Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
1. Ôn lại bài trước
Ở bài trước, các em đã học câu thường có 2 thành phần chính: chủ ngữ và vị ngữ.
Xem lại lý thuyết chi tiết tại: Bài 3: Hai thành phần chính của câu
2. Kiến thức trọng tâm về chủ ngữ
a. Chủ ngữ là gì?
Chủ ngữ là thành phần chính của câu, nêu người, vật, hiện tượng tự nhiên,… được nói đến trong câu.
b. Cách nhận biết chủ ngữ
Chủ ngữ trả lời cho các câu hỏi có từ để hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?…
c. Các loại chủ ngữ thường gặp
| Loại chủ ngữ | Ví dụ |
|---|---|
| Chỉ người | Bạn Lan đang đọc sách. |
| Chỉ vật | Chiếc bàn rất mới. |
| Chỉ con vật | Chú mèo nằm ngủ. |
| Chỉ hiện tượng tự nhiên | Gió thổi mát rượi. |
II. Giải các bài tập SGK
Câu 1: Tìm chủ ngữ thích hợp thay cho bông hoa trong đoạn văn dưới đây: (cô bé, Na, bầu trời, cả dãy phố, người và xe)
Bài làm:
Chiều hôm ấy, trời mưa như trút nước. Bầu trời đầy mây đen và chớp giật loé từng đợt. Na đã học bài xong và đang ngồi nhìn ra cửa sổ. Cô bé nhìn thấy một đoạn đường vắng lặng, trắng xoá màn mưa. Dưới lòng đường, người và xe di chuyển hối hả. Cả dãy phố hầu như không có một mái hiên nào đưa ra mặt đường. Một chút lo âu dâng lên trong tâm trí. Na chạy xuống nhà bảo mẹ kéo mái hiên ra phía ngoài đường để người đi đường có chỗ trú mưa…
Câu 2: Tìm chủ ngữ thích hợp để hoàn thành câu. Viết các câu vào vở.
a. Bạn Lan thích giúp đỡ bạn bè trong lớp.
b. Chú sóc nhỏ nhảy nhót, chuyền từ cành này sang cành khác.
c. Gió thổi vi vu.
Câu 3: Đặt câu hỏi cho bộ phận in đậm trong mỗi câu dưới đây:
a. Mây đen che kín bầu trời. → Cái gì che kín bầu trời?
b. Cánh cổng đồn biên phòng hiện ra trước mắt tôi. → Cái gì hiện ra trước mắt tôi?
c. Một chú bộ đội đang đứng gác trước cổng. → Ai đang đứng gác trước cổng?
Câu 4: Dựa vào tranh, đặt câu theo yêu cầu sau:

Bức tranh vẽ cảnh một chị gái đang cho đàn gà ăn thóc trước sân nhà vào một buổi sáng nắng đẹp.
a. Chủ ngữ là danh từ chỉ người: → Chị em đang cho đàn gà ăn thóc.
b. Chủ ngữ là danh từ chỉ vật: → Đàn gà đang tranh nhau ăn thóc.
c. Chủ ngữ là danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên: → Ánh nắng chiếu vàng trên sân nhà.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình
