Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
1. Ôn lại bài trước
Ở bài trước, các em đã học câu là một tập hợp từ, thường diễn đạt một ý trọn vẹn, có chữ cái đầu viết hoa và dấu kết thúc câu.
Xem lại lý thuyết chi tiết tại: Bài 1: Câu
2. Kiến thức mới: Hai thành phần chính của câu
Câu thường gồm 2 thành phần chính: chủ ngữ và vị ngữ.
a. Chủ ngữ
- Nêu người, vật, hiện tượng tự nhiên,… được nói đến trong câu.
- Trả lời cho câu hỏi có từ để hỏi: ai, cái gì, con gì,…
b. Vị ngữ
- Nêu hoạt động, trạng thái, đặc điểm của đối tượng ở chủ ngữ hoặc giới thiệu, nhận xét về đối tượng đó.
- Trả lời cho câu hỏi có từ để hỏi: làm gì, thế nào, là ai,…
3. Ví dụ minh hoạ
| Câu | Chủ ngữ | Vị ngữ |
|---|---|---|
| Bạn Lan / đang đọc sách. | Bạn Lan (ai?) | đang đọc sách (làm gì?) |
| Bầu trời / rất xanh. | Bầu trời (cái gì?) | rất xanh (thế nào?) |
| Bố em / là bác sĩ. | Bố em (ai?) | là bác sĩ (là ai?) |
II. Giải các bài tập SGK
Câu 1: Tách mỗi câu dưới đây thành hai thành phần.
| TT | Câu | Thành phần thứ nhất | Thành phần thứ hai |
|---|---|---|---|
| 1 | Ông Bụt đã cứu con. | Ông Bụt | đã cứu con. |
| 2 | Nắng mùa thu vàng óng. | Nắng mùa thu | vàng óng. |
| 3 | Nhành lan ấy rất đẹp. | Nhành lan ấy | rất đẹp. |
| 4 | Nhạc sĩ Văn Cao là tác giả bài hát Tiến quân ca. | Nhạc sĩ Văn Cao | là tác giả bài hát Tiến quân ca. |
Câu 2: Từ kết quả ở bài tập 1, thực hiện các yêu cầu sau:
a. Xếp thành phần thứ nhất của mỗi câu vào nhóm thích hợp.
| Nhóm | Thành phần thứ nhất |
|---|---|
| Người | Ông Bụt; Nhạc sĩ Văn Cao |
| Vật | Nhành lan ấy |
| Hiện tượng tự nhiên | Nắng mùa thu |
b. Xếp thành phần thứ hai của mỗi câu vào nhóm thích hợp.
| Nhóm | Thành phần thứ hai |
|---|---|
| Hoạt động, trạng thái | đã cứu con |
| Đặc điểm | vàng óng; rất đẹp |
| Giới thiệu, nhận xét | là tác giả bài hát Tiến quân ca |
Câu 3: Đặt câu hỏi cho các thành phần câu trong bài tập 1.
Mẫu: Ông Bụt đã cứu con.
- Ai đã cứu con?
- Ông Bụt làm gì?
Câu 2: Nắng mùa thu vàng óng.
- Cái gì vàng óng?
- Nắng mùa thu thế nào?
Câu 3: Nhành lan ấy rất đẹp.
- Cái gì rất đẹp?
- Nhành lan ấy thế nào?
Câu 4: Nhạc sĩ Văn Cao là tác giả bài hát Tiến quân ca.
- Ai là tác giả bài hát Tiến quân ca?
- Nhạc sĩ Văn Cao là ai?
Câu 4: Tìm chủ ngữ hoặc vị ngữ thích hợp để hoàn thành câu.
a. Chú chim sơn ca hót líu lo trên cành cây.
b. Bé Na chìm vào giấc ngủ say.
c. Vườn hồng đang khoe sắc rực rỡ.
d. Chú mèo mướp nằm phơi nắng bên thềm.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình