I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài đọc Vườn của ông tôi của tác giả Phong Thu kể về lần đầu bạn nhỏ được về quê thăm bà nội. Bạn được bà dẫn ra thăm khu vườn – nơi ghi dấu bao kỉ niệm về ông. Bà chỉ vào cây mít và kể ông mất từ ngày nó chưa ra quả, chỉ cây nhãn khi ông đi mới cao bằng cháu, rồi đến cây sung mà ông đã uốn cành xuống để cho cá ăn. Vườn của ông có rất nhiều cây: chuối, cau, hoa dành dành, mẫu đơn, cam, mận, chanh, bưởi, xoan, khế, lá lốt, lá mơ, ngải cứu, khoai sọ,… Tất cả đều do ông trồng. Cây nào lụi, các chú trồng lại đúng như khi ông còn sống. Vào vườn, bạn nhỏ tự hình dung ra ông đang trồng cây, cặm cụi vun xới. Tết đến, hoa nở rực rỡ; đêm giao thừa, bà làm mâm cơm cúng đặt lên bể nước để mời ông về vui với con cháu. Câu chuyện thể hiện tình cảm nhớ thương, gắn bó của gia đình dành cho ông qua từng cây trong vườn.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Tưởng tượng em được đến thăm một vườn cây ăn quả lâu năm. Chia sẻ với bạn cảm xúc, suy nghĩ của em về vườn cây ấy.

Trả lời:

Nếu được đến thăm một vườn cây ăn quả lâu năm, em cảm thấy rất thích thú và thư thái. Vườn có rất nhiều cây cao lớn, xanh mát với đủ loại quả như xoài, ổi, mít, nhãn,… tỏa hương thơm dịu ngọt. Em nghĩ rằng để có được vườn cây tươi tốt như vậy, chủ vườn đã phải chăm sóc, vun trồng rất vất vả qua nhiều năm tháng. Em thấy càng thêm yêu quý và trân trọng công sức của người lao động.

Câu 1: Lần đầu về quê, bạn nhỏ được bà nội giới thiệu cho biết về những cây nào trong vườn?

Trả lời:

Lần đầu về quê, bạn nhỏ được bà nội giới thiệu cho biết về rất nhiều cây trong vườn, gồm:

• Cây mít (ông mất từ ngày nó chưa ra quả).
• Cây nhãn (lúc ông đi, nó mới cao bằng cháu).
• Cây sung (ông trồng, rồi uốn xuống cho cá ăn sung).
• Chuối um tùm sau nhà.
• Năm cây cau cao vút trước sân.
• Hoa dành dành và hoa mẫu đơn trồng giữa khoảng cách các cây cau.
• Các cây ăn quả khác: cam, mận, chanh, bưởi.
• Cây xoan, cây khế mọc tít ở ngoài ngõ, gần cổng.
• Các loại rau, cây thuốc: lá lốt, lá mơ, ngải cứu, khoai sọ,…

Câu 2: Theo em, qua lời giới thiệu của bà, bạn nhỏ hiểu được điều gì về vườn cây?

Gợi ý: Cây nào trong vườn cũng gợi nhớ đến ông.

Trả lời:

Qua lời giới thiệu của bà, bạn nhỏ hiểu được rằng:

• Tất cả cây trong vườn đều do ông trồng từ trước.
• Mỗi cây trong vườn đều gắn liền với một kỉ niệm về ông (cây mít thời ông còn sống chưa kịp ra quả, cây nhãn hồi ông đi mới cao bằng cháu, cây sung ông uốn cành cho cá ăn,…).
• Vì vậy, cây nào trong vườn cũng gợi nhớ đến ông, khiến vườn cây trở thành nơi lưu giữ hình bóng và tình cảm của ông trong lòng con cháu.

Câu 3: Vì sao hình bóng ông không bao giờ phai nhạt trong lòng người thân?

Trả lời:

Hình bóng ông không bao giờ phai nhạt trong lòng người thân vì:

• Cả gia đình luôn nhớ về ông qua từng cây trong vườn – nơi ghi dấu công sức và tình yêu của ông.
• Các chú luôn trồng lại những cây bị lụi, giữ vườn cây đúng như khi ông còn sống.
• Bà kể lại cho cháu nghe từng kỉ niệm gắn với ông; đêm giao thừa, bà làm mâm cơm cúng để mời ông về vui với con cháu.
• Chừng nào vườn cây còn xanh tươi thì bóng hình ông vẫn còn mãi bên gia đình.

Câu 4: Đóng vai bạn nhỏ, nói 1 – 2 câu nhận xét về vườn cây của ông.

Trả lời:

Vườn của ông tôi tuy nhỏ nhưng có rất nhiều loại cây, cây nào cũng xanh tươi và gắn liền với hình bóng của ông. Mỗi lần vào vườn, tôi lại nhớ đến ông và càng thêm yêu quý khu vườn này.

Câu 5: Nếu là bạn nhỏ trong câu chuyện, em sẽ làm gì để gìn giữ vườn cây của ông được nguyên vẹn đúng như khi ông còn sống?

Trả lời:

Nếu là bạn nhỏ trong câu chuyện, em sẽ làm những việc sau để gìn giữ vườn cây của ông:

• Chăm sóc vườn cây cẩn thận: tưới nước, nhổ cỏ, bón phân cho cây.
• Nếu có cây nào bị lụi, em sẽ trồng lại đúng loại cây ấy như lời bà dặn.
• Không bẻ cành, ngắt lá hay làm hư hại cây.
• Trồng thêm những cây mới để vườn luôn xanh tốt.
• Mỗi khi về quê, em sẽ kể cho các em nhỏ trong nhà nghe về ông và về vườn cây, để mọi người cùng nhau giữ gìn kỉ niệm về ông.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình