Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Chân trời cuối phố của tác giả Trần Đức Tiến kể về chú cún nhỏ sống trong một ngôi nhà nhỏ trên dãy phố có mái tôn cũ và con đường lầy lội mùa mưa. Cún tò mò muốn biết ở cuối dãy phố có gì, nhưng chưa một lần được đi hết vì đường lầy lội và cún còn quá nhỏ. Mỗi lần định ra cổng, cún đều bị người lớn gọi lại. Sự tò mò dần biến thành bực mình khiến cún phải sủa lên. Rồi một sáng trời đẹp, cún được người nhà mở cổng cho ra ngoài. Cún mừng rỡ chạy một mạch qua dãy phố. Đến cuối con dốc, bao điều mới lạ mở ra trước mắt cún: bên trái là một dãy phố khác, bên phải là bến sông với con đò, trước mặt là làng quê với bãi bờ, cây cối, nhà cửa. Cún hiểu ra: phố tiếp phố, làng tiếp làng, bến sông này nối tới bến sông khác – cuối con phố của cún là những chân trời mở ra vô tận đang chờ cún lớn lên khám phá. Câu chuyện gợi cho em suy nghĩ về thế giới rộng lớn ngoài kia và khát khao khám phá của tuổi thơ.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Nói về lần đầu tiên em được đến một nơi nào đó. Chia sẻ cảm xúc của em khi đó.
Em xin kể về lần đầu tiên em được ra biển cùng gia đình. Hôm đó, khi bước xuống bãi cát, em thấy biển rộng mênh mông, những con sóng trắng xoá đuổi nhau vào bờ. Em vừa hồi hộp vừa thích thú. Em chạy chân trần trên cát mịn, cảm nhận làn nước mát lạnh vỗ về đôi chân. Em còn nhặt được nhiều vỏ ốc đủ màu sắc. Đó là một kỉ niệm đáng nhớ mà em không bao giờ quên.
Câu 1: Tìm thông tin về nhân vật cún trong câu chuyện theo gợi ý.
| Gợi ý | Thông tin về cún |
|---|---|
| Tên | Cún |
| Hình dáng | Nhỏ (chú còn quá nhỏ để đi hết dãy phố) |
| Tính cách | Tò mò, thích khám phá, ham hiểu biết |
| Nơi ở | Một ngôi nhà nhỏ trên dãy phố có mái tôn cũ kĩ và con đường lầy lội mùa mưa |
| Tiếng kêu | Ẳng! Ẳng!… |
Câu 2: Những chi tiết nào cho thấy cún rất tò mò muốn biết về dãy phố bên ngoài?
Những chi tiết cho thấy cún rất tò mò:
- Nằm cuộn tròn trên chiếc chổi rơm đầu hè, cún nghĩ: “Ở cuối dãy phố có gì nhỉ?”.
- Sự tò mò lớn đến nỗi chuyển thành bực mình.
- Bực đến nỗi cún ngẩng cổ lên sủa: “Ẳng! Ẳng!…”.
Câu 3: Khi có dịp chạy hết dãy phố, những cảnh vật hiện ra trước mắt đã giúp cún nhận ra điều gì?
Khi chạy hết dãy phố, cún đã nhìn thấy:
- Bên trái: bắt đầu một dãy phố khác.
- Bên phải: bến sông với con đò đang trôi ra xa bờ.
- Trước mặt: làng quê với những bãi bờ, cây cối, nhà cửa,…
Từ những cảnh vật đó, cún đã nhận ra: phố tiếp phố, làng tiếp làng, bến sông này nối dài tới bến sông khác. Cuối con phố của cún là những chân trời mở ra vô tận – thế giới ngoài kia rộng lớn hơn nhiều so với dãy phố nhỏ của mình.
Câu 4: Tìm những từ ngữ chỉ cảm xúc của cún và giải thích vì sao cún có những cảm xúc đó.
| Cảm xúc | Vì sao cún có cảm xúc đó |
|---|---|
| Tò mò | Vì cún muốn biết ở cuối dãy phố có gì. |
| Bực mình | Vì cún không được ra khỏi cổng để khám phá dãy phố. |
| Mừng rỡ | Vì được người nhà mở cổng cho ra ngoài. |
| Ngạc nhiên (mở oà) | Vì lần đầu tiên cún nhìn thấy bao điều mới lạ: dãy phố khác, bến sông, làng quê,… |
Câu 5: Hãy tưởng tượng em cùng cún đi trên dãy phố trong bài đọc, em sẽ nhìn thấy, nghe thấy,… những gì?
- Nhìn: con đường dốc dần lên cao, dãy phố với những mái tôn cũ kĩ, bến sông có con đò đang trôi, làng quê bên kia sông với bãi bờ, cây cối, nhà cửa,…
- Nghe: tiếng gió thổi mát rượi, tiếng sóng vỗ nhẹ bên bến sông, tiếng chim hót trên cây, tiếng cún sủa vui mừng, tiếng người nói xa xa,…
- Ngửi: mùi bùn khô sau cơn mưa, mùi hoa cỏ ven đường, mùi nước sông mát lành, mùi đất ẩm,…
- Cảm xúc: vui vẻ, hào hứng, ngạc nhiên trước những điều mới lạ và thích thú vì được khám phá thế giới rộng lớn.
Phần luyện tập
Câu 1: Tìm các câu văn có sử dụng dấu hai chấm trong bài đọc và cho biết công dụng của các dấu hai chấm đó.
Các câu văn có sử dụng dấu hai chấm:
- Mỗi lần chú định ra cổng là người lớn trong nhà lại nhắc: “Cún, vào nhà!”.
- Nằm cuộn tròn trên chiếc chổi rơm đầu hè, cún nghĩ: “Ở cuối dãy phố có gì nhỉ?”.
- đang nằm yên cún bỗng ngẩng cổ lên sủa: – Ẳng! Ẳng!…
- Trước mặt, dọc bờ sông bên kia: làng quê với những bãi bờ, cây cối, nhà cửa,…
Công dụng của các dấu hai chấm:
- Ba câu đầu: Dấu hai chấm dùng để báo hiệu lời nói hoặc ý nghĩ của nhân vật (kết hợp với dấu ngoặc kép hoặc dấu gạch ngang).
- Câu cuối: Dấu hai chấm dùng để báo hiệu phần liệt kê, giải thích (giải thích rõ những gì có ở bờ sông bên kia).
Câu 2: Tìm từ ngữ có thể thay thế cho các từ mừng rỡ, yên ắng.
- Mừng rỡ → có thể thay thế bằng: vui mừng, vui sướng, hân hoan, hớn hở.
- Yên ắng → có thể thay thế bằng: yên tĩnh, tĩnh lặng, vắng lặng, im lặng.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình