I. Hướng dẫn cách viết

1. Đoạn văn tưởng tượng là gì?

Đoạn văn tưởng tượng là đoạn văn mà người viết phát huy trí tưởng tượng để thay đổi, bổ sung thêm những chi tiết mới cho một câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe, làm cho câu chuyện trở nên sinh động và hấp dẫn hơn.

2. Các cách viết đoạn văn tưởng tượng:

• Cách 1: Bổ sung chi tiết (thêm lời kể, tả về nhân vật, cảnh vật,…).
• Cách 2: Bổ sung lời thoại của nhân vật.
• Cách 3: Thay hoặc viết tiếp đoạn kết.

3. Lưu ý khi viết:

• Đọc kĩ câu chuyện gốc để hiểu nội dung và nắm rõ các nhân vật.
• Chi tiết tưởng tượng cần phù hợp với nội dung câu chuyện, không làm sai lệch ý nghĩa của truyện.
• Dùng từ ngữ sinh động, gợi hình, gợi cảm để đoạn văn thêm hấp dẫn.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu 1: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

Ngày xưa, muôn loài sống trong rừng già tối tăm, ẩm ướt. Gõ kiến được giao nhiệm vụ đến các nhà hỏi xem ai có thể đi tìm mặt trời. Gõ kiến gõ cửa nhà công, công mải múa. Gõ cửa nhà liếu điếu, liếu điếu bận cãi nhau. Gõ cửa nhà chích choè, chích choè mải hót… Chỉ có gà trống nhận lời đi tìm mặt trời.

(Theo Vũ Tú Nam)

a. Đoạn văn tưởng tượng dưới đây đã viết thêm những gì so với đoạn văn của Vũ Tú Nam?

Ngày xưa, muôn loài sống trong rừng già tối tăm, ẩm ướt. Gõ kiến được giao nhiệm vụ đến các nhà hỏi xem ai có thể đi tìm mặt trời. Gõ kiến gõ cửa nhà công, công mải múa, chỉ trả lời: “Tớ còn bận tập múa.”. Gõ kiến đến nhà liếu điếu, liếu điếu bận cãi nhau. Gõ kiến gõ cửa nhà chích choè, chích choè liến thoắng: “Tớ còn bận luyện giọng. Với lại, đường xa vạn dặm, tớ thì bé nhỏ, chân yếu cánh mềm, làm sao mà đi được!”. Chỉ có gà trống nhận lời đi tìm mặt trời.

Trả lời: So với đoạn văn của Vũ Tú Nam, đoạn văn tưởng tượng đã viết thêm lời thoại của nhân vật:

• Lời của công: “Tớ còn bận tập múa.”
• Lời của chích choè: “Tớ còn bận luyện giọng. Với lại, đường xa vạn dặm, tớ thì bé nhỏ, chân yếu cánh mềm, làm sao mà đi được!”

b. Theo em, các chi tiết tưởng tượng trong đoạn văn trên có gì thú vị?

Trả lời: Các chi tiết tưởng tượng trong đoạn văn rất thú vị vì:

• Làm cho các con vật (công, chích choè) hiện lên sinh động như con người, có lời nói, có suy nghĩ riêng.
• Cho thấy tính cách của từng con vật: công thì mê múa, chích choè thì lười biếng, hay biện lí do.
• Giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn, vui nhộn và gần gũi hơn với người đọc.

Câu 2: Nếu viết đoạn văn tưởng tượng dựa vào câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe, em thích cách viết nào?

• Viết thêm chi tiết (lời kể, tả,…).
• Viết thêm lời thoại của nhân vật.
• Thay hoặc viết tiếp đoạn kết.

Trả lời: Em thích cách viết thêm lời thoại của nhân vật. Vì khi các nhân vật có lời nói riêng, câu chuyện sẽ trở nên sinh động, vui vẻ, giúp người đọc hình dung rõ tính cách của từng nhân vật.

Câu 3: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn tưởng tượng dựa vào câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe.

– Theo em, còn những cách viết đoạn văn tưởng tượng nào khác ngoài những cách được nêu ở bài tập 2?

Ngoài các cách trên, em có thể viết đoạn văn tưởng tượng bằng những cách khác như:

• Thêm nhân vật mới vào câu chuyện.
• Thay đổi hoàn cảnh hoặc bối cảnh của câu chuyện (thời gian, địa điểm).
• Đóng vai một nhân vật trong truyện để kể lại câu chuyện theo cách của mình.

– Làm thế nào để viết được đoạn văn tưởng tượng thú vị, hấp dẫn?

Để viết được đoạn văn tưởng tượng thú vị, hấp dẫn, em cần:

• Đọc kĩ câu chuyện gốc và hiểu rõ nhân vật.
• Phát huy trí tưởng tượng, nghĩ ra những chi tiết mới lạ, bất ngờ.
• Chi tiết thêm vào phải phù hợp với câu chuyện, không làm sai lệch ý nghĩa của truyện.
• Dùng từ ngữ sinh động, gợi hình, gợi cảm.

III. Vận dụng

Kể cho người thân nghe một câu chuyện tưởng tượng về loài vật và chia sẻ những chi tiết mà em thích trong câu chuyện đó.

Bài tham khảo:

Ngày xưa, trong khu rừng nọ có một chú thỏ con rất nhút nhát. Một hôm, thỏ đi lạc vào rừng sâu, trời đã tối mà chưa tìm được đường về. Thỏ khóc nức nở, ngồi co ro dưới gốc cây. Bỗng có một chú đom đóm nhỏ bay đến, ánh sáng của đom đóm lung linh như một ngôi sao. Đom đóm nhẹ nhàng nói: “Bạn thỏ ơi, đừng khóc nữa. Mình sẽ soi đường đưa bạn về nhà.”. Thỏ mừng rỡ đi theo ánh sáng của đom đóm và về đến nhà an toàn. Từ đó, thỏ và đom đóm trở thành đôi bạn thân thiết.

Chi tiết em thích: Em thích nhất chi tiết đom đóm bay đến soi đường cho thỏ về nhà. Chi tiết này cho thấy tình bạn thật ấm áp và đáng quý, dù nhỏ bé nhưng đom đóm vẫn giúp đỡ được bạn khác khi gặp khó khăn.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình