Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Đò ngang của nhà văn Võ Quảng kể về một chiếc đò ngang ngày ngày chăm chỉ đưa khách qua sông. Mỗi lần nhìn thấy thuyền mành to lớn, vạm vỡ, giương cao cánh buồm lộng gió lướt tới những bến bờ xa, đò ngang lại cảm thấy đôi bờ của mình quá chật hẹp và mong muốn được đi đến những nơi mới và rộng lớn hơn. Một hôm, thuyền mành ghé bến trò chuyện cùng đò ngang. Thuyền mành đã giúp đò ngang nhận ra rằng: ở bất cứ đâu cũng có những điều để chúng ta học hỏi – ngay tại bến sông này, đò ngang đã được gặp nhiều loại thuyền và hàng trăm khách mới mỗi ngày. Quan trọng hơn, đò ngang được mọi người quý mến vì làm công việc nối lại đôi bờ, mỗi khi cập bến đều được mọi người ùa ra reo mừng. Câu chuyện gửi gắm thông điệp: mỗi người một việc, việc nào cũng đáng quý – hãy trân trọng công việc của mình và tự hào về giá trị mà bản thân đem lại cho mọi người.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Trao đổi với bạn về những điểm giống và khác nhau giữa hai con thuyền trong tranh dưới đây.
Hai con thuyền trong tranh là đò ngang và thuyền mành. Em nhận thấy chúng có những điểm giống và khác nhau như sau:
Điểm giống nhau:
- Đều là phương tiện di chuyển trên sông nước.
- Đều được dùng để chở người và hàng hoá.
Điểm khác nhau:
| Đặc điểm | Đò ngang | Thuyền mành |
|---|---|---|
| Kích thước | Nhỏ | To lớn, vạm vỡ |
| Cánh buồm | Không có (hoặc rất nhỏ) | Cánh buồm lớn, lộng gió |
| Phạm vi hoạt động | Chỉ đi lại giữa hai bờ sông | Đi đến những bến bờ xa |
| Công việc | Đưa khách qua sông | Chở hàng, đi buôn bán xa |
Câu 1: Thuyền mành hiện ra như thế nào trong cảm nhận của đò ngang?
Trong cảm nhận của đò ngang, thuyền mành hiện ra thật oai vệ và đáng ngưỡng mộ:
- Vạm vỡ, to lớn.
- Giương cao cánh buồm lộng gió, lướt sóng ào ào.
- Giống như một con chim khổng lồ cất cánh tung bay đến những bến bờ xa.
- Đi đến nhiều nơi mới lạ để học hỏi, giúp anh ấy lớn lên.
Câu 2: Đò ngang nhận ra mình khác thuyền mành như thế nào?
Đò ngang nhận ra mình khác thuyền mành ở chỗ:
- Đò ngang chỉ đi lại giữa hai bờ sông, không đi đến những nơi xa như thuyền mành.
- Đôi bờ của mình quá chật hẹp so với những bến bờ rộng lớn mà thuyền mành được đến.
- Đò ngang mong muốn vứt bỏ tất cả để được đến một nơi mới và rộng lớn hơn.
Câu 3: Theo em, thuyền mành muốn nói gì với đò ngang qua câu: “Ở bất cứ đâu cũng có những điều để chúng ta học hỏi.”?
Qua câu nói đó, thuyền mành muốn nhắn nhủ với đò ngang rằng:
- Không cần phải đi thật xa mới có thể học hỏi được điều mới.
- Ngay tại bến sông của đò ngang cũng có rất nhiều điều đáng học hỏi: đò ngang được gặp nhiều thuyền từ khắp nơi đổ về và đón hàng trăm khách mới mỗi ngày, mỗi người một vẻ.
- Đò ngang không nên tự ti hay buồn bã về công việc của mình, mà hãy biết trân trọng những điều mình đang có.
Câu 4: Thuyền mành giúp đò ngang nhận ra giá trị của mình như thế nào?
Thuyền mành đã giúp đò ngang nhận ra giá trị của mình:
- Đò ngang làm công việc quan trọng là nối lại đôi bờ sông.
- Đò ngang được mọi người quý mến: mỗi khi đò ngang cập bến, mọi người đều ùa ra reo mừng.
- Ngay cả thuyền mành – người mà đò ngang từng ngưỡng mộ – cũng muốn được như đò ngang.
→ Nhờ đó, đò ngang hiểu rằng công việc của mình rất đáng quý và mình có một giá trị riêng không thua kém ai.
Câu 5: Theo em, câu chuyện muốn nói điều gì? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
A. Ở đâu cũng có những điều mới lạ cho chúng ta học hỏi. B. Mỗi người một việc, việc nào cũng đáng quý. C. Người chăm chỉ làm tốt công việc của mình sẽ được tôn trọng và yêu quý.
Đáp án phù hợp nhất: B. Mỗi người một việc, việc nào cũng đáng quý.
Vì câu chuyện muốn nhắn nhủ: mỗi công việc đều có giá trị riêng. Đò ngang không cần phải giống thuyền mành – công việc nối lại đôi bờ của đò ngang cũng đáng quý và được mọi người yêu mến.
Phần luyện tập
Câu 1: Tìm cách giải thích ở cột B phù hợp với thành ngữ ở cột A.
| Thành ngữ (A) | Cách giải thích (B) |
|---|---|
| Mỗi người một vẻ | Đa dạng, phong phú với những phong cách, dáng vẻ riêng. |
| Dám nghĩ dám làm | Mạnh dạn, táo bạo, có nhiều sáng kiến và sẵn sàng thực hiện sáng kiến. |
| Miệng nói tay làm | Nhanh nhẹn, chăm chỉ trong công việc. |
| Sức dài vai rộng | Sức lực dồi dào của người đã trưởng thành, có thể gánh vác công việc nặng nhọc. |
Câu 2: Thành ngữ nào ở trên có thể thay cho bông hoa 🌸 trong mỗi câu sau?
a. Em rất nể phục Lâm vì bạn ấy là người rất sáng tạo, 🌸, giúp lớp em luôn dẫn đầu toàn trường trong các hoạt động chung.
→ Điền: dám nghĩ dám làm
b. Lớp chúng em 🌸, chẳng bạn nào giống bạn nào.
→ Điền: mỗi người một vẻ
c. Chị ấy 🌸, nhanh thoăn thoắt, loáng một cái đã xong việc.
→ Điền: miệng nói tay làm
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình