I. Hướng dẫn cách viết

1. Cấu trúc bài viết hướng dẫn thực hiện một công việc:

Bài viết hướng dẫn thực hiện một công việc thường gồm 2 phần chính:

• Phần chuẩn bị: Nêu những dụng cụ, vật liệu cần có để thực hiện công việc.
• Phần hướng dẫn thực hiện: Nêu các bước thực hiện theo trình tự trước – sau.

Ngoài ra, bài viết có thể có thêm:

• Mở đầu: Giới thiệu công việc sẽ hướng dẫn.
• Kết thúc: Nói về thành phẩm và cách sử dụng.

2. Lưu ý khi viết:

• Cấu trúc: Rõ ràng, đầy đủ các phần.
• Cách trình bày: Trình bày các bước theo thứ tự trước – sau, mỗi bước có thể đánh số (Bước 1, Bước 2,…) cho dễ theo dõi.
• Cách dùng từ, đặt câu: Dùng từ ngữ chính xác, dễ hiểu; câu văn ngắn gọn, rõ ý.

3. Ví dụ minh họa:

Cách làm một chú nghé ọ bằng lá:

• Chuẩn bị: Một chiếc lá mít, hai sợi dây cước nhỏ, kéo.
• Hướng dẫn:
  • Bước 1: Cắt hai đường chéo theo gân lá để tạo hai chiếc sừng.
  • Bước 2: Cuộn phần lá hai bên thành hình tròn để tạo bụng nghé, buộc dây cố định.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu 1: Đọc bài hướng dẫn dưới đây và thực hiện yêu cầu.

CÁCH LÀM MỘT CHÚ NGHÉ Ọ BẰNG LÁ

Làm đồ chơi rất vui các bạn ạ, nhất là những đồ chơi xinh xắn, đơn giản. Tớ hướng dẫn các bạn cách làm một chú nghé ọ bằng lá nhé.

Chuẩn bị

Một chiếc lá to bằng bàn tay (ví dụ: lá mít), hai sợi dây cước nhỏ (có thể tước dọc lớp vỏ ngoài của một cành cây nhỏ để làm dây). Bạn có thể chuẩn bị kéo hoặc dùng tay để tước lá.

Hướng dẫn thực hiện

Bước 1: Dùng kéo cắt (hoặc dùng tay xé) hai đường chéo theo gân lá để tạo thành hai chiếc sừng.

Bước 2: Cuộn phần lá hai bên lại thành hình tròn để tạo bụng nghé. Buộc một sợi dây quanh cuộn lá để không bị bung ra. Sau đó dùng sợi dây còn lại buộc vào cuống lá, luồn dây qua bụng để kéo, tạo chuyển động cho đầu nghé.

Thế là chú nghé ọ đáng yêu đã sẵn sàng chơi với chúng mình rồi. Khi chơi, chúng mình chỉ cần cầm chiếc dây giật nhẹ để đầu nghé ngúc ngoắc lên xuống, giống như đang lắc lư vậy. Các bạn làm thử xem nào.

a. Bài viết hướng dẫn thực hiện công việc gì?

Bài viết hướng dẫn cách làm một chú nghé ọ bằng lá.

b. Phần chuẩn bị yêu cầu phải có những gì?

Phần chuẩn bị yêu cầu phải có:

• Một chiếc lá to bằng bàn tay (ví dụ: lá mít).
• Hai sợi dây cước nhỏ (có thể tước dọc lớp vỏ ngoài của một cành cây nhỏ để làm dây).
• Kéo (hoặc dùng tay để tước lá).

c. Phần hướng dẫn thực hiện gồm mấy bước? Nêu nội dung của mỗi bước.

Phần hướng dẫn thực hiện gồm 2 bước:

• Bước 1: Dùng kéo cắt (hoặc dùng tay xé) hai đường chéo theo gân lá để tạo thành hai chiếc sừng.
• Bước 2: Cuộn phần lá hai bên lại thành hình tròn để tạo bụng nghé. Buộc một sợi dây quanh cuộn lá để không bị bung ra. Sau đó dùng sợi dây còn lại buộc vào cuống lá, luồn dây qua bụng để kéo, tạo chuyển động cho đầu nghé.

Câu 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết bài hướng dẫn thực hiện một công việc.

Khi viết bài hướng dẫn thực hiện một công việc, em cần lưu ý:

• Cấu trúc bài viết: Bài viết cần có đủ 2 phần: phần chuẩn bị (dụng cụ, vật liệu) và phần hướng dẫn thực hiện (các bước làm). Có thể thêm phần mở đầu để giới thiệu công việc và phần kết thúc để giới thiệu thành phẩm.
• Cách trình bày: Các bước cần được sắp xếp theo thứ tự trước – sau; nên đánh số hoặc gạch đầu dòng để người đọc dễ theo dõi. Có thể kết hợp thêm hình ảnh minh họa cho sinh động.
• Cách dùng từ, đặt câu: Dùng từ ngữ chính xác, dễ hiểu; câu văn ngắn gọn, rõ ràng; nên dùng các từ chỉ thao tác cụ thể như cắt, cuộn, buộc, luồn,… để người đọc dễ làm theo.

III. Vận dụng

Tìm đọc bài viết hướng dẫn cách làm một đồ chơi đơn giản và cùng người thân làm đồ chơi đó.

Gợi ý:

Em có thể tìm đọc các bài viết hướng dẫn làm đồ chơi đơn giản trong sách báo, tạp chí thiếu nhi hoặc trên các trang web dành cho học sinh. Một số đồ chơi đơn giản, dễ làm mà em có thể cùng người thân thực hiện:

• Gấp máy bay giấy từ tờ giấy A4.
• Gấp chiếc thuyền giấy để thả trong chậu nước.
• Làm chong chóng giấy nhiều màu sắc.
• Làm con trâu bằng lá mít hoặc lá đa.
• Làm đèn ông sao bằng tre và giấy bóng kính.

Sau khi làm xong, em có thể chơi cùng người thân và chia sẻ cảm nghĩ của mình về đồ chơi vừa hoàn thành.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình