Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Những cánh buồm của Băng Sơn miêu tả vẻ đẹp bình dị, thân thương của những cánh buồm trên dòng sông phía sau làng quê tác giả. Trong mắt tác giả, cánh buồm là hình ảnh đẹp nhất khi nghĩ về làng quê, với nhiều màu sắc gần gũi: cánh nâu như áo mẹ, cánh trắng như áo chị, cánh xám bạc như áo bố lam lũ trên cánh đồng. Vào những buổi nắng đẹp, cánh buồm xuôi ngược giữa dòng sông phẳng lặng. Khi dông bão, buồm được hạ xuống, cuộn tròn nằm trên mui thuyền giữa gió gào thét và mưa tuôn như trút. Còn những ngày lộng gió, cánh buồm căng phồng như ngực người khổng lồ, cần cù, nhẫn nại đẩy thuyền đi khắp mọi ngả, mọi miền. Dù ngày nay đã có những con tàu to lớn vượt biển, nhưng cánh buồm vẫn sống mãi cùng sông nước và con người. Bài đọc thể hiện tình yêu quê hương và niềm trân trọng dành cho những cánh buồm bình dị, cần cù – biểu tượng của người lao động Việt Nam.

II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Tìm lời giải cho câu đố dưới đây:
“Bến sông bờ suối là nhà
Gọi con, gọi chiếc vẫn là một thôi
Nối hai bờ đỡ xa xôi
Ngày đêm đưa khách đón người qua sông.”
(Là gì?)
Trả lời:
Lời giải câu đố trên là: con đò (hay chiếc đò).
Vì con đò có nhà là bến sông, bờ suối; có thể gọi là con đò hay chiếc đò đều được; đò nối hai bờ sông, ngày đêm đưa khách qua lại.
Câu 1: Hình ảnh nào được tác giả cho là đẹp nhất khi nghĩ về làng quê của mình?
Trả lời:
Khi nghĩ về làng quê của mình, hình ảnh tác giả cho là đẹp nhất là những cánh buồm trên dòng sông phía sau làng.
Câu 2: Cánh buồm được miêu tả thế nào vào mỗi thời điểm: Buổi nắng đẹp – Khi dông bão – Ngày lộng gió?
Trả lời:
| Thời điểm | Cánh buồm được miêu tả |
|---|---|
| Buổi nắng đẹp | Cánh buồm xuôi ngược giữa dòng sông phẳng lặng. Có cánh màu nâu như áo của mẹ, cánh màu trắng như áo của chị, cánh màu xám bạc như áo của bố đã suốt ngày lam lũ trên cánh đồng. |
| Khi dông bão | Thuyền phải ghé vào bến, buồm được hạ xuống, những cánh buồm cuộn tròn nằm trên mui thuyền giữa lúc gió ra sức gào thét và mưa tuôn như trút. |
| Ngày lộng gió | Cánh buồm căng phồng như ngực người khổng lồ, đẩy thuyền đi đến chốn, về đến nơi, mọi ngả mọi miền, cần cù nhẫn nại, suốt năm suốt tháng, bất kể ngày đêm. |
Câu 3: Em thích cách tả cánh buồm vào thời điểm nào? Vì sao?
Trả lời:
Em thích nhất cách tả cánh buồm vào ngày lộng gió.
Vì:
- Hình ảnh so sánh “cánh buồm căng phồng như ngực người khổng lồ” rất sinh động và mạnh mẽ, giúp em hình dung rõ sức mạnh của cánh buồm khi đón gió.
- Các từ ngữ “cần cù, nhẫn nại”, “suốt năm suốt tháng, bất kể ngày đêm” làm em liên tưởng đến hình ảnh người lao động chăm chỉ, chịu thương chịu khó.
- Cánh buồm hiện lên vừa đẹp, vừa khoẻ khoắn, vừa đáng yêu.
Câu 4: Ý nào dưới đây nêu đúng nội dung chính của bài đọc?
A. Vẻ đẹp của những dòng sông quê hương
B. Vẻ đẹp của những cánh buồm trên dòng sông quê hương
C. Vẻ đẹp của những con tàu vượt biển khơi
D. Vẻ đẹp của những người lao động cần cù, chăm chỉ
Trả lời:
Đáp án đúng là B. Vẻ đẹp của những cánh buồm trên dòng sông quê hương.
Vì cả bài đọc tập trung miêu tả hình ảnh những cánh buồm trên dòng sông quê hương của tác giả với đầy đủ màu sắc, hình dáng và trong các thời điểm khác nhau (nắng đẹp, dông bão, lộng gió).
Câu 5: Nói 2 – 3 câu về cảnh vật ở một nơi mà em yêu thích.
Trả lời:
Em xin nói về cảnh vật ở quê nội em – một miền quê thanh bình:
“Quê nội em có cánh đồng lúa trải dài mênh mông, mỗi mùa gặt lại vàng óng như tấm thảm khổng lồ. Đầu làng có cây đa cổ thụ toả bóng mát và giếng nước trong vắt. Mỗi buổi chiều, em cùng các bạn ra triền đê thả diều, ngắm đàn trâu thong thả trở về – một khung cảnh yên bình và đáng yêu vô cùng.”

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình
