I. Hướng dẫn cách viết

1. Nhắc lại kiến thức đã học

Ở Bài 19: Viết đoạn văn tưởng tượng (Tập 1), các em đã được học cách viết một đoạn văn tưởng tượng. Đoạn văn tưởng tượng là đoạn văn kể lại một câu chuyện có sẵn nhưng được thêm vào những chi tiết mới, sáng tạo bằng trí tưởng tượng của người viết.

2. Các bước viết đoạn văn tưởng tượng đóng vai nhân vật

a) Chuẩn bị:

• Chọn câu chuyện và nhân vật để đóng vai.
• Đọc lại hoặc nhớ lại câu chuyện, lưu ý các nhân vật và chi tiết quan trọng.

b) Viết:

• Lựa chọn cách xưng hô phù hợp với nhân vật đóng vai. Ví dụ:
  • Xưng “ta” khi đóng vai Sơn Tinh nói chuyện với Thuỷ Tinh.
  • Xưng “con” khi đóng vai Mi-lô nói chuyện với cha.
  • Xưng “tôi” khi đóng vai ông nhạc sĩ,…
• Bổ sung những chi tiết mới: vừa phù hợp với câu chuyện và sự phát triển tính cách của nhân vật, vừa mang yếu tố bất ngờ, thú vị.

c) Chỉnh sửa:

• Đọc lại đoạn văn, tự sửa các lỗi về nội dung, câu, từ,…

3. Lưu ý

• Đoạn văn phải nhất quán ngôi kể từ đầu đến cuối.
• Thể hiện được cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật đóng vai.
• Ngôn ngữ tự nhiên, sinh động, có thể dùng thêm hình ảnh so sánh, nhân hoá.

II. Giải các câu hỏi SGK

Yêu cầu: Chọn 1 trong 3 đề dưới đây.

Đề 1: Đóng vai Sơn Tinh kể lại cuộc chiến đấu với Thuỷ Tinh hoặc đóng vai Thuỷ Tinh nói chuyện với Sơn Tinh khi mình thua trận (câu chuyện “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”).

Bài văn mẫu: (Đóng vai Sơn Tinh kể lại cuộc chiến đấu với Thuỷ Tinh)

Ta là Sơn Tinh, vị thần cai quản vùng núi Tản Viên. Ngày ấy, khi vua Hùng kén rể cho công chúa Mị Nương, ta đã dâng lễ vật đến trước và rước được nàng về núi. Thuỷ Tinh đến sau, không lấy được vợ nên vô cùng tức giận, hô mưa gọi gió, dâng nước đánh ta. Nước dâng đến đâu, ta liền bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi để ngăn dòng nước lũ. Cuộc chiến giữa ta và Thuỷ Tinh diễn ra ròng rã suốt mấy tháng trời. Nước càng dâng cao, núi ta lại càng vươn cao hơn. Cuối cùng, Thuỷ Tinh đuối sức đành phải rút quân về. Tuy vậy, mối hận của Thuỷ Tinh vẫn chưa nguôi, cứ hằng năm hắn lại dâng nước đánh ta một lần. Nhưng ta tin rằng, với sức mạnh và lòng quyết tâm bảo vệ vợ con, dân lành, ta sẽ luôn chiến thắng.

Đề 2: Đóng vai Mi-lô thuyết phục cha cho mình tham gia lớp học chơi trống (câu chuyện “Nghệ sĩ trống“).

Bài văn mẫu:

Cha ơi, con là Mi-lô, con có một điều rất muốn thưa với cha. Con biết ở hòn đảo Cu-ba của mình có một quy ước từ xưa: chỉ con trai mới được chơi trống. Vì thế, mỗi lần con lén tập trống, ai cũng xua đuổi con. Nhưng cha ơi, con không thể nào rời xa tiếng trống được. Con yêu tiếng lá cọ xào xạc trong gió, yêu tiếng vỗ cánh của những chú chim ruồi, yêu cả tiếng sóng biển rì rào ngoài khơi xa – tất cả những âm thanh ấy đều vang lên trong lòng con thành những nhịp trống rộn ràng. Con tin rằng con gái cũng có thể chơi trống hay như con trai, chỉ cần được học tập và luyện rèn. Con xin cha hãy cho con tham gia lớp học nhạc cụ để con được học chơi trống thật sự. Con hứa sẽ chăm chỉ, kiên trì và không bao giờ từ bỏ ước mơ. Cha hãy tin ở con, cha nhé!

Đề 3: Đóng vai ông nhạc sĩ nói lên suy nghĩ khi nghe thấy lời thì thầm của bé Mai (câu chuyện “Ông Bụt đã đến“).

Bài văn mẫu:

Tôi là một ông nhạc sĩ già, sống trong căn nhà nhỏ có những chậu lan đặt trên bậc thềm. Bên cạnh nhà tôi là quán cà phê của gia đình bé Mai – một cô bé rất yêu hoa. Sáng hôm ấy, khi đang ngồi bên khung cửa sổ, tôi thấy bé Mai sà đến bên chậu lan đang bung nở tuyệt đẹp, đưa tay nâng niu, vuốt ve từng cánh hoa. Bỗng nhiên, một nhành lan gãy rời trong tay em. Cô bé oà khóc nức nở, rồi được mẹ dẫn sang xin lỗi tôi. Nhìn đôi mắt đỏ hoe và giọt nước mắt lăn dài trên má em, lòng tôi bỗng chùng xuống. Khi em rời đi, tôi khẽ nghe được lời thì thầm của em: “Bụt ơi, xin Bụt hãy giúp cháu…”. Nghe những lời ấy, tôi xúc động vô cùng. Cô bé thật ngây thơ và đáng yêu, vẫn còn tin vào phép nhiệm màu của ông Bụt. Tôi thầm nghĩ: “Mình sẽ làm ông Bụt của em một lần vậy!”. Ngay chiều hôm ấy, tôi lặng lẽ đi mua một chậu lan mới với nhành hoa tím biếc giống hệt chậu cũ và đặt vào chỗ ban đầu. Hôm sau, khi thấy bé Mai reo lên sung sướng vì tưởng ông Bụt đã đến, lòng tôi cũng ấm áp lạ thường. Tôi hiểu ra rằng, chỉ cần một việc làm nhỏ xuất phát từ lòng yêu thương cũng có thể mang đến niềm hạnh phúc lớn cho người khác.

III. Vận dụng

Yêu cầu: Thay lời chú sư tử trong khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô, kể về cuộc sống của mình.

Bài văn mẫu:

Tôi là một chú sư tử sống trong khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô rộng lớn. Nơi đây có những đồng cỏ mênh mông xanh mướt, những cánh rừng rợp bóng và cả những dòng suối trong veo. Mỗi sáng, tôi thức dậy cùng ánh mặt trời rực rỡ, vươn vai và cất tiếng gầm vang khắp thảo nguyên. Cuộc sống của tôi ở đây thật tự do và bình yên. Tôi cùng đàn của mình đi săn mồi, chăm sóc những chú sư tử con nhỏ bé và nô đùa dưới bóng cây. Điều tôi vui nhất là ở khu bảo tồn này, chúng tôi được các cô, các chú kiểm lâm bảo vệ, không còn phải lo sợ những kẻ săn trộm. Đôi khi, có những đoàn khách từ xa đến thăm, họ ngắm nhìn chúng tôi với ánh mắt thích thú và thân thiện. Tôi mong rằng, khu bảo tồn Ngô-rông-gô-rô sẽ mãi là ngôi nhà xanh an toàn cho tôi và các loài động vật hoang dã khác, để chúng tôi được sống bình yên bên gia đình mình.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình