Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
1. Nhắc lại kiến thức
Bài văn kể lại một câu chuyện gồm 3 phần:
- Mở bài: giới thiệu câu chuyện (mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp).
- Thân bài: kể các sự việc chính theo trình tự diễn biến.
- Kết bài: nêu suy nghĩ, cảm xúc về câu chuyện (mở rộng hoặc không mở rộng).
Xem lại lý thuyết chi tiết tại: Bài 14: Lập dàn ý cho bài văn kể lại một câu chuyện (Tập 1)
2. Điểm mới ở bài này: Kể chuyện về nhân vật lịch sử
Khi kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử, em cần chú ý:
- Chọn câu chuyện kể về một nhân vật lịch sử em yêu thích và đã đọc, đã nghe (không tự bịa ra).
- Làm nổi bật những suy nghĩ, hành động thể hiện phẩm chất tốt đẹp của nhân vật (lòng yêu nước, dũng cảm, thông minh, hi sinh,…).
- Nêu được đóng góp của nhân vật lịch sử với đất nước.
- Thể hiện tình cảm, cảm xúc của em: yêu quý, kính phục, biết ơn,…
II. Giải các câu hỏi SGK
Đề bài: Viết bài văn kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử mà em đã đọc, đã nghe.
Câu 1: Chuẩn bị.
– Chọn câu chuyện về một nhân vật lịch sử mà em yêu thích.
– Câu chuyện có mở đầu, diễn biến và kết thúc thế nào?
– Nhân vật lịch sử có những đóng góp gì cho đất nước?
– Em có cảm nghĩ như thế nào về nhân vật và câu chuyện?
Gợi ý trả lời (chọn câu chuyện về Kim Đồng):
- Câu chuyện em chọn: Câu chuyện về anh Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc.
- Mở đầu – diễn biến – kết thúc:
- Mở đầu: Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, quê ở Cao Bằng, là một thiếu niên dân tộc Nùng.
- Diễn biến: Anh được giao nhiệm vụ làm liên lạc, đưa đón, bảo vệ cán bộ cách mạng. Một lần đang làm nhiệm vụ, anh phát hiện giặc đang đến gần chỗ cán bộ họp. Anh đã nhanh trí đánh lạc hướng kẻ thù để bảo vệ đồng đội.
- Kết thúc: Anh Kim Đồng đã anh dũng hi sinh khi mới 14 tuổi.
- Đóng góp của Kim Đồng: Anh đã góp phần bảo vệ cán bộ cách mạng, là tấm gương sáng cho các thế hệ thiếu niên Việt Nam.
- Cảm nghĩ của em: Em rất kính phục và biết ơn anh Kim Đồng. Em sẽ học tập theo tấm gương dũng cảm, yêu nước của anh.
Câu 2: Lập dàn ý.
Dưới đây là 2 dàn ý mẫu để em tham khảo:
Dàn ý mẫu 1: Câu chuyện về anh Kim Đồng
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở bài | (Mở bài trực tiếp) Giới thiệu về anh Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, một thiếu niên anh hùng của dân tộc Việt Nam. |
| Thân bài | – Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, quê ở Cao Bằng, là một thiếu niên dân tộc Nùng.
– Từ nhỏ, anh đã sớm giác ngộ cách mạng, được giao nhiệm vụ làm liên lạc, đưa đón và bảo vệ cán bộ. – Một lần đang canh gác cho cán bộ họp, anh phát hiện giặc đang tiến đến. – Anh đã nhanh trí đánh lạc hướng kẻ thù, chạy về hướng khác để cán bộ kịp thời rút lui an toàn. – Anh anh dũng hi sinh khi mới 14 tuổi. |
| Kết bài | (Kết bài mở rộng) Em rất kính phục và biết ơn anh Kim Đồng. Tấm gương dũng cảm, yêu nước của anh sẽ mãi là bài học quý giá cho em và các thế hệ thiếu nhi Việt Nam noi theo. |
Dàn ý mẫu 2: Câu chuyện về Trần Quốc Toản
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở bài | (Mở bài gián tiếp) Trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta, có rất nhiều thiếu niên anh hùng. Một trong những tấm gương sáng ngời mà em rất yêu quý là Trần Quốc Toản – vị anh hùng nhỏ tuổi thời nhà Trần. |
| Thân bài | – Trần Quốc Toản là một vương tôn nhỏ tuổi thời nhà Trần.
– Khi giặc Nguyên sang xâm lược nước ta, vua Trần triệu tập các vương hầu để bàn kế đánh giặc. Vì tuổi còn nhỏ, Trần Quốc Toản không được vào dự bàn việc nước. – Uất ức, ông đã bóp nát quả cam trong tay lúc nào không hay. – Về nhà, ông tập hợp gia nô và những người thân, luyện tập võ nghệ, may lá cờ thêu sáu chữ vàng: “Phá cường địch, báo hoàng ân”. – Ông đã lập nhiều chiến công lớn trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên. |
| Kết bài | (Kết bài không mở rộng) Em rất cảm phục tấm lòng yêu nước và ý chí quả cảm của Trần Quốc Toản. Ông mãi là niềm tự hào của thiếu nhi Việt Nam. |
Câu 3: Góp ý và chỉnh sửa dàn ý.
– Dàn ý có đủ 3 phần.
– Các chi tiết được lựa chọn hợp lí.
– Các sự việc được sắp xếp đúng diễn biến của câu chuyện.
Sau khi lập xong dàn ý, em cần đọc lại và kiểm tra theo 3 tiêu chí trên:
| Tiêu chí | Nội dung kiểm tra |
|---|---|
| Dàn ý có đủ 3 phần | Bài đã có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài chưa? Mỗi phần có nội dung rõ ràng chưa? |
| Các chi tiết được lựa chọn hợp lí | Các chi tiết đưa vào có làm nổi bật phẩm chất và đóng góp của nhân vật không? Có chi tiết nào thừa, lạc đề cần bỏ bớt không? |
| Các sự việc được sắp xếp đúng diễn biến | Các sự việc đã được sắp xếp theo đúng trình tự (mở đầu → diễn biến → kết thúc) chưa? Có sự việc nào bị đảo lộn, chưa hợp lí không? |
Nếu phát hiện chưa hợp lí, em cần bổ sung, lược bỏ hoặc sắp xếp lại cho hoàn chỉnh.
III. Vận dụng
Đề bài: Tìm đọc thêm những câu chuyện về nguồn gốc hoặc phong tục, tập quán của các dân tộc Việt Nam.
Em có thể tìm đọc một số câu chuyện hay sau đây:
– Câu chuyện về nguồn gốc dân tộc:
- Con Rồng cháu Tiên (nguồn gốc dân tộc Việt Nam)
- Sự tích trăm trứng
- Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
– Câu chuyện về phong tục, tập quán:
- Sự tích bánh chưng, bánh giầy (phong tục làm bánh ngày Tết)
- Sự tích trầu cau (tục ăn trầu)
Em có thể tìm đọc các câu chuyện này tại thư viện trường, hiệu sách hoặc trên các trang sách điện tử dành cho thiếu nhi. Sau khi đọc, em hãy kể lại cho người thân hoặc bạn bè cùng nghe nhé!
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình