I. Hướng dẫn cách viết

1. Nhắc lại kiến thức bài trước:

Ở bài trước, các em đã được học cách quan sát con vật bằng các giác quan (nhìn, nghe, chạm,…) để ghi chép lại đặc điểm ngoại hình và hoạt động, thói quen của con vật.

(Xem lại chi tiết tại: Bài 26: Quan sát con vật)

2. Kiến thức mới – Cách viết đoạn văn miêu tả con vật hay:

Để viết được đoạn văn miêu tả con vật sinh động, hấp dẫn, em cần lưu ý:

• Chọn đặc điểm nổi bật nhất của con vật để tả (một hoạt động hoặc một đặc điểm ngoại hình).
• Sử dụng nhiều tính từ gợi hình, gợi cảm (xanh biếc, tròn xoe, thoăn thoắt,…).
• Dùng hình ảnh so sánh để tả cho sinh động (ví dụ: “óng ánh xanh như hạt ngọc”, “phóng vút qua như một mũi tên”).
• Có thể dùng biện pháp nhân hóa để con vật trở nên gần gũi, có hồn (ví dụ: “nô nghịch như một đứa trẻ hiếu động”, “chú dùng vòi để biểu lộ tâm tình”).
• Thể hiện tình cảm của em với con vật.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu 1: Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.

a. Mỗi đoạn văn tả con vật nào?

b. Những từ ngữ in đậm trong đoạn văn có tác dụng gì đối với việc miêu tả con vật?

Những từ ngữ in đậm là các tính từ gợi hình (xanh biếc, dài, mảnh, tròn, thon, bóng loáng, óng ánh, thoăn thoắt,…), các hình ảnh so sánh (nô nghịch như một đứa trẻ hiếu động, phóng vút qua như một mũi tên, bong bóng nhỏ tí xíu như hạt ngọc,…) và biện pháp nhân hóa (chú, biểu lộ tâm tình, giận dữ, thoải mái, yên tâm).

Tác dụng: giúp việc miêu tả con vật trở nên sinh động, cụ thể, gợi hình ảnh rõ nét, làm cho các con vật hiện lên có hồn, gần gũi như con người.

c. Em thích cách miêu tả con vật trong đoạn văn nào? Vì sao?

Em thích cách miêu tả con vật trong Đoạn 2 (tả cá rô ron). Vì tác giả đã sử dụng nhiều hình ảnh so sánh thú vị và biện pháp nhân hóa khiến chú cá rô ron hiện lên sinh động, đáng yêu như một đứa trẻ đang nô đùa, chơi trốn tìm trên mặt nước. Đọc đoạn văn, em có thể hình dung rõ hình ảnh chú cá rô ron nhỏ bé đang tung tăng bơi lội.

Câu 2: Viết đoạn văn tả hoạt động hoặc một đặc điểm ngoại hình của con vật mà em yêu thích.

2 đoạn dưới đây dựa trên những hình ảnh đã quan sát ở bài 26 để chuẩn theo cấu trúc các em dễ theo dõi

Đoạn văn mẫu 1: Tả hoạt động của chú chó Milu.

Mỗi buổi chiều em đi học về, chú chó Milu lại chạy ra tận cổng để đón em. Chú chạy nhanh thoăn thoắt, bốn chân nhún nhảy trên nền sân rộn ràng như một vũ công. Chú vẫy đuôi tít mù, đôi tai vểnh lên hớn hở, đôi mắt đen láy long lanh như hai hạt cườm nhìn em đầy trìu mến. Khi em vừa bước vào nhà, chú nhảy cẫng lên, chồm hai chân trước vào chân em, miệng kêu ư ử như đang hờn dỗi vì em đi học lâu quá. Em ôm chú vào lòng, vuốt ve bộ lông vàng mượt của chú. Milu đúng là một người bạn nhỏ đáng yêu của em.

Đoạn văn mẫu 2: Tả đặc điểm ngoại hình của con voi.

Con voi ở vườn thú có thân hình to lớn, đồ sộ như một quả núi nhỏ di động. Bộ da của chú dày cộp, sần sùi, có màu xám tro trông thật oai vệ. Đôi tai của chú to bè như hai chiếc quạt lớn, cứ phe phẩy đuổi ruồi. Đặc biệt nhất là chiếc vòi dài cong cong, mềm mại mà khéo léo vô cùng. Chú dùng vòi để cuốn lá cây ăn, hút nước uống và phun mát cho tấm lưng to lớn. Bốn chân của chú to như những cột đình, bước đi chậm rãi nhưng chắc chắn. Nhìn chú voi, em thấy chú vừa to lớn, mạnh mẽ, lại vừa hiền lành, đáng yêu.

III. Vận dụng

Nói với người thân về khu vườn mơ ước của em.

Bài chia sẻ mẫu:

Mẹ ơi, con đã tưởng tượng ra một khu vườn mơ ước của con, mẹ nghe con kể nhé! Khu vườn của con sẽ có một cây khế thật to, quả sai trĩu, chín vàng ươm. Bên cạnh là một luống hoa hồng nhiều màu sắc: đỏ, vàng, hồng phấn,… tỏa hương thơm ngát. Con còn muốn có một cái ao nhỏ nuôi cá vàng, cá chép; một khoảng sân cỏ xanh mượt để chú chó Milu chạy nhảy. Ở góc vườn, con sẽ dựng một chiếc xích đu để mỗi buổi chiều, con ngồi đọc sách và nghe tiếng chim hót. Con mong một ngày nào đó, khu vườn mơ ước ấy sẽ trở thành hiện thực, mẹ nhé!

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình