Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
1. Ôn lại lý thuyết
Đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc thường có 3 phần:
- Mở đầu: Giới thiệu người, sự vật, sự việc mà em muốn bày tỏ tình cảm, cảm xúc.
- Triển khai: Nêu những đặc điểm nổi bật và tình cảm, cảm xúc của em dành cho đối tượng đó.
- Kết thúc: Khẳng định lại tình cảm, cảm xúc của em.
Xem lại lý thuyết chi tiết tại: Bài 1: Tìm hiểu cách viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc
2. Cách tìm ý cho đoạn văn về một nhân vật trong văn học
Để tìm ý cho đoạn văn về nhân vật trong câu chuyện hoặc bài thơ, em cần trả lời được 3 câu hỏi:
- Em muốn viết về nhân vật nào? (Nhân vật ở trong câu chuyện hay bài thơ nào?)
- Điều gì ở nhân vật đó gây ấn tượng với em? (ngoại hình, tính cách, suy nghĩ, hành động,…)
- Em có tình cảm, cảm xúc gì với nhân vật đó? (thích thú, yêu quý, trân trọng, ngưỡng mộ, cảm phục,…) và thể hiện tình cảm đó bằng cách nào?
II. Giải các câu hỏi SGK
Đề bài: Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc của em về một nhân vật trong câu chuyện hoặc bài thơ đã đọc, đã nghe.
Câu 1: Chuẩn bị
– Chọn một nhân vật (trong câu chuyện hoặc bài thơ) đã mang lại cho em nhiều cảm xúc.
Em chọn nhân vật Ma-ri-a trong câu chuyện “Nhà phát minh 6 tuổi”.
– Điều gì ở nhân vật gây ấn tượng với em?
Ở Ma-ri-a, em ấn tượng nhất với tinh thần ham quan sát và lòng kiên trì tìm tòi. Dù mới 6 tuổi, cô bé đã tinh ý nhận ra hiện tượng lạ khi tách trà lúc trượt, lúc đứng yên trên đĩa. Sau đó, cô lặng lẽ vào bếp tự làm thí nghiệm để tìm ra câu trả lời cho điều mình thắc mắc.
– Tình cảm, cảm xúc của em với nhân vật đó như thế nào?
Em rất yêu quý và ngưỡng mộ Ma-ri-a. Em mong mình cũng sẽ ham học, kiên trì tìm tòi như cô ấy.
Câu 2: Tìm ý
Dưới đây là 2 dàn ý mẫu để em tham khảo:
Dàn ý mẫu 1: Nhân vật Ma-ri-a trong “Nhà phát minh 6 tuổi“
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở đầu | – Giới thiệu nhân vật Ma-ri-a trong câu chuyện “Nhà phát minh 6 tuổi”.
– Nêu ý kiến khái quát: Ma-ri-a là một cô bé thông minh, ham quan sát mà em rất yêu quý và ngưỡng mộ. |
| Triển khai | – Điều em ấn tượng ở nhân vật:
+ Ma-ri-a rất ham quan sát: trong bữa tiệc gia đình, cô bé để ý thấy tách trà lúc thì trượt trên đĩa, lúc thì đứng yên. + Cô bé tò mò, thích khám phá: lặng lẽ vào bếp lấy bộ đồ trà để tự làm thí nghiệm. + Ma-ri-a rất kiên trì tìm tòi: cuối cùng đã tự tìm ra câu trả lời – khi giữa tách và đĩa có một chút nước thì tách sẽ đứng yên. + Về sau, Ma-ri-a đã trở thành giáo sư nhiều trường đại học danh tiếng và được trao Giải thưởng Nô-ben Vật lí năm 1963. – Tình cảm, cảm xúc của em: + Từ ngữ trực tiếp: yêu quý, ngưỡng mộ, cảm phục. + Việc làm: đọc lại câu chuyện nhiều lần, kể cho bạn bè và người thân nghe về Ma-ri-a, cố gắng học theo tinh thần ham quan sát và kiên trì của cô ấy. |
| Kết thúc | Khẳng định Ma-ri-a là một tấm gương sáng về sự ham học hỏi và kiên trì tìm tòi để em noi theo. |
Dàn ý mẫu 2: Nhân vật người bà trong “Quả ngọt cuối mùa“
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở đầu | – Giới thiệu nhân vật người bà trong bài thơ “Quả ngọt cuối mùa” của Võ Thanh An.
– Nêu ý kiến khái quát: Bà là một người rất hiền hậu và thương yêu con cháu. |
| Triển khai | – Điều em ấn tượng ở nhân vật:
+ Bà giữ chùm cam ngọt cuối mùa trên cây, không hái, để dành phần cho con và cháu. + Giữa trời rét tháng Giêng, tháng Hai “rét cứa như dao”, bà vẫn chống gậy ra trông, hết nhìn phía đoài lại ngắm phía đông. + Bà lo sương táp, lo chim ăn hết chùm cam quý. + Bà dù tóc sương, da mồi vẫn dành trọn tình yêu thương cho con cháu. Bà giống như “quả ngọt chín rồi / Càng thêm tuổi tác càng tươi lòng vàng”. – Tình cảm, cảm xúc của em: + Từ ngữ trực tiếp: yêu quý, kính trọng, thương, cảm động. + Việc làm: đọc lại bài thơ nhiều lần, nghĩ đến bà của mình và tự nhủ phải yêu thương, hiếu thảo với ông bà nhiều hơn. |
| Kết thúc | Khẳng định người bà trong bài thơ là hình ảnh đẹp về tình bà cháu, khiến em vô cùng xúc động và trân trọng. |
Câu 3: Góp ý và chỉnh sửa
– Nhận xét các ý bạn đã tìm:
- Bạn đã nêu tên nhân vật và tên câu chuyện hoặc bài thơ chưa?
- Các thông tin về nhân vật bạn chọn ra đã chọn lọc kĩ và thể hiện đúng đặc điểm của nhân vật trong tác phẩm chưa? (Có chi tiết nào bị sai hoặc thừa không?)
- Bạn đã nêu rõ tình cảm, cảm xúc đối với nhân vật chưa? (Có dùng từ ngữ trực tiếp và việc làm cụ thể để thể hiện tình cảm không?)
– Sửa các ý em đã tìm theo góp ý của bạn:
Sau khi nghe bạn góp ý, em xem lại dàn ý của mình và:
- Bổ sung thêm những chi tiết nổi bật về nhân vật (nếu còn thiếu).
- Lược bỏ những chi tiết chưa chính xác hoặc không phù hợp.
- Chỉnh sửa từ ngữ để tình cảm, cảm xúc được bộc lộ rõ ràng, chân thật hơn.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình