Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
1. Bài văn kể lại một câu chuyện là gì?
Bài văn kể lại một câu chuyện là bài văn mà người viết kể lại nội dung một câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe theo trình tự các sự việc diễn ra, đồng thời nêu suy nghĩ, cảm xúc của mình về câu chuyện đó.
2. Bố cục bài văn kể lại một câu chuyện
Bài văn kể lại một câu chuyện thường gồm 3 phần:
- Mở bài: Giới thiệu về câu chuyện (tên câu chuyện, lí do biết câu chuyện hoặc ấn tượng về câu chuyện,…).
- Thân bài: Kể lại câu chuyện theo trình tự diễn ra các sự việc (chú ý sử dụng từ ngữ kết nối các sự việc).
- Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về câu chuyện, mong muốn sau khi đọc câu chuyện hoặc bài học rút ra từ câu chuyện.
3. Trình tự các sự việc
Khi kể lại câu chuyện, em cần:
- Kể đầy đủ các sự việc chính, không bỏ sót sự việc quan trọng.
- Sắp xếp các sự việc theo đúng thứ tự diễn ra trong câu chuyện.
- Mỗi sự việc thường gồm: bối cảnh (khi nào, ở đâu) và diễn biến (xảy ra chuyện gì).
4. Từ ngữ dẫn dắt và kết nối các sự việc
Sử dụng các từ ngữ chỉ trình tự thời gian để nối các sự việc, giúp câu chuyện trở nên mạch lạc, liền mạch.
Ví dụ: Chuyện kể rằng, ngày xưa, một hôm, sau đó, thế rồi, không lâu sau, cuối cùng, từ đó,…
II. Giải các bài tập SGK
Bài 1: Đọc bài văn dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Em được mẹ tặng cuốn sách có nhan đề 108 truyện cổ tích hay nhất thế giới. Đọc cuốn sách, em thấy thú vị nhất là câu chuyện Cô bé Lọ Lem.
Chuyện kể rằng, đã lâu lắm rồi, ở một đất nước xa xôi, có cô bé xinh đẹp tên là Lọ Lem. Sau khi mẹ Lọ Lem mất, bố cô lấy vợ mới. Người vợ mới có hai cô con gái riêng và chẳng yêu thương Lọ Lem chút nào. Không lâu sau, bố Lọ Lem cũng qua đời, cuộc sống của cô càng khổ cực.
Một ngày nọ, vua tổ chức vũ hội. Mẹ kế và hai cô con gái đi dự hội, bắt Lọ Lem ở nhà nhặt đậu lẫn trong đống tro. Lọ Lem khóc nức nở.
Thế rồi, một bà tiên xuất hiện giúp cô nhặt đậu, hoá phép cho cô một chiếc váy dạ hội và đôi giày thuỷ tinh tuyệt đẹp. Bà còn biến quả bí ngô thành cỗ xe ngựa đưa Lọ Lem đi dự hội. Bà dặn Lọ Lem phải về trước 12 giờ đêm, nếu không mọi phép thuật sẽ tan biến.
Ở vũ hội, Lọ Lem xinh đẹp đến mức hoàng tử chỉ khiêu vũ với mình cô. Đến gần 12 giờ, vì vội ra về, Lọ Lem làm rơi một chiếc giày. Hoàng tử sai người đi khắp nơi tìm chủ nhân của chiếc giày. Hai cô chị cũng ướm thử giày nhưng không vừa. Tới lượt Lọ Lem thì vừa như in. Hoàng tử vui mừng đón cô về cung. Từ đó, họ sống bên nhau hạnh phúc đến cuối đời.
Em rất thích câu chuyện này vì cái kết thật có hậu. Cô bé Lọ Lem xứng đáng là một trong những câu chuyện cổ tích hay nhất thế giới.
(Nguyễn Ngọc Mai Chi)
a. Tìm phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn trên và nêu nội dung chính của mỗi phần.
| Phần | Nội dung trong bài | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Mở bài | “Em được mẹ tặng cuốn sách… câu chuyện Cô bé Lọ Lem.” | Giới thiệu câu chuyện Cô bé Lọ Lem và lí do em biết câu chuyện. |
| Thân bài | Từ “Chuyện kể rằng…” đến “…hạnh phúc đến cuối đời.” | Kể lại diễn biến câu chuyện Cô bé Lọ Lem. |
| Kết bài | “Em rất thích câu chuyện này… hay nhất thế giới.” | Nêu cảm xúc và suy nghĩ của em về câu chuyện. |
b. Dựa vào câu chuyện được kể trong phần thân bài, nói tiếp diễn biến của các sự việc dưới đây:
| Sự việc | Bối cảnh | Diễn biến |
|---|---|---|
| Sự việc 1 | Khi mẹ Lọ Lem mất. | Bố Lọ Lem lấy vợ mới. Người vợ mới có hai cô con gái riêng. |
| Sự việc 2 | Khi bố Lọ Lem qua đời. | Cuộc sống của Lọ Lem càng khổ cực vì mẹ kế và hai chị không yêu thương cô. |
| Sự việc 3 | Khi vua tổ chức vũ hội. | Mẹ kế và hai cô con gái đi dự vũ hội, bắt Lọ Lem ở nhà nhặt đậu lẫn trong đống tro. |
| Sự việc 4 | Khi Lọ Lem khóc vì không được đi dự vũ hội. | Một bà tiên xuất hiện, giúp Lọ Lem nhặt đậu, hoá phép cho cô một chiếc váy dạ hội, đôi giày thuỷ tinh và biến quả bí ngô thành cỗ xe ngựa. Bà dặn cô phải về trước 12 giờ đêm. |
| Sự việc 5 | Khi Lọ Lem đi dự vũ hội. | Lọ Lem xinh đẹp đến mức hoàng tử chỉ khiêu vũ với mình cô. Đến gần 12 giờ, Lọ Lem vội ra về và làm rơi một chiếc giày. |
| Sự việc 6 | Khi hoàng tử sai người đi tìm chủ nhân của chiếc giày. | Hai cô chị ướm thử giày nhưng không vừa. Đến lượt Lọ Lem thì giày vừa như in. Hoàng tử đón cô về cung và họ sống hạnh phúc bên nhau. |
c. Trong bài văn, câu chuyện được kể lại theo cách nào?
- Theo sự việc diễn ra trong câu chuyện.
- Theo đặc điểm của nhân vật chính (ngoại hình, hành động, lời nói,…).
- Tập trung vào một chi tiết mà người viết thích nhất.
→ Câu chuyện được kể lại theo sự việc diễn ra trong câu chuyện.
Vì bài văn kể lại đầy đủ 6 sự việc chính theo đúng thứ tự thời gian: từ khi mẹ Lọ Lem mất → bố qua đời → vua tổ chức vũ hội → bà tiên xuất hiện giúp Lọ Lem → Lọ Lem đi dự vũ hội → hoàng tử tìm được Lọ Lem.
d. Những từ ngữ được in đậm trong bài văn có tác dụng gì?
Các từ ngữ in đậm trong bài văn: Chuyện kể rằng, Không lâu sau, Thế rồi, Từ đó.
→ Tác dụng: Các từ ngữ này dùng để dẫn dắt và kết nối các sự việc trong câu chuyện theo trình tự thời gian, giúp câu chuyện trở nên mạch lạc, liền mạch và dễ hiểu hơn.
Bài 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết bài văn kể lại một câu chuyện.
Khi viết bài văn kể lại một câu chuyện, em cần lưu ý:
- Bố cục của bài văn: phải đầy đủ 3 phần.
- Mở bài: giới thiệu tên câu chuyện, lí do biết câu chuyện hoặc ấn tượng về câu chuyện.
- Thân bài: kể lại diễn biến câu chuyện theo trình tự các sự việc.
- Kết bài: nêu cảm xúc, suy nghĩ hoặc bài học rút ra từ câu chuyện.
- Trình tự của các sự việc: kể đầy đủ các sự việc chính và sắp xếp theo đúng thứ tự diễn ra trong câu chuyện, không được đảo lộn hay bỏ sót sự việc quan trọng.
- Từ ngữ dẫn dắt và kết nối các sự việc: sử dụng các từ chỉ trình tự thời gian như chuyện kể rằng, một hôm, sau đó, thế rồi, không lâu sau, từ đó, cuối cùng,… để câu chuyện trở nên mạch lạc, liền mạch.
Ghi nhớ: Bài văn kể lại một câu chuyện thường gồm 3 phần:
- Mở bài: Giới thiệu về câu chuyện (tên câu chuyện, lí do biết câu chuyện hoặc ấn tượng về câu chuyện,…).
- Thân bài: Kể lại câu chuyện theo trình tự diễn ra các sự việc (chú ý sử dụng từ ngữ kết nối các sự việc).
- Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về câu chuyện, mong muốn sau khi đọc câu chuyện hoặc bài học rút ra từ câu chuyện.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình