I. Hướng dẫn cách viết

1. Đoạn văn nêu ý kiến là gì?

Đoạn văn nêu ý kiến về một câu chuyện là đoạn văn mà người viết nói rõ mình thích (hoặc không thích) câu chuyện đó và nêu rõ lí do.

2. Cấu trúc đoạn văn nêu ý kiến

Đoạn văn nêu ý kiến thường có 2 cách trình bày:

• Cách 1: Gồm 2 phần.
  • Mở đầu: Nêu cảm nhận chung về câu chuyện mà mình yêu thích.
  • Triển khai: Nêu các lí do yêu thích câu chuyện.
• Cách 2: Gồm 3 phần.
  • Mở đầu: Nêu cảm nhận chung về câu chuyện mà mình yêu thích.
  • Triển khai: Nêu các lí do yêu thích câu chuyện.
  • Kết thúc: Tiếp tục khẳng định ý kiến đã nêu ở mở đầu đoạn.

3. Cách nêu lí do yêu thích câu chuyện

Có thể nêu lí do dựa vào:

• Nội dung câu chuyện: thú vị, cảm động, có ý nghĩa,…
• Nhân vật trong câu chuyện: đáng yêu, tài năng, để lại ấn tượng khó quên,…
• Chi tiết đặc sắc: cảnh vật đẹp, tình huống hay, cái kết ý nghĩa,…

4. Lưu ý khi viết

• Viết liên tục, không xuống dòng giữa các câu.
• Câu đầu tiên viết lùi vào đầu dòng.
• Nêu rõ ràng ý thích của mình và các lí do cụ thể.

II. Giải các bài tập SGK

Bài 1: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

Câu chuyện Thi nhạc của nhà văn Nguyễn Phan Hách cuốn tôi vào một thế giới đầy thú vị. Những con vật quen thuộc như ve sầu, gà trống, dế mèn, chim hoạ mi,… hoá thành những nghệ sĩ tài năng. Tiếng kêu, tiếng gáy, tiếng hót của chúng gợi lên trong tâm trí người nghe những cảnh vật có âm thanh, ánh sáng, sắc màu, hương vị,… Nhân vật thầy giáo vàng anh cũng để lại ấn tượng khó quên. Việc làm và lời nói của thầy thể hiện tình yêu thương, sự trân trọng đối với học trò. Câu chuyện đã kết thúc, nhưng các nhân vật đáng yêu ấy vẫn hiện mãi trong tâm trí tôi. (Tùng Anh)

a. Người viết muốn nói gì qua đoạn văn trên? Tìm câu trả lời đúng.

A. Nêu những lí do yêu thích câu chuyện Thi nhạc.

B. Thuật lại diễn biến của buổi thi nhạc.

C. Tả hình dáng, điệu bộ của các nhân vật trong câu chuyện.

Đáp án đúng: A. Nêu những lí do yêu thích câu chuyện Thi nhạc.

b. Câu mở đầu đoạn văn cho biết điều gì?

Câu mở đầu: “Câu chuyện Thi nhạc của nhà văn Nguyễn Phan Hách cuốn tôi vào một thế giới đầy thú vị.”

→ Câu mở đầu cho biết: người viết yêu thích câu chuyện Thi nhạc của nhà văn Nguyễn Phan Hách vì câu chuyện đưa người đọc vào một thế giới đầy thú vị.

c. Những câu văn tiếp theo cho biết người viết yêu thích những điều gì ở câu chuyện?

Người viết yêu thích câu chuyện Thi nhạc vì hai điều:

• Thế giới thú vị của câu chuyện:
  • Những con vật quen thuộc như ve sầu, gà trống, dế mèn, chim hoạ mi đã hoá thành những nghệ sĩ tài năng.
  • Tiếng kêu, tiếng gáy, tiếng hót của chúng gợi lên trong tâm trí người nghe những cảnh vật có âm thanh, ánh sáng, sắc màu, hương vị.
• Nhân vật thầy giáo vàng anh để lại ấn tượng khó quên: vì việc làm và lời nói của thầy thể hiện tình yêu thương và sự trân trọng đối với học trò.

d. Câu kết thúc đoạn ý nói gì?

Câu kết thúc: “Câu chuyện đã kết thúc, nhưng các nhân vật đáng yêu ấy vẫn hiện mãi trong tâm trí tôi.”

→ Câu kết cho biết: dù câu chuyện đã kết thúc nhưng các nhân vật vẫn để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người viết – khẳng định lại tình yêu thích của người viết đối với câu chuyện.

Bài 2: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

Hồi bé, tôi nghe mẹ kể câu chuyện Bà cháu của Trần Hoài Dương nhiều lần mà vẫn thấy thích. Ban đầu, tôi thích xứ sở thần tiên, nơi có cây đào lấp lánh trái vàng trái bạc và cô tiên có phép nhiệm màu… Rồi sau đó, tôi rưng rưng xúc động trước cuộc sống nghèo khổ nhưng đầm ấm của ba bà cháu. Với hai người cháu, vàng bạc, châu báu,… nhiều đến mấy cũng không bằng tình yêu thương của bà. Thế nên, khi bà mất, hai người cháu đã xin cô tiên hoá phép cho bà sống lại, sẵn sàng sống cảnh đạm bạc như xưa nhưng có bà ở bên. Cái kết của câu chuyện cũng thật tuyệt vời. Đó là cảnh sum họp ấm áp: “Bà hiện ra móm mém, hiền từ, dang tay ôm hai đứa cháu hiếu thảo vào lòng.”. (Vĩnh Nga)

a. Câu mở đầu có điểm nào giống với câu mở đầu của đoạn văn ở bài tập 1?

Câu mở đầu ở cả hai đoạn văn đều có điểm giống nhau:

• Đều giới thiệu tên câu chuyện và tên tác giả.
• Đều nêu cảm nhận chung của người viết về câu chuyện (sự yêu thích).

b. Những lí do người viết yêu thích câu chuyện là gì?

Người viết yêu thích câu chuyện Bà cháu vì các lí do sau:

• Thích xứ sở thần tiên trong câu chuyện: nơi có cây đào lấp lánh trái vàng trái bạc và cô tiên có phép nhiệm màu.
• Xúc động trước cuộc sống nghèo khổ nhưng đầm ấm của ba bà cháu.
• Cảm động trước tình yêu thương của hai người cháu dành cho bà: sẵn sàng từ bỏ vàng bạc, châu báu để được sống với bà.
• Cái kết tuyệt vời của câu chuyện: cảnh sum họp ấm áp giữa bà và hai đứa cháu hiếu thảo.

c. Đoạn văn trình bày các ý theo cách nào dưới đây?

Cách 1:

• Mở đầu: Nêu cảm nhận chung về câu chuyện mà mình yêu thích.
• Triển khai: Nêu các lí do yêu thích câu chuyện.

Cách 2:

• Mở đầu: Nêu cảm nhận chung về câu chuyện mà mình yêu thích.
• Triển khai: Nêu các lí do yêu thích câu chuyện.
• Kết thúc: Tiếp tục khẳng định ý kiến đã nêu ở mở đầu đoạn.

→ Đoạn văn ở bài 2 trình bày các ý theo Cách 1 (chỉ có phần mở đầu và triển khai, không có phần kết thúc khẳng định lại ý kiến).

Bài 3: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn nêu ý kiến về câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe.

Khi viết đoạn văn nêu ý kiến về một câu chuyện, em cần lưu ý:

• Cách sắp xếp ý trong đoạn:
  • Mở đầu: giới thiệu tên câu chuyện, tên tác giả và nêu cảm nhận chung về câu chuyện.
  • Triển khai: nêu các lí do vì sao mình thích câu chuyện đó.
  • Kết thúc (nếu có): khẳng định lại ý kiến đã nêu ở mở đầu.
• Cách nêu lí do yêu thích câu chuyện:
  • Nêu rõ ràng, cụ thể từng lí do (thích nội dung, thích nhân vật, thích chi tiết đặc sắc,…).
  • Các lí do phải gắn với câu chuyện, thể hiện được cảm xúc thật của mình.
• Cách thức trình bày đoạn văn:
  • Các câu viết liên tục, không xuống dòng.
  • Câu đầu tiên viết lùi vào đầu dòng.
  • Dùng từ ngữ rõ ràng, dễ hiểu, thể hiện được ý thích của bản thân.

Ghi nhớ: Khi viết đoạn văn nêu ý kiến về một câu chuyện, cần nói rõ mình thích hoặc không thích câu chuyện đó và nêu rõ lí do.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình