẹn, không viết hoa, không có dấu kết thúc câu. |
| Bà cụ rất cảm động. | Là câu | Diễn đạt ý trọn vẹn, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm. |
| Cảm ơn cháu nhé! | Là câu | Diễn đạt ý trọn vẹn, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm than. |
Câu 3: Sắp xếp các từ ngữ dưới đây thành câu. Viết câu vào vở.
a. chữa bệnh/ ông/ cứu người/ để → Ông chữa bệnh để cứu người.
b. khám bệnh/ miễn phí/ ông/ cho ai → Ông khám bệnh miễn phí cho ai?
c. phải tập thể dục/ cháu/ nhé/ thường xuyên → Cháu phải tập thể dục thường xuyên nhé!
d. lắm/ ông ấy/ thương người → Ông ấy thương người lắm.
Câu 4: Dựa vào tranh để đặt câu:
Bức tranh vẽ cảnh bác sĩ đang khám răng cho một bạn nhỏ.
a. Một câu kể: Bác sĩ đang khám răng cho bạn nhỏ.
b. Một câu hỏi: Răng của bạn có bị sâu không?
c. Một câu khiến: Bạn hãy há miệng to ra nào!
d. Một câu cảm: Ôi, bác sĩ thật hiền và dịu dàng!
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình