I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Câu chuyện Vệt phấn trên mặt bàn của Nguyễn Thị Kim Hoà kể về Minh và Thi Ca – cô bạn mới chuyển đến lớp. Ban đầu, Minh rất tò mò và muốn làm quen với “người hàng xóm” mới. Nhưng vì Thi Ca viết tay trái nên cùi chỏ hay đụng vào tay Minh, làm Minh bực mình. Đến lần thứ tư, Minh lấy phấn kẻ một đường chia đôi mặt bàn làm ranh giới, khiến Thi Ca buồn bã. Một hôm, Thi Ca không đến lớp vì phải vào bệnh viện chữa tay mặt (tay phải). Nghe cô giáo nói, Minh chợt nhớ ra Thi Ca hay giấu bàn tay mặt trong hộc bàn và ánh mắt buồn của bạn. Minh ân hận, đè mạnh chiếc khăn xoá vệt phấn trên mặt bàn và thầm mong bạn mau khoẻ trở lại. Câu chuyện gửi gắm bài học về tình bạn, sự thấu hiểu, cảm thông và biết sửa sai khi mắc lỗi với bạn bè.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Kể về một việc tốt em đã làm cho bạn. Chia sẻ về cảm xúc của em khi đó.

Có lần, bạn cùng lớp em bị quên mang bút khi làm bài kiểm tra. Em đã cho bạn mượn một cây bút của mình để bạn hoàn thành bài. Sau khi giúp bạn, em cảm thấy rất vui và hạnh phúc vì đã làm được một việc tốt cho bạn.

Câu hỏi đọc hiểu

Câu 1: Minh có suy nghĩ gì khi cô giáo xếp Thi Ca ngồi cạnh mình?

Khi cô giáo xếp Thi Ca ngồi cạnh mình, Minh cảm thấy tò mò khi ngó mái tóc xù lông nhím của bạn và định bụng sẽ làm quen với “người hàng xóm” mới thật vui vẻ.

Câu 2: Điều gì làm cho Minh bực mình khi ngồi chung bàn với Thi Ca?

Điều làm Minh bực mình là: Thi Ca viết tay trái nên trong lúc Minh bặm môi, nắn nót viết chữ thì hai cái cùi chỏ đụng nhau đánh cộp, làm chữ của Minh nhảy chồm lên, rớt khỏi dòng.

Câu 3: Khi đang viết thì bị Thi Ca đụng vào tay, Minh đã làm những gì?

Khi bị Thi Ca đụng vào tay, Minh đã:

• Kêu lên: “Bạn xê ra chút coi! Đụng tay mình rồi nè!“
• Đến lần thứ tư, Minh lấy phấn kẻ một đường chia đôi mặt bàn và nói: “Đây là ranh giới. Bạn không được để tay thò qua chỗ mình nhé!“

Câu 4: Khi biết tin Thi Ca phải đi bệnh viện chữa tay, Minh có những thay đổi gì trong suy nghĩ và việc làm?

Khi biết tin Thi Ca phải đi bệnh viện chữa tay, Minh đã có sự thay đổi:

• Trong suy nghĩ: Minh chợt nhớ ra Thi Ca hay giấu bàn tay mặt trong hộc bàn, nhớ đến ánh mắt buồn của bạn lúc nhìn Minh vạch đường phấn. Càng nhớ, Minh càng cảm thấy ân hận.
• Trong việc làm: Minh mím môi, đè mạnh chiếc khăn xoá vệt phấn trên mặt bàn và thầm nói với bạn: “Mau về nhé, Thi Ca!“

Câu 5: Tóm tắt câu chuyện bằng 7 – 8 câu.

Lớp Minh có thêm học sinh mới tên là Thi Ca, được cô giáo xếp ngồi cạnh Minh. Ban đầu, Minh rất tò mò và định làm quen thật vui vẻ với bạn. Nhưng vì Thi Ca viết tay trái nên cùi chỏ hay đụng vào tay Minh, làm chữ Minh nhảy khỏi dòng. Đến lần thứ tư, Minh bực mình lấy phấn kẻ một đường chia đôi mặt bàn làm ranh giới. Thi Ca nhìn đường phấn với gương mặt buồn bã. Một hôm, Thi Ca không đến lớp vì phải vào bệnh viện chữa tay phải. Nghe cô giáo nói, Minh chợt nhớ ra Thi Ca hay giấu tay mặt trong hộc bàn và ánh mắt buồn của bạn. Minh ân hận, đè mạnh chiếc khăn xoá vệt phấn trên mặt bàn và thầm mong bạn mau khoẻ trở về.

Luyện tập

Câu 1: Trong các từ in đậm dưới đây, từ nào là tính từ chỉ đặc điểm của sự vật, từ nào là tính từ chỉ đặc điểm của hoạt động?

Lời của cô giáo làm Minh chợt nhớ ra Thi Ca hay giấu bàn tay mặt trong hộc bàn. Minh nhớ ánh mắt buồn của bạn lúc nhìn Minh vạch đường phấn trắng. Càng nhớ càng ân hận. Mím môi, Minh đè mạnh chiếc khăn xoá vệt phấn trên mặt bàn.

Trả lời:

• trắng → Tính từ chỉ đặc điểm của sự vật (chỉ màu sắc của đường phấn).
• mạnh → Tính từ chỉ đặc điểm của hoạt động (chỉ mức độ của hành động đè).

Câu 2: Đặt câu về một nhân vật trong bài đọc, trong đó có dùng tính từ.

Một số câu tham khảo:

• Thi Ca là một cô bạn hiền lành và đáng thương.
• Minh cảm thấy rất ân hận vì đã đối xử không tốt với Thi Ca.
• Mái tóc của Thi Ca xù như lông nhím trông thật ngộ nghĩnh.
• Cô giáo của Minh rất dịu dàng và ân cần.

(Các tính từ đã dùng: hiền lành, đáng thương, ân hận, xù, ngộ nghĩnh, dịu dàng, ân cần.)

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình