Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Bài đọc Quê ngoại của Nguyễn Quang Thiều kể về cô bé Ki-a – một người sống ở nước Mỹ nhưng có quê ngoại ở làng Chùa (Việt Nam). Sau chuyến thăm quê, Ki-a không thể quên hình ảnh những ngôi nhà nhỏ bình yên, cánh đồng lúa rộng lớn, dòng sông Đáy dài vô tận và những ao hồ nở đầy hoa sen. Đặc biệt, ai ở đó cũng tươi cười và yêu quý em. Ki-a còn được mẹ kể những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ khi được ông ngoại đưa ra đê thả diều, làm chong chóng và kèn thổi từ lá dứa dại trong những chiều mùa hạ. Trở về Mỹ, Ki-a cảm thấy mình giàu có hơn vì có thêm một quê hương. Trong những giấc mơ, Ki-a lại thấy mình ở quê ngoại và luôn muốn ngủ tiếp để được nhìn thấy quê ngoại lâu hơn. Bài đọc thể hiện tình yêu tha thiết của Ki-a dành cho quê ngoại và ý nghĩa thiêng liêng của quê hương trong lòng mỗi người.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Khi nghĩ về quê nội hoặc quê ngoại của mình, em thường nhớ tới điều gì? Chia sẻ với các bạn một vài kỉ niệm của em về nơi đó.
Trả lời:
Khi nghĩ về quê ngoại, em thường nhớ tới:
- Ngôi nhà của ông bà với khu vườn đầy cây trái.
- Cánh đồng lúa xanh mướt trải dài trước nhà.
- Dòng sông nhỏ hiền hoà chảy quanh làng.
- Ông bà ngoại hiền từ, luôn dành cho em những món quà quê giản dị.
Một vài kỉ niệm đáng nhớ của em về quê ngoại:
- Được theo ông ra vườn hái ổi, hái na chín thơm lừng.
- Cùng các anh chị thả diều trên triền đê vào những buổi chiều lộng gió.
- Được bà ngoại kể chuyện cổ tích trước khi đi ngủ.
Câu 1: Ki-a sống ở đâu và quê ngoại của Ki-a ở đâu?
Trả lời:
- Ki-a sống ở nước Mỹ.
- Quê ngoại của Ki-a ở làng Chùa (Việt Nam).
Câu 2: Những hình ảnh nào trong bài cho thấy quê ngoại của Ki-a rất đẹp?
Trả lời:
Những hình ảnh cho thấy quê ngoại của Ki-a rất đẹp:
- Những ngôi nhà nhỏ bình yên.
- Cánh đồng lúa rộng lớn.
- Dòng sông Đáy dài vô tận.
- Những ao hồ nở đầy hoa sen.
- Ai ở đó cũng tươi cười và yêu quý em.
Câu 3: Ki-a được mẹ kể cho nghe những kỉ niệm nào về tuổi thơ ở làng Chùa?
Trả lời:
Ki-a được mẹ kể cho nghe những kỉ niệm về tuổi thơ ở làng Chùa:
- Vào dịp nghỉ hè, mẹ được ông ngoại đưa ra đê thả diều.
- Được lấy lá dứa dại làm những chiếc chong chóng.
- Làm những chiếc kèn thổi vang trên mặt đê trong những chiều mùa hạ.
Câu 4: Ki-a thường mơ thấy những gì về quê ngoại? Những giấc mơ đó nói lên điều gì về tình cảm của Ki-a với quê hương?
Trả lời:
a) Ki-a thường mơ thấy:
- Mình đang ở quê ngoại.
- Được gặp những người làng Chùa.
- Được ngắm cánh đồng, dòng sông và dãy núi tím xa.
b) Những giấc mơ đó nói lên tình cảm của Ki-a với quê hương:
- Ki-a rất yêu và nhớ quê ngoại của mình.
- Dù sống xa xôi tận nước Mỹ, quê ngoại vẫn luôn hiện diện trong tâm hồn Ki-a.
- Quê hương đã trở thành một phần thiêng liêng, gắn bó trong lòng Ki-a.
Câu 5: Câu chuyện “Quê ngoại” gợi cho em cảm nghĩ gì về tình cảm của mỗi người đối với quê hương?
Trả lời:
Câu chuyện “Quê ngoại” gợi cho em những cảm nghĩ sau:
- Quê hương là nơi thiêng liêng, gắn bó với mỗi người.
- Dù đi đâu xa, ta cũng luôn nhớ về quê hương, luôn mang theo hình bóng quê hương trong tâm hồn.
- Quê hương làm cho ta cảm thấy mình giàu có, ấm áp hơn.
- Mỗi chúng ta cần yêu quý và trân trọng quê hương của mình.
III. Luyện từ và câu
Câu 1: Tìm từ có nghĩa trái ngược với mỗi từ dưới đây:
Các từ: xa xôi – rộng lớn – bình yên.
Trả lời:
| Từ | Từ có nghĩa trái ngược |
|---|---|
| xa xôi | gần gũi, gần gặn |
| rộng lớn | chật hẹp, nhỏ bé |
| bình yên | ồn ào, náo nhiệt |
Câu 2: Viết 2 – 3 câu về quê hương, trong đó có sử dụng một cặp từ có nghĩa trái ngược nhau.
Trả lời:
Đoạn văn mẫu 1 (cặp từ: rộng lớn – chật hẹp):
Quê em có cánh đồng lúa rộng lớn trải dài đến tận chân trời, không chật hẹp như những con phố trong thành phố. Mỗi lần về quê, em lại thấy tâm hồn mình như được rộng mở, thoải mái vô cùng.
Đoạn văn mẫu 2 (cặp từ: bình yên – ồn ào):
Quê ngoại em là một làng quê bình yên, khác hẳn với sự ồn ào, tấp nập nơi thành phố. Em rất yêu tiếng chim hót buổi sớm và tiếng gió reo trong luỹ tre xanh ở quê.
Đoạn văn mẫu 3 (cặp từ: xa xôi – gần gũi):
Tuy quê hương em xa xôi ngàn dặm nhưng em luôn cảm thấy quê hương thật gần gũi trong tim mình. Mỗi lần được về thăm quê, em vui sướng vô cùng.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình