Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Chàng trai làng Phù Ủng kể về Phạm Ngũ Lão – một danh tướng đời nhà Trần, sinh ra trong gia đình nông dân nghèo ở làng Phù Ủng. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, văn võ song toàn, chí khí khác thường. Một hôm, khi đang ngồi bên vệ đường đan sọt, ông mải mê nghĩ về binh thư đến mức không hay biết đoàn quân của Trần Hưng Đạo đi tập trận ngang qua. Người lính dẹp đường tức giận đâm giáo vào đùi nhưng ông vẫn ngồi yên. Đến khi ngựa Trần Hưng Đạo đi qua, ông mới sực tỉnh, đứng dậy vái chào. Thấy ông ứng đáp binh thư trôi chảy, Trần Hưng Đạo cảm mến, biết là hiền tài nên mời về kinh đô. Được khổ luyện, ông trở thành vị tướng kiệt xuất, hai lần chỉ huy đánh tan giặc Nguyên, được gọi là “viên hổ tướng họ Phạm”. Về sau, trận đánh nào ông cũng thắng nên được tôn là “vị tướng bách chiến bách thắng”. Câu chuyện ca ngợi tài năng, đức độ và lòng yêu nước của Phạm Ngũ Lão.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Em biết những vị tướng nào trong lịch sử nước ta? Chia sẻ thông tin về một vị tướng mà em ngưỡng mộ.
Trong lịch sử nước ta có rất nhiều vị tướng tài ba như: Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Trãi, Quang Trung – Nguyễn Huệ, Võ Nguyên Giáp,…
Em ngưỡng mộ nhất là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ông là một vị tướng tài giỏi, mưu lược, đã chỉ huy quân đội ta làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm 1954 và chiến thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Ông sống rất giản dị, được nhân dân yêu mến gọi là “Người Anh Cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam”.
Câu hỏi đọc hiểu
Câu 1: Câu văn nào nói về tài năng của Phạm Ngũ Lão khi còn nhỏ?
Câu văn nói về tài năng của Phạm Ngũ Lão khi còn nhỏ là:
“Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, văn võ song toàn, chí khí khác thường.”
Câu 2: Chuyện gì xảy ra với Phạm Ngũ Lão khi Trần Hưng Đạo và quân lính đi qua?
Khi Trần Hưng Đạo và quân lính đi qua, chuyện xảy ra với Phạm Ngũ Lão là:
- Ông đang ngồi bên vệ đường đan sọt và mải mê nghĩ về binh thư nên không biết đoàn quân đi qua, dù có tiếng chiêng, trống, loa, kèn huyên náo.
- Một người lính đi dẹp đường tức giận, lấy giáo đâm vào đùi chàng trai, máu chảy nhưng chàng vẫn ngồi yên.
- Đến khi ngựa của Trần Hưng Đạo đi qua, chàng trai như mới sực tỉnh, vội đứng dậy vái chào.
- Khi Trần Hưng Đạo hỏi về binh thư, Phạm Ngũ Lão ứng đáp rất trôi chảy. Trần Hưng Đạo cảm mến, biết là hiền tài nên sai người lấy thuốc đắp vết thương và mời ông về kinh đô.
Câu 3: Dựa vào nội dung câu chuyện, tìm thẻ chữ nêu kết quả phù hợp với thẻ chữ nêu nguyên nhân.
| Nguyên nhân | Kết quả |
|---|---|
| Vì Phạm Ngũ Lão có tài, có đức | → nên ông được mời về kinh đô. |
| Vì được khổ luyện ở kinh đô | → nên ông có cơ hội bộc lộ tài năng của mình. |
| Vì ông hai lần chỉ huy binh sĩ đánh tan giặc Nguyên | → nên kẻ thù vô cùng khiếp sợ uy danh của ông. |
| Vì trận đánh nào ông cũng giành chiến thắng | → nên ông được gọi là “vị tướng bách chiến bách thắng”. |
Câu 4: Phạm Ngũ Lão có những đóng góp gì cho đất nước?
Phạm Ngũ Lão có những đóng góp to lớn cho đất nước:
- Ông trở thành một vị tướng kiệt xuất, lập được nhiều chiến công cho triều đình nhà Trần.
- Ông hai lần chỉ huy binh sĩ đánh tan giặc Nguyên, khiến kẻ thù vô cùng khiếp sợ và khâm phục, được gọi là “viên hổ tướng họ Phạm”.
- Về sau, ông được giao chỉ huy nhiều trận đánh và trận nào cũng giành chiến thắng, được tôn là “vị tướng bách chiến bách thắng”, góp phần bảo vệ vững chắc nền độc lập của đất nước.
Luyện tập
Câu 1: “Tài” trong những từ nào dưới đây mang nghĩa “có khả năng hơn người bình thường”?
tài nghệ – tài sản – tài trợ – tài hoa – tài năng
Trả lời:
Những từ có tiếng “tài” mang nghĩa “có khả năng hơn người bình thường” là:
- tài nghệ (tài năng và nghệ thuật)
- tài hoa (có tài về nghệ thuật, văn chương,…)
- tài năng (khả năng đặc biệt hơn người)
Còn lại: tài sản và tài trợ – tiếng “tài” ở đây mang nghĩa “của cải, tiền bạc”, không mang nghĩa trên.
Câu 2: Tìm nghĩa của từng thành ngữ dưới đây.
| Thành ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| Văn võ song toàn | Toàn năng, vừa có tài văn chương vừa giỏi võ nghệ. |
| Bách chiến bách thắng | Đánh trận nào thắng trận đó, không có đối thủ. |
| Bài binh bố trận | Bố trí lực lượng, trận địa để chuẩn bị chiến đấu. |
| Hao binh tổn tướng | (Trận đánh) thiệt hại nhiều. |
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình