I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài đọc Ngôi nhà của yêu thương là một bức thư của bạn Lương Thanh Bình – học sinh lớp 4 – viết tại Hà Nội, ngày 03 tháng 3 năm 1987, gửi cho một bạn nhỏ không có nhà để ở. Sau khi được bố mang cho tờ báo để đọc và biết rằng trên Trái Đất còn biết bao bạn nhỏ không có nhà ở, phải chịu đói rét, phải sống trong cảnh chiến tranh, bạn Bình đã bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc qua những câu hỏi đầy lo lắng. Bạn ước mơ: nếu là người lớn, bạn sẽ cùng với người bạn ấy vứt bỏ hết bom đạn, súng ống xuống biển hoặc ra ngoài Trái Đất, sẽ xây những ngôi nhà rất to, triệu triệu gian cho tất cả các bạn trên thế giới sống chung, sẽ vứt bỏ lồng chim, chuồng thú để chim, thú được sống tự do trong thiên nhiên. Bức thư thể hiện tấm lòng nhân hậu, tình yêu thương và khát vọng hoà bình rất đẹp đẽ của một bạn nhỏ.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Em nghĩ gì về những bạn nhỏ không có nhà để ở?

Trả lời:

Suy nghĩ của em về những bạn nhỏ không có nhà để ở:

• Em cảm thấy rất thương và xót xa cho các bạn.
• Các bạn phải chịu đói khát, rét mướt, không có nơi trú ngụ khi trời mưa gió.
• Các bạn không được đi học, không được vui chơi như các bạn khác.
• Em mong tất cả các bạn sớm có một mái nhà để ở và có cuộc sống hạnh phúc.

Câu 1: Bức thư này được gửi cho ai? Tình huống nào khiến bạn nhỏ viết thư cho người đó?

Trả lời:

• Bức thư được gửi cho: một bạn nhỏ không có nhà để ở trên thế giới.
• Tình huống khiến bạn nhỏ viết thư: Hôm trước, bố của bạn Bình mang về một tờ báo và bảo bạn đọc. Sau khi đọc báo, Bình biết được trên Trái Đất còn biết bao bạn không có nhà ở, phải chịu đói rét và chiến tranh nên bạn đã viết thư này để chia sẻ, cảm thông với các bạn ấy.

Câu 2: Nêu nội dung chính của bức thư.

Trả lời:

Nội dung chính của bức thư: Bạn Lương Thanh Bình bày tỏ sự cảm thông, chia sẻ với những bạn nhỏ không có nhà để ở trên thế giới. Đồng thời, bạn nói lên những mong ước đẹp đẽ của mình: được xây nhà cho các bạn, xoá bỏ chiến tranh, giúp các loài chim thú được sống tự do trong thiên nhiên.

Câu 3: Những câu hỏi dưới đây của người viết thư thể hiện điều gì?

“Bạn ơi, thế bạn ăn cơm ở đâu? Trời mưa, bạn làm thế nào để khỏi ướt? Những đêm rét như đêm qua, bạn nằm ở đâu mà ngủ?”

Trả lời:

Những câu hỏi này thể hiện:

• Sự quan tâm, lo lắng của bạn Bình dành cho bạn nhỏ không có nhà.
• Tình thương sâu sắc khi bạn nghĩ đến việc bạn ấy ăn ở đâu, tránh mưa thế nào, ngủ ở đâu trong những đêm giá rét.
• Tấm lòng nhân hậu, biết đồng cảm, chia sẻ với những người có hoàn cảnh khó khăn.

Câu 4: Người viết thư muốn làm những gì cho bạn nhỏ không nhà?

Trả lời:

Người viết thư muốn làm những việc sau cho bạn nhỏ không nhà:

• Vứt tất cả đạn, bom, súng,… xuống biển, thậm chí ra ngoài Trái Đất.
• Giữ cho biển để nuôi cá, nước phải sạch.
• Cùng nhau xây dựng những ngôi nhà rất to, triệu triệu gian để tất cả các bạn trên thế giới có thể sống chung.
• Vứt bỏ lồng chim, chuồng thú, dành tiền đó để xây nhà cho các bạn.

Câu 5: Nêu cảm nghĩ của em về những mong ước của người viết thư.

Trả lời:

Cảm nghĩ của em về những mong ước của người viết thư:

• Em rất cảm động và khâm phục trước những mong ước đẹp đẽ, nhân hậu của bạn Bình.
• Bạn Bình có tấm lòng yêu thương, biết chia sẻ với những người có hoàn cảnh khó khăn.
• Bạn có ước mơ đẹp về một thế giới hoà bình, không có chiến tranh, nơi mọi người đều có nhà ở và các loài vật được sống tự do.
• Em cũng muốn cùng bạn Bình học tập thật giỏi để lớn lên có thể góp sức thực hiện những mong ước tốt đẹp đó.

III. Luyện từ và câu

Câu 1: Tìm các tính từ trong câu dưới đây và nêu tác dụng của chúng.

“Bạn ơi, những chú chim xinh đẹp, hót hay, bầy hươu nai hiền lành, ngoan ngoãn cần thiên nhiên bao la và bầu trời tự do, khoáng đãng thì lại bị nhốt trong lồng, trong chuồng.”

Trả lời:

a) Các tính từ trong câu:

xinh đẹp, hay, hiền lành, ngoan ngoãn, bao la, tự do, khoáng đãng.

b) Tác dụng của các tính từ:

• Miêu tả đặc điểm của chim (xinh đẹp, hót hay), của hươu nai (hiền lành, ngoan ngoãn) và của thiên nhiên, bầu trời (bao la, tự do, khoáng đãng).
• Giúp câu văn thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm.
• Thể hiện tình cảm yêu quý của người viết dành cho các loài vật và thiên nhiên.

Câu 2: Tìm một số tính từ có thể thay thế cho từ bao la trong câu văn trên.

Trả lời:

Một số tính từ có thể thay thế cho từ bao la trong câu văn trên là:

mênh mông, rộng lớn, bát ngát, rộng rãi, thênh thang, rộng lớn.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình