Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
1. Trạng ngữ là gì?
Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, dùng để bổ sung thông tin về thời gian, nơi chốn, mục đích, nguyên nhân, phương tiện,… của sự việc nêu trong câu.
2. Vị trí và dấu hiệu ngăn cách
- Trạng ngữ thường đứng đầu câu.
- Trạng ngữ được ngăn cách với hai thành phần chính (chủ ngữ, vị ngữ) bằng dấu phẩy.
3. Các loại trạng ngữ thường gặp
| Loại trạng ngữ | Bổ sung thông tin về | Ví dụ |
|---|---|---|
| Trạng ngữ chỉ thời gian | Khi nào? Lúc nào? | Sáng nay, em đi học sớm. |
| Trạng ngữ chỉ nơi chốn | Ở đâu? | Trong vườn, hoa nở rực rỡ. |
| Trạng ngữ chỉ mục đích | Để làm gì? | Để đạt học sinh giỏi, em chăm chỉ học tập. |
| Trạng ngữ chỉ nguyên nhân | Vì sao? Do đâu? | Vì trời mưa, em nghỉ chơi bóng. |
| Trạng ngữ chỉ phương tiện | Bằng gì? | Bằng xe đạp, em đến trường mỗi ngày. |
II. Giải các bài tập SGK
Câu 1: Đọc các câu dưới đây và thực hiện yêu cầu.
– Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu ở cột A.
– Tìm thành phần được thêm vào mỗi câu ở cột B.
| A | B |
|---|---|
| Bác đã đi khắp năm châu, bốn biển. | Để tìm đường cứu nước, Bác đã đi khắp năm châu, bốn biển. |
| Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập. | Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập. |
| Vườn cây Bác Hồ xanh tốt quanh năm. | Trong Phủ Chủ tịch, vườn cây Bác Hồ xanh tốt quanh năm. |
Trả lời:
– Chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu ở cột A:
| Câu | Chủ ngữ (CN) | Vị ngữ (VN) |
|---|---|---|
| Bác đã đi khắp năm châu, bốn biển. | Bác | đã đi khắp năm châu, bốn biển |
| Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập. | Bác Hồ | đọc Tuyên ngôn Độc lập |
| Vườn cây Bác Hồ xanh tốt quanh năm. | Vườn cây Bác Hồ | xanh tốt quanh năm |
– Thành phần được thêm vào mỗi câu ở cột B:
| Câu ở cột B | Thành phần được thêm |
|---|---|
| Để tìm đường cứu nước, Bác đã đi khắp năm châu, bốn biển. | Để tìm đường cứu nước |
| Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập. | Ngày 2 tháng 9 năm 1945 |
| Trong Phủ Chủ tịch, vườn cây Bác Hồ xanh tốt quanh năm. | Trong Phủ Chủ tịch |
Câu 2: Thành phần thêm vào mỗi câu ở cột B của bài tập 1 bổ sung thông tin gì cho câu? (thời gian / nơi chốn / mục đích)
Trả lời:
| Thành phần được thêm | Bổ sung thông tin |
|---|---|
| Để tìm đường cứu nước | Mục đích |
| Ngày 2 tháng 9 năm 1945 | Thời gian |
| Trong Phủ Chủ tịch | Nơi chốn |
Câu 3: Nhận xét các thành phần được thêm vào các câu ở cột B của bài tập 1.
a. Về vị trí. b. Về dấu hiệu ngăn cách với chủ ngữ và vị ngữ.
Trả lời:
a. Về vị trí: Các thành phần được thêm vào đều đứng ở đầu câu, trước chủ ngữ và vị ngữ.
b. Về dấu hiệu ngăn cách: Các thành phần được thêm vào được ngăn cách với chủ ngữ và vị ngữ bằng dấu phẩy (,).
Câu 4: Tìm trạng ngữ của các câu trong đoạn văn sau và cho biết mỗi trạng ngữ bổ sung thông tin gì cho câu.
Năm 938, trên sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã chỉ huy quân dân ta đánh bại quân Nam Hán. Sau chiến thắng oanh liệt đó, ông lên ngôi vua và chọn Cổ Loa làm kinh đô. Ngày nay, đền thờ và lăng Ngô Quyền ở phường Sơn Tây (Hà Nội) đã trở thành một địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
Trả lời:
| Câu | Trạng ngữ | Bổ sung thông tin |
|---|---|---|
| Năm 938, trên sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã chỉ huy quân dân ta đánh bại quân Nam Hán. | Năm 938 | Thời gian |
| trên sông Bạch Đằng | Nơi chốn | |
| Sau chiến thắng oanh liệt đó, ông lên ngôi vua và chọn Cổ Loa làm kinh đô. | Sau chiến thắng oanh liệt đó | Thời gian |
| Ngày nay, đền thờ và lăng Ngô Quyền ở phường Sơn Tây (Hà Nội) đã trở thành một địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng. | Ngày nay | Thời gian |
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình