I. Hướng dẫn cách nói

Yêu cầu: Thuật lại một hoạt động trải nghiệm em đã tham gia và chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của em về hoạt động đó.

1. Chuẩn bị nội dung

Bài nói cần có đủ các thông tin sau:

• Thời gian, địa điểm diễn ra hoạt động trải nghiệm.
• Những người tham gia cùng em.
• Diễn biến của hoạt động (thuật lại theo đúng trình tự thời gian).
• Suy nghĩ, cảm xúc của em về hoạt động đó.

2. Cách trình bày khi nói

• Mở đầu: Giới thiệu hoạt động trải nghiệm (tên hoạt động, thời gian, địa điểm).
• Triển khai: Thuật lại diễn biến hoạt động theo đúng trình tự.
• Kết thúc: Nêu suy nghĩ, cảm xúc của em về hoạt động đó.

3. Khi nói và khi nghe

• Khi nói:
  • Thể hiện cảm xúc qua giọng nói, cử chỉ, điệu bộ.
  • Có thể kết hợp sử dụng tranh ảnh, sơ đồ, đồ vật,… để làm nổi bật nội dung.
  • Nói rõ ràng, tự tin, mắt nhìn về phía người nghe.
• Khi nghe: Chú ý lắng nghe để có thể trao đổi, góp ý về:
  • Thông tin (thời gian, địa điểm, người tham gia) đã rõ ràng chưa.
  • Nội dung có được thuật lại đúng trình tự không.
  • Suy nghĩ, cảm xúc có được thể hiện tự nhiên không.

II. Bài nói mẫu tham khảo

Bài mẫu 1: Trải nghiệm tham quan làng gốm Bát Tràng

Chào các bạn! Hôm nay, mình xin thuật lại một hoạt động trải nghiệm rất đáng nhớ của mình – đó là chuyến tham quan làng gốm Bát Tràng vào cuối tháng 4 vừa rồi.

Chuyến đi được nhà trường tổ chức cho học sinh khối 4. Đi cùng mình có các bạn trong lớp, cô giáo chủ nhiệm và các thầy cô trong ban tổ chức.

Sáng hôm ấy, chúng mình lên xe từ trường lúc 7 giờ. Đến làng gốm, mình rất ngạc nhiên vì thấy khắp nơi đều bày bán những chậu, bình, lọ hoa bằng gốm đủ hình dáng và màu sắc. Các cô chú thợ đã dẫn chúng mình đi tham quan xưởng làm gốm. Mình được xem các cô chú nhào đất sét, nặn thành hình các đồ vật, rồi vẽ hoa văn lên đó. Thú vị nhất là khi mình được tự tay nặn một chiếc cốc nhỏ trên bàn xoay. Ban đầu, cục đất cứ méo mó, nhưng nhờ có cô chú hướng dẫn, cuối cùng mình cũng nặn được một chiếc cốc xinh xinh. Cô chú còn giúp mình nung và tô màu để mang về làm kỉ niệm.

Sau chuyến đi, mình cảm thấy vô cùng thích thú và tự hào. Mình hiểu thêm về nghề làm gốm truyền thống của quê hương và càng thêm yêu quý những sản phẩm thủ công do các cô chú làm ra. Đây thật sự là một trải nghiệm mình sẽ nhớ mãi.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe!

Bài mẫu 2: Trải nghiệm gói bánh chưng ngày Tết cùng gia đình

Xin chào các bạn! Hôm nay, mình muốn kể cho các bạn nghe về một trải nghiệm mình rất yêu thích – đó là gói bánh chưng ngày Tết cùng gia đình vào chiều 28 Tết năm ngoái.

Buổi gói bánh diễn ra tại sân nhà bà nội của mình. Tham gia gói bánh có ông bà, bố mẹ, các cô chú và các anh chị em họ. Không khí rất đông vui và ấm cúng.

Từ sáng, bà và mẹ đã chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu: lá dong xanh, gạo nếp trắng, đỗ xanh vàng ươm và thịt lợn đã được ướp gia vị. Bố hướng dẫn mình cách rửa lá dong, lau khô rồi xếp lá vào khuôn. Sau đó, mình đổ gạo, đỗ và thịt vào giữa, thêm một lớp gạo phủ lên trên, rồi gói lại thật vuông vắn. Chiếc bánh đầu tiên của mình hơi méo, nhưng đến chiếc thứ hai, thứ ba thì đã đẹp hơn rất nhiều. Đến chiều tối, cả nhà cùng canh nồi bánh chưng bên bếp lửa hồng. Ông kể chuyện ngày Tết xưa, còn chúng mình vừa nghe vừa nướng ngô, khoai rất vui.

Sau trải nghiệm ấy, mình cảm thấy rất hạnh phúc và ấm áp. Mình hiểu rằng ngày Tết cổ truyền không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn là lúc cả gia đình sum vầy, gắn bó bên nhau. Mình mong Tết năm nào cũng được cùng gia đình gói bánh chưng như vậy.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe!

Phần trao đổi, góp ý

Sau khi nghe bạn kể, em có thể trao đổi và góp ý về:

• Thông tin: Hoạt động đã được giới thiệu rõ thời gian, địa điểm, những người tham gia chưa?
• Trình tự: Nội dung các hoạt động có được thuật lại theo đúng trình tự không?
• Cảm xúc: Suy nghĩ, cảm xúc của bạn có được thể hiện tự nhiên qua lời nói, giọng nói, cử chỉ, điệu bộ không?

Vận dụng

Câu 1: Nói với người thân về những trải nghiệm thú vị mà các bạn ở lớp đã chia sẻ.

Bài kể mẫu:

Mẹ ơi, hôm nay ở lớp con được nghe bạn Minh kể về một trải nghiệm rất thú vị – đó là chuyến tham quan làng gốm Bát Tràng cùng gia đình bạn ấy vào cuối tháng 4 vừa qua.

Bạn Minh kể rằng, khi đến làng gốm, bạn ấy rất ngạc nhiên vì thấy khắp nơi đều bày bán những chậu, bình, lọ hoa bằng gốm đủ hình dáng và màu sắc. Bạn ấy được xem các cô chú thợ nhào đất sét, nặn thành hình đồ vật, rồi vẽ hoa văn lên trên. Thú vị nhất là bạn Minh còn được tự tay nặn một chiếc cốc nhỏ trên bàn xoay. Bạn ấy khoe với cả lớp chiếc cốc gốm nhỏ xinh do chính tay mình làm, cả lớp đều rất thích.

Nghe bạn Minh kể, con cũng thấy thích thú lắm mẹ ạ. Con mong sau này cũng được đến thăm làng gốm Bát Tràng một lần để tự tay làm một món đồ gốm giống bạn Minh.

Câu 2: Tìm đọc bài thơ, bài văn viết về những trải nghiệm trong cuộc sống giúp ta khôn lớn, trưởng thành.

Em có thể tìm đọc một số bài thơ, bài văn sau về những trải nghiệm giúp ta khôn lớn, trưởng thành:

• Bài thơ “Khi mẹ vắng nhà“ của Trần Đăng Khoa: kể về những công việc bạn nhỏ đã làm khi mẹ vắng nhà (luộc khoai, giã gạo, thổi cơm,…) – trải nghiệm giúp bạn nhỏ hiểu và thương mẹ hơn.
• Truyện “Khúc đồng dao lấm láp” của Kao Sơn: kể về những kỉ niệm tuổi thơ nơi làng quê với đồng ruộng, cánh diều, trò chơi dân gian,… – những trải nghiệm giản dị nhưng nuôi dưỡng tâm hồn.
• Truyện “Trên đồi mở mắt và mơ” của Văn Thành Lê: kể về những trải nghiệm của các bạn nhỏ nơi vùng đồi – nơi các bạn học cách quan sát, khám phá và trưởng thành từng ngày.

Em có thể mượn các cuốn sách này ở thư viện trường hoặc thư viện thành phố để đọc thêm nhé!

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình