I. Hướng dẫn cách viết

1. Nhắc lại kiến thức về bài văn thuật lại một sự việc

Bài văn thuật lại một sự việc thường gồm 3 phần:

• Mở bài: Giới thiệu sự việc được chứng kiến hoặc tham gia.
• Thân bài: Thuật lại các hoạt động, việc làm chính theo trình tự thời gian hoặc phạm vi không gian.
• Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về sự việc được chứng kiến hoặc tham gia.

(Em có thể xem lại lý thuyết chi tiết tại bài trước: Bài 9: Tìm hiểu cách viết bài văn thuật lại một sự việc.)

2. Các bước lập dàn ý cho bài văn thuật lại một sự việc

• Bước 1 – Chuẩn bị:
  • Chọn một hoạt động trải nghiệm mà em đã tham gia.
  • Liệt kê các việc đã làm và sắp xếp theo trình tự hợp lí.
• Bước 2 – Lập dàn ý theo bố cục 3 phần:
  • Mở bài: Chọn 1 trong 2 cách:
    • Cách 1: Giới thiệu hoạt động (tên, thời gian, địa điểm).
    • Cách 2: Nêu tên hoạt động và lí do em muốn tham gia.
  • Thân bài: Kể lại các hoạt động theo trình tự, mỗi hoạt động nêu cụ thể (thời gian, địa điểm, người cùng tham gia, cảm nhận,…).
  • Kết bài: Nêu kết quả của hoạt động và chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc.
• Bước 3 – Góp ý và chỉnh sửa dàn ý:
  • Kiểm tra các hoạt động đã sắp xếp hợp lí chưa.
  • Kết quả của các hoạt động đã rõ ràng chưa.
  • Đã thể hiện được suy nghĩ, cảm xúc chưa.

3. Một số từ ngữ chỉ trình tự thường dùng

đầu tiên, tiếp theo, sau đó, trong khi đó, bên cạnh đó, cuối cùng,…

II. Giải các bài tập SGK

Đề bài: Viết bài văn thuật lại một hoạt động trải nghiệm em đã tham gia và chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của em về hoạt động đó.

Bài 1: Chuẩn bị.

a. Chọn hoạt động trải nghiệm.

Em có thể chọn một trong các hoạt động sau:

• Tham quan làng nghề truyền thống (làng gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc, làng tranh Đông Hồ,…).
• Làm một số sản phẩm thủ công (nặn tò he, làm đèn Trung thu, gói bánh chưng,…).
• Tham gia hoạt động của câu lạc bộ (câu lạc bộ đọc sách, câu lạc bộ thể thao, câu lạc bộ nghệ thuật,…).
• Tham gia hoạt động tập thể (trồng cây, dọn vệ sinh, quyên góp sách,…).

b. Liệt kê và sắp xếp các việc đã làm theo trình tự hợp lí.

Ví dụ với hoạt động tham quan làng gốm Bát Tràng, các việc được sắp xếp theo trình tự:

• Chuẩn bị lên xe khởi hành cùng lớp.
• Nghe cô giáo giới thiệu về làng gốm.
• Đi thăm các xưởng làm gốm.
• Tự tay nặn thử một sản phẩm gốm nhỏ.
• Mua quà lưu niệm và lên xe về trường.

Bài 2: Lập dàn ý.

Em xin trình bày 2 dàn ý mẫu để tham khảo:

Dàn ý mẫu 1: Chuyến tham quan làng gốm Bát Tràng

Mở bài (theo Cách 1):

• Tên hoạt động: Chuyến tham quan làng gốm Bát Tràng.
• Thời gian: Sáng thứ Bảy tuần trước.
• Địa điểm: Làng gốm Bát Tràng (Gia Lâm, Hà Nội).
• Người tham gia: Lớp 4A của em và cô chủ nhiệm.

Thân bài:

• Đầu tiên, cả lớp tập trung tại trường lúc 7 giờ sáng, cùng nhau lên xe khởi hành. Trên đường đi, các bạn rất háo hức, hát vang những bài hát vui.
• Tiếp theo, khi đến nơi, chúng em được cô hướng dẫn viên giới thiệu về lịch sử làng gốm Bát Tràng – một làng nghề nổi tiếng đã có từ hàng trăm năm.
• Sau đó, cô dẫn cả lớp đi thăm các xưởng làm gốm. Chúng em được tận mắt xem các nghệ nhân nhào đất, tạo hình, nung gốm và vẽ hoa văn lên sản phẩm.
• Bên cạnh đó, cả lớp còn được tự tay nặn thử một sản phẩm gốm nhỏ. Em nặn được một chiếc bát nhỏ xinh xắn – tuy chưa đẹp lắm nhưng em rất tự hào.
• Cuối cùng, chúng em cùng nhau mua quà lưu niệm cho gia đình rồi lên xe trở về trường.

Kết bài:

• Kết quả: Chuyến đi giúp em hiểu thêm về nghề gốm truyền thống của quê hương và biết trân trọng công sức của các nghệ nhân.
• Cảm xúc: Em cảm thấy rất vui, thú vị và tự hào về một làng nghề nổi tiếng của Việt Nam. Em mong sẽ có nhiều chuyến trải nghiệm bổ ích như thế nữa.

Dàn ý mẫu 2: Hoạt động trồng cây tại trường

Mở bài (theo Cách 2):

• Tên hoạt động: Trồng cây xanh trong khuôn viên trường.
• Lí do tham gia: Em muốn góp một phần công sức nhỏ bé để làm đẹp ngôi trường và bảo vệ môi trường.

Thân bài:

• Đầu tiên, sáng thứ Bảy, cả lớp em tập trung tại sân trường lúc 8 giờ. Cô giáo phổ biến kế hoạch trồng cây và chia lớp thành 4 nhóm.
• Tiếp theo, các bác lao công đã chuẩn bị sẵn cây giống, cuốc, xẻng và thùng tưới nước. Cô hướng dẫn cả lớp cách đào hố, đặt cây và lấp đất.
• Sau đó, nhóm em cùng nhau trồng ba cây bàng non ở góc sân trường. Bạn Nam đào hố, bạn Lan đặt cây, còn em thì lấp đất và tưới nước.
• Trong khi đó, các nhóm khác cũng hăng hái trồng cây phượng và cây hoa sữa quanh sân trường. Không khí thật vui vẻ và náo nhiệt.
• Cuối cùng, cả lớp cùng nhau tưới nước và dọn vệ sinh khu vực vừa trồng, sau đó chụp ảnh lưu niệm cùng những cây xanh mới trồng.

Kết bài:

• Kết quả: Sân trường em đã có thêm nhiều cây xanh mới, sau vài năm nữa chắc chắn sẽ toả bóng mát cho các em học sinh.
• Cảm xúc: Em cảm thấy rất vui và tự hào khi được góp công sức trồng cây. Qua hoạt động này, em càng thêm yêu quý ngôi trường và có ý thức bảo vệ môi trường hơn.

Bài 3: Góp ý và chỉnh sửa dàn ý.

Sau khi lập xong dàn ý, em cần đọc lại và kiểm tra:

• Các hoạt động đã được sắp xếp theo trình tự hợp lí chưa? → Kiểm tra thứ tự trước – trong – sau; dùng các từ nối đầu tiên, tiếp theo, cuối cùng,… đã hợp lí chưa.
• Đã nêu rõ kết quả của các hoạt động chưa? → Sau mỗi hoạt động (hoặc cuối bài) cần cho biết kết quả đạt được (hiểu thêm điều gì, làm được điều gì,…).
• Đã thể hiện suy nghĩ, cảm xúc khi tham gia hoạt động chưa? → Cần có những câu bày tỏ cảm xúc (vui, thú vị, tự hào,…) và suy nghĩ (bài học rút ra, mong ước,…).

→ Nếu còn thiếu, em cần bổ sung và chỉnh sửa cho hoàn chỉnh trước khi chuyển sang viết thành bài văn.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình