I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài đọc Người tìm đường lên các vì sao kể về nhà bác học Xi-ôn-cốp-xki – người đã dành cả cuộc đời tìm tòi, nghiên cứu để chinh phục bầu trời. Từ nhỏ, ông đã mơ ước được bay lên bầu trời, có lần dại dột nhảy qua cửa sổ để bay theo cánh chim và bị ngã gãy chân. Nhưng rủi ro ấy lại làm nảy ra trong đầu ông câu hỏi: “Vì sao quả bóng không có cánh mà vẫn bay được?”. Để tìm câu trả lời, Xi-ôn-cốp-xki đã đọc rất nhiều sách, hì hục làm thí nghiệm đến hàng trăm lần. Ông tiết kiệm đến mức quanh năm chỉ ăn bánh mì suông để dành tiền mua sách và dụng cụ. Nhờ vậy, ông đã tìm ra cách chế tạo khí cầu bay bằng kim loại, sau đó đề xuất mô hình tên lửa nhiều tầng – phương tiện có thể bay tới các vì sao. Sau hơn bốn mươi năm khổ công nghiên cứu, ông đã thực hiện được điều mình hằng tâm niệm: “Các vì sao không phải để tôn thờ mà là để chinh phục.”. Câu chuyện ca ngợi lòng say mê khoa học, tinh thần kiên trì và ý chí quyết tâm của Xi-ôn-cốp-xki.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Kể tên một nhà khoa học hoặc nói những điều em biết về người đó.

Một nhà khoa học mà em biết là Thomas Edison (Thô-mát Ê-đi-xơn). Ông là một nhà phát minh nổi tiếng người Mĩ. Ông đã có hơn một nghìn phát minh, trong đó nổi tiếng nhất là chiếc bóng đèn điện – phát minh đã mang lại ánh sáng cho cả thế giới. Ông là tấm gương về sự kiên trì, cần cù và sáng tạo không ngừng.

Câu 1: Chi tiết nào cho thấy từ nhỏ Xi-ôn-cốp-xki đã ham tìm tòi, khám phá?

Những chi tiết cho thấy từ nhỏ Xi-ôn-cốp-xki đã ham tìm tòi, khám phá:

• Ông đã mơ ước được bay lên bầu trời.
• Có lần, ông dại dột nhảy qua cửa sổ để bay theo những cánh chim. Kết quả là ông bị ngã gãy chân.
• Chính rủi ro ấy đã làm nảy ra trong đầu ông một câu hỏi: “Vì sao quả bóng không có cánh mà vẫn bay được?”.

Câu 2: Xi-ôn-cốp-xki đã kiên trì thực hiện ước mơ của mình như thế nào?

Xi-ôn-cốp-xki đã kiên trì thực hiện ước mơ của mình:

• Đọc không biết bao nhiêu là sách để tìm hiểu.
• Hì hục làm thí nghiệm, có khi đến hàng trăm lần.
• Tiết kiệm đến mức quanh năm chỉ ăn bánh mì suông để dành tiền mua sách và dụng cụ thí nghiệm.
• Khi Sa hoàng không ủng hộ, ông không nản chí mà tiếp tục đi sâu vào lí thuyết bay trong không gian.
• Ông đã dành hơn bốn mươi năm khổ công nghiên cứu, tìm tòi.

Câu 3: Những nghiên cứu, tìm tòi của Xi-ôn-cốp-xki đã đem lại kết quả gì?

Những nghiên cứu, tìm tòi của Xi-ôn-cốp-xki đã đem lại các kết quả:

• Ông tìm ra cách chế tạo khí cầu bay bằng kim loại.
• Ông đề xuất mô hình tên lửa nhiều tầng – trở thành một phương tiện bay tới các vì sao.
• Ông đã thực hiện được điều mình hằng tâm niệm: “Các vì sao không phải để tôn thờ mà là để chinh phục.”.

Câu 4: Theo em, nhan đề “Người tìm đường lên các vì sao” muốn nói điều gì?

Theo em, nhan đề “Người tìm đường lên các vì sao” muốn nói:

• Xi-ôn-cốp-xki chính là người tiên phong, đã dành cả cuộc đời tìm tòi, nghiên cứu để tìm ra cách đưa con người bay lên bầu trời và chinh phục vũ trụ.
• Nhan đề còn ca ngợi lòng say mê khoa học, tinh thần kiên trì, bền bỉ của ông – người đã mở đường cho ngành hàng không, vũ trụ sau này.

Câu 5: Nếu trở thành một nhà khoa học, em muốn sáng chế những gì? Vì sao?

Nếu trở thành một nhà khoa học, em muốn sáng chế ra một chiếc máy lọc không khí khổng lồ để lắp đặt ở các thành phố lớn. Em muốn làm điều đó vì hiện nay không khí ở nhiều nơi đang bị ô nhiễm nặng nề do khói bụi, khí thải từ xe cộ và nhà máy. Chiếc máy này sẽ giúp làm sạch không khí, mang đến bầu không khí trong lành cho mọi người, giúp mọi người khỏe mạnh hơn và bảo vệ môi trường sống.

Luyện tập từ và câu:

Câu 1 (Luyện tập): Tìm những tính từ nêu phẩm chất của nhà khoa học.

M: miệt mài, thông thái

Trả lời: Một số tính từ nêu phẩm chất của nhà khoa học:

• miệt mài
• thông thái
• kiên trì
• chăm chỉ
• cần cù
• sáng tạo
• thông minh
• tài giỏi
• tận tụy
• ham học hỏi
• tiết kiệm
• giản dị

Câu 2 (Luyện tập): Đặt 2 – 3 câu giới thiệu về một nhà khoa học hoặc một phát minh khoa học mà em biết.

Bài mẫu:

Thomas Edison là một nhà phát minh vĩ đại người Mĩ. Bằng sự cần cù và sáng tạo không ngừng, ông đã sáng chế ra bóng đèn điện – phát minh mang lại ánh sáng cho hàng triệu ngôi nhà trên thế giới. Nhờ có ông, cuộc sống của con người trở nên tiện lợi và văn minh hơn rất nhiều.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình