Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Giải các câu hỏi SGK
Yêu cầu: Chọn 1 trong 3 đề dưới đây:
- Đề 1: Viết bài văn miêu tả một cây ăn quả mà em yêu thích.
- Đề 2: Viết bài văn miêu tả một cây ở sân trường đã gắn bó với em và bạn bè.
- Đề 3: Viết bài văn miêu tả một cây mà em biết qua phim ảnh, sách báo.
Bài 1: Dựa vào dàn ý đã lập trong hoạt động Viết ở Bài 22, viết bài văn theo yêu cầu của đề bài.
Bài văn mẫu Đề 1: Tả cây xoài trong vườn nhà em
Trong vườn nhà em có trồng rất nhiều cây ăn quả: cây bưởi, cây ổi, cây na,… Nhưng em thích nhất là cây xoài mà ông em đã trồng từ khi em còn nhỏ.
Cây xoài cao lớn, tán lá xanh mát xoè rộng che cả một góc vườn. Nhìn từ xa, cây xoài trông như một chiếc ô khổng lồ. Thân cây to bằng vòng tay em, vỏ sần sùi và có màu nâu sẫm. Từ thân cây, những cành to nhỏ vươn dài ra bốn phía. Lá xoài thuôn dài, xanh đậm, mặt lá bóng loáng như được ai đánh sáp.
Mỗi độ xuân về, cây xoài lại nở hoa. Hoa xoài nhỏ li ti, màu vàng nhạt, mọc thành từng chùm dài trông rất đẹp. Khi hoa tàn, những chùm quả non bắt đầu xuất hiện. Quả xoài lúc đầu xanh biếc, chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay. Rồi qua bao ngày dầm mưa, phơi nắng, quả cứ lớn dần lên, chuyển sang màu vàng ươm và toả mùi thơm ngọt lịm.
Đến mùa xoài chín, chim chóc thường bay đến hót vang trên cành. Cả nhà em cùng ông ra hái xoài, tiếng cười nói rộn ràng khắp cả khu vườn. Những quả xoài chín được ông chia đều cho cả nhà và biếu hàng xóm.
Em rất yêu quý cây xoài của ông. Em sẽ cùng ông chăm sóc, tưới nước cho cây để cây luôn xanh tốt và cho nhiều quả ngọt cho cả nhà cùng thưởng thức.
Bài văn mẫu Đề 2: Tả cây phượng ở sân trường em
Ở giữa sân trường em có một cây phượng vĩ rất to. Cây phượng đã gắn bó với chúng em suốt bao mùa học trò.
Cây phượng cao lớn, sừng sững, tán lá xoè rộng như một chiếc ô khổng lồ che mát cả một khoảng sân. Thân cây to, thẳng, vỏ sần sùi, màu nâu sẫm. Từ thân cây, những cành mập mạp vươn ra bốn phía như những cánh tay. Lá phượng nhỏ li ti, xanh rì, mọc thành từng chùm.
Mỗi độ hè về, cây phượng lại thay áo mới. Những chùm hoa phượng đỏ rực nở rộ khắp vòm cây, trông xa như những đốm lửa cháy giữa nền lá xanh. Cánh hoa mỏng manh, xếp lên nhau như những chiếc quạt nhỏ xinh. Mỗi khi có cơn gió nhẹ thoảng qua, những cánh hoa lại rơi lả tả xuống sân trường như một trận mưa hoa.
Dưới bóng mát của cây phượng, chúng em thường vui đùa, đọc sách vào giờ ra chơi. Trên cành cao, tiếng ve kêu râm ran hoà cùng tiếng cười của học trò tạo nên khúc nhạc rộn rã của mùa hè.
Cây phượng là người bạn thân thiết của tuổi học trò chúng em. Mỗi khi nhìn thấy hoa phượng đỏ rực, em lại thấy bồi hồi, xao xuyến vì đó là dấu hiệu của mùa chia tay bạn bè. Em sẽ luôn yêu quý và trân trọng cây phượng thân yêu này.
Bài văn mẫu Đề 3: Tả cây sồi (biết qua sách báo)
Qua truyện của nhà văn Lép Tôn-xtôi, em được biết đến cây sồi – một loài cây to lớn, cổ kính và đầy sức sống ở châu Âu.
Trong tranh ảnh, cây sồi hiện lên sừng sững giữa cánh đồng, hai người ôm không xuể. Nhìn cây sồi, em có cảm giác nó là một người khổng lồ đang canh giữ cả một vùng đất rộng lớn. Thân cây rất to, vỏ cây xù xì, nứt nẻ đầy vết sẹo do năm tháng.
Từ thân cây, những cành to quều quào vươn ra như những cánh tay khổng lồ, xoè rộng ra khắp bầu trời. Lá sồi to bản, xanh đậm vào mùa hè, rồi chuyển sang vàng, đỏ rực khi mùa thu đến, tạo nên một bức tranh vô cùng đẹp mắt. Đến mùa đông, lá rụng hết, chỉ còn trơ lại những cành khẳng khiu in trên nền trời tuyết trắng. Trên cành cao, những quả sồi nhỏ tròn, có mũ chóp, là món ăn ưa thích của các chú sóc.
Cây sồi có thể sống hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm. Nó chịu được bão tuyết, gió lạnh và là nơi trú ngụ của biết bao loài chim. Xung quanh cây sồi thường có những cây bạch dương tươi cười, tạo nên khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp.
Em rất thán phục cây sồi bởi sức sống mãnh liệt và vẻ đẹp cổ kính của nó.
Bài 2: Đọc soát và chỉnh sửa.
a. Đọc lại bài của em để phát hiện lỗi.
Trả lời:
Sau khi viết xong, em đọc lại bài văn của mình để phát hiện các lỗi sau:
- Lỗi sắp xếp ý:
- Các ý đã sắp xếp theo trình tự hợp lí chưa?
- Có ý nào bị lặp lại hoặc thiếu không?
- Các phần mở bài – thân bài – kết bài có gắn kết với nhau không?
- Lỗi dùng từ, viết câu:
- Có dùng từ nào chưa đúng nghĩa hoặc chưa hay không?
- Câu văn có rõ ràng, dễ hiểu không? Có câu nào quá dài, lủng củng không?
- Đã sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hoá hợp lí chưa?
- Lỗi chính tả:
- Có từ nào viết sai chính tả không?
- Có sai dấu câu (dấu chấm, dấu phẩy,…) ở đâu không?
- Đã viết hoa đúng chỗ chưa?
b. Chỉnh sửa.
Trả lời:
Sau khi phát hiện lỗi, em chỉnh sửa như sau:
- Sửa trực tiếp vào bài: gạch bỏ từ, câu sai và viết lại từ, câu đúng ở bên cạnh.
- Hoặc ghi vào sổ tay những lỗi cần sửa để rút kinh nghiệm cho những bài viết sau.
Ví dụ về việc chỉnh sửa:
| Lỗi | Cách sửa |
|---|---|
| “Cây phượng rất to lớn, cây phượng có nhiều hoa đỏ.” (lặp từ) | “Cây phượng rất to lớn, có nhiều hoa đỏ rực.” |
| “Lá xoài dài dài.” (dùng từ chưa hay) | “Lá xoài dài, thuôn nhọn, xanh đậm.” |
| “Cây sòi rất to.” (sai chính tả) | “Cây sồi rất to.” |
II. Vận dụng
Yêu cầu: Trao đổi với người thân về bài văn tả cây em đã viết và xin ý kiến góp ý.
Trả lời:
Sau khi viết và chỉnh sửa xong, em đọc bài văn của mình cho bố mẹ (hoặc ông bà, anh chị) nghe và xin ý kiến góp ý:
“Bố mẹ ơi, hôm nay ở lớp, cô giáo cho chúng con viết bài văn miêu tả cây cối. Con đã chọn tả cây phượng ở sân trường. Con xin đọc bài văn của mình để bố mẹ nghe và góp ý cho con nhé!”
Sau khi đọc xong, em xin bố mẹ góp ý về:
- Bố cục bài văn: đã đủ mở bài, thân bài, kết bài chưa?
- Cách dùng từ: từ ngữ đã hay và phù hợp chưa?
- Cách miêu tả: đã sinh động và có hình ảnh so sánh, nhân hoá chưa?
- Tình cảm thể hiện trong bài: đã chân thực và cảm xúc chưa?
Em cảm ơn bố mẹ đã lắng nghe và ghi lại những góp ý để rút kinh nghiệm cho những bài văn sau. Nhờ vậy, em sẽ viết văn ngày càng hay hơn, sinh động hơn.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình