Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Chọn đọc một bài đã học trong chủ điểm Sống để yêu thương và trả lời câu hỏi.
Dưới đây là gợi ý trả lời cho cả 5 bài trong chủ điểm để em tham khảo:
Bài “Hải Thượng Lãn Ông“: Việc làm nào của Hải Thượng Lãn Ông đúng với câu “Thầy thuốc như mẹ hiền”?
Trả lời:
Những việc làm của Hải Thượng Lãn Ông đúng với câu “Thầy thuốc như mẹ hiền” là:
- Ông không quản ngày đêm, mưa nắng, trèo đèo lội suối đi chữa bệnh cứu người.
- Với người nghèo, hoàn cảnh khó khăn, ông khám bệnh và cho thuốc không lấy tiền.
- Ông chăm sóc con của người thuyền chài nghèo, thuốc thang ròng rã hơn một tháng trời; không những không lấy tiền mà còn cho gia đình họ gạo, củi, dầu đèn.
Những việc làm ấy cho thấy ông chăm sóc người bệnh tận tình, ân cần như một người mẹ hiền chăm con.
Bài “Vệt phấn trên mặt bàn“: Vì sao vệt phấn trên mặt bàn được xoá đi?
Trả lời:
Vệt phấn trên mặt bàn được xoá đi vì:
- Khi biết Thi Ca phải vào bệnh viện chữa tay mặt, Minh chợt nhớ ra bạn hay giấu bàn tay mặt trong hộc bàn và ánh mắt buồn của bạn.
- Minh cảm thấy ân hận vì đã trách móc và kẻ ranh giới chia đôi mặt bàn với Thi Ca.
- Minh xoá vệt phấn như một cách xin lỗi bạn, xoá bỏ ranh giới và thầm mong bạn mau khoẻ trở lại.
Bài “Ông Bụt đã đến“: Việc làm của nhân vật nào trong câu chuyện giống như ông Bụt trong thế giới cổ tích?
Trả lời:
Nhân vật có việc làm giống ông Bụt trong thế giới cổ tích là ông nhạc sĩ. Vì:
- Ông đã tình cờ nhìn thấy nước mắt và nghe được lời thì thầm cầu nguyện của Mai.
- Ông âm thầm mua chậu lan mới để thay cho chậu lan cũ mà Mai chẳng may làm gãy.
- Ông giúp đỡ Mai một cách lặng lẽ, đúng lúc – giống như ông Bụt hiện ra giúp người tốt trong các câu chuyện cổ tích.
Bài “Con muốn làm một cái cây“: Chi tiết nào trong câu chuyện giúp em hiểu hơn câu tục ngữ “Ăn quả nhớ người trồng cây”?
Trả lời:
Chi tiết giúp em hiểu hơn câu tục ngữ “Ăn quả nhớ người trồng cây” là:
- Ông nội đã trồng cây ổi trong sân nhà từ khi mẹ Bum còn mang bầu, vì ông nghĩ Bum sẽ thích ổi như ba của Bum hồi nhỏ.
- Dù đã chuyển đi xa ba năm, Bum vẫn nhớ mãi cây ổi và những kỉ niệm với ông, viết trong bài văn: “Con muốn làm một cái cây”.
- Ba mẹ Bum liền bàn nhau trồng một cây ổi trong sân nhà mới – vừa để giữ kỉ niệm về ông, vừa để tiếp nối tình yêu thương ông đã dành cho gia đình.
Qua chi tiết ấy, em hiểu rằng được hưởng những điều tốt đẹp thì phải nhớ ơn người đã tạo ra – ở đây là công lao và tình yêu thương của ông nội.
Bài “Tờ báo tường của tôi“: Nếu được gặp người bạn nhỏ gan dạ và tốt bụng trong câu chuyện, em sẽ nói gì với bạn?
Trả lời:
Nếu được gặp bạn nhỏ trong câu chuyện, em sẽ nói:
“Chào bạn! Mình rất cảm phục và ngưỡng mộ hành động của bạn. Trong lúc nguy cấp, bạn đã không ngại trời tối, đường xa, chân đau để chạy đến đồn biên phòng cứu người bị nạn. Bạn thật gan dạ và tốt bụng! Mình sẽ học tập theo bạn, luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác khi họ cần. Chúc bạn luôn khoẻ mạnh, học giỏi và ngày càng có thêm nhiều việc tốt để chia sẻ với mọi người nhé!”
Câu 2: Nghe – viết: Cảm xúc Trường Sa (4 khổ thơ đầu).
Trả lời:
Em nghe cô giáo đọc và viết đúng chính tả 4 khổ thơ đầu của bài Cảm xúc Trường Sa:
Em đã nhớ Trường Sa
Cả khi mình chưa đến
Giữa gió, cát không ngờ
Gặp màu hoa muống biển.
Những Đá Thị, Len Đao
Song Tử Tây sóng vỗ
Những Sơn Ca, Sinh Tồn
Hoa bàng vuông đợi nở.
Những đảo xa đầu sóng
Neo cả nhịp tim người
Muốn gửi vào muôn gió
Xin từng ngày sóng nguôi.
Bão giăng giăng mặt biển
Đảo oằn mình khát mưa
Đoá san hô kiêu hãnh
Vẫn nở hoa bốn mùa.
Lưu ý khi viết:
- Viết hoa tên riêng: Trường Sa, Đá Thị, Len Đao, Song Tử Tây, Sơn Ca, Sinh Tồn.
- Chú ý các từ dễ sai chính tả: muống biển, bàng vuông, san hô, oằn mình, giăng giăng.
- Đầu mỗi dòng thơ phải viết hoa.
Câu 3: Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu trong đoạn văn dưới đây:
Quê hương
Mùa xuân trở về. Nước biển ấm hẳn lên. Những con sóng không còn ầm ào nữa. Đại dương khe khẽ hát những lời ca êm đềm. Đàn cá hồi bỗng ngừng kiếm ăn, ngẩn ngơ nhớ tới quê hương… “Nơi chôn rau cắt rốn” của chúng là thượng nguồn của dòng sông.
(Theo Đặng Chương Ngạn)
Trả lời:
| Câu | Chủ ngữ (CN) | Vị ngữ (VN) |
|---|---|---|
| 1. Mùa xuân / trở về. | Mùa xuân | trở về |
| 2. Nước biển / ấm hẳn lên. | Nước biển | ấm hẳn lên |
| 3. Những con sóng / không còn ầm ào nữa. | Những con sóng | không còn ầm ào nữa |
| 4. Đại dương / khe khẽ hát những lời ca êm đềm. | Đại dương | khe khẽ hát những lời ca êm đềm |
| 5. Đàn cá hồi / bỗng ngừng kiếm ăn, ngẩn ngơ nhớ tới quê hương… | Đàn cá hồi | bỗng ngừng kiếm ăn, ngẩn ngơ nhớ tới quê hương |
| 6. “Nơi chôn rau cắt rốn” của chúng / là thượng nguồn của dòng sông. | “Nơi chôn rau cắt rốn” của chúng | là thượng nguồn của dòng sông |
Câu 4: Tìm trạng ngữ của mỗi câu trong các đoạn văn dưới đây:
a. Đoạn văn của Lê Phương Liên:
Mùa đông, bà tôi thường lấy những mảnh giẻ rách, bao tải cũ lót chỗ cho mèo nằm. Khi đi chợ, bà tôi mua cá nhỏ kho riêng trong một cái niêu đất xinh xắn, gọi là nồi cá mèo. Mỗi khi ăn cơm, bà tôi để riêng một cái đĩa nhỏ, xới ít cơm nóng và trộn chút cá kho vào cơm làm thức ăn cho mèo.
Trả lời:
| Câu | Trạng ngữ | Loại trạng ngữ |
|---|---|---|
| 1 | Mùa đông | Chỉ thời gian |
| 2 | Khi đi chợ | Chỉ thời gian |
| 3 | Mỗi khi ăn cơm | Chỉ thời gian |
b. Đoạn văn của Vích-to Huy-gô:
Một giờ sau cơn dông, người ta hầu như không nhận thấy trời hè vừa ủ dột. Mùa hè, mặt đất cũng chóng khô như đôi má em bé. Quanh các luống kim hương, vô số bướm chập chờn trông như những tia sáng lập loè của các đoá đèn hoa.
Trả lời:
| Câu | Trạng ngữ | Loại trạng ngữ |
|---|---|---|
| 1 | Một giờ sau cơn dông | Chỉ thời gian |
| 2 | Mùa hè | Chỉ thời gian |
| 3 | Quanh các luống kim hương | Chỉ nơi chốn |
Câu 5: Viết đoạn văn (2 – 3 câu) về một nhân vật trong câu chuyện đã đọc, đã nghe. Xác định chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ của mỗi câu.
Trả lời:
Đoạn văn mẫu về nhân vật Hải Thượng Lãn Ông:
(1) Hải Thượng Lãn Ông là một bậc danh y của Việt Nam. (2) Suốt cuộc đời, ông không quản ngày đêm, mưa nắng đi chữa bệnh cứu người. (3) Với người nghèo, ông còn cho thuốc miễn phí, thể hiện tấm lòng nhân ái bao la.
Phân tích thành phần câu:
| Câu | Trạng ngữ (TN) | Chủ ngữ (CN) | Vị ngữ (VN) |
|---|---|---|---|
| 1 | (không có) | Hải Thượng Lãn Ông | là một bậc danh y của Việt Nam |
| 2 | Suốt cuộc đời | ông | không quản ngày đêm, mưa nắng đi chữa bệnh cứu người |
| 3 | Với người nghèo | ông | còn cho thuốc miễn phí, thể hiện tấm lòng nhân ái bao la |
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình