I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài thơ Ngày hội của Định Hải miêu tả không khí rộn ràng, tưng bừng của một trại hè thiếu nhi thế giới. Các bạn nhỏ đến từ khắp năm châu – Trung Quốc, châu Mỹ, bên bờ sông Đa-nuýp và Việt Nam – cùng tụ hội về đây như trăm sông dồn về biển lớn. Dẫu màu da khác nhau (da đen, da vàng, da đỏ, da trắng), tiếng nói khác nhau, các bạn vẫn cùng tung những cánh bồ câu trắng lên bầu trời, gửi gắm những lời chúc, lời nhắn và chung nhau một niềm tin về hoà bình, tình hữu nghị. Khổ thơ cuối vẽ nên khung cảnh rực rỡ với cả một trời chim trắng, ánh nắng và cao xanh – biểu tượng cho niềm hi vọng và tương lai tươi sáng của thiếu nhi thế giới. Bài thơ ca ngợi tình đoàn kết, hữu nghị giữa thiếu nhi các dân tộc trên khắp hành tinh.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Bức tranh dưới đây vẽ cảnh gì? Theo em, hình ảnh bồ câu trắng trong bức tranh có ý nghĩa gì?

Trả lời:

• Bức tranh vẽ cảnh các bạn thiếu nhi thuộc nhiều dân tộc khác nhau đang cùng nhau tung những chú bồ câu trắng lên bầu trời xanh. Xung quanh các bạn là hình ảnh trái đất và bầu trời rộng lớn.
• Hình ảnh bồ câu trắng trong bức tranh là biểu tượng của hoà bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới.

Câu 1: Ở khổ thơ đầu, trại hè thiếu nhi thế giới được giới thiệu bằng hình ảnh nào? Hình ảnh đó có ý nghĩa gì?

Trả lời:

• Ở khổ thơ đầu, trại hè thiếu nhi thế giới được giới thiệu bằng hình ảnh so sánh:

“Như trăm sông dồn biển

Bầu bạn tụ về đây

Thế giới thu nhỏ lại

Trong khu trại hè này.”

• Ý nghĩa: Hình ảnh so sánh này cho thấy trại hè quy tụ rất đông các bạn thiếu nhi đến từ khắp mọi nơi trên thế giới, giống như trăm dòng sông cùng đổ về biển lớn. Qua đó, tác giả thể hiện tinh thần đoàn kết, tình hữu nghị giữa thiếu nhi các dân tộc.

Câu 2: Nêu những đặc điểm khác nhau của các bạn dự trại hè thiếu nhi trên thế giới.

Trả lời:

Các bạn dự trại hè thiếu nhi trên thế giới có những đặc điểm khác nhau:

• Đến từ các quốc gia, châu lục khác nhau: bạn đến từ Trung Quốc, bạn đến từ châu Mỹ, bạn đến từ bên bờ sông Đa-nuýp (châu Âu), có bạn đến từ Việt Nam (sông Hồng).
• Màu da khác nhau: có bạn da đen, có bạn da vàng, có bạn da đỏ (và cả bạn da trắng).
• Tiếng nói khác nhau: mỗi bạn nói một ngôn ngữ riêng của dân tộc mình.

Câu 3: Đoán xem các bạn thiếu nhi ở trại hè đã gửi lời nhắn, lời chúc gì với bồ câu trắng.

Trả lời:

Các bạn thiếu nhi ở trại hè có thể đã gửi những lời nhắn, lời chúc như sau với bồ câu trắng:

• Chúc thế giới luôn hoà bình, không còn chiến tranh.
• Chúc tất cả trẻ em trên thế giới đều được đến trường, được vui chơi và sống trong hạnh phúc.
• Mong tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới luôn bền chặt.
• Chúc mọi người luôn khoẻ mạnh, yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau.
• Mong Trái Đất luôn xanh, sạch, đẹp cho các thế hệ mai sau.

Câu 4: Bầu trời được miêu tả như thế nào ở khổ thơ cuối?

Trả lời:

Ở khổ thơ cuối, bầu trời được miêu tả:

“Bàn tay ơi, tung lên!

Cả một trời chim trắng

Cả một trời ánh nắng

Cả một trời cao xanh.”

• Bầu trời hiện lên rộng lớn, bao la với cả một trời chim trắng đang tung bay.
• Bầu trời tràn ngập ánh nắng rực rỡ.
• Bầu trời cao xanh, thoáng đãng.
• Cách lặp lại cụm từ “Cả một trời…” ba lần khiến bầu trời trở nên mênh mông, tươi sáng và tràn đầy hi vọng.

Câu 5: Nếu em được tham gia trại hè, em sẽ nói những gì về đất nước Việt Nam với các bạn?

Trả lời:

Nếu được tham gia trại hè, em sẽ nói với các bạn về đất nước Việt Nam như sau:

• Việt Nam là một đất nước nằm ở Đông Nam Á, có hình chữ S cong cong bên bờ biển.
• Việt Nam có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng: Vịnh Hạ Long, Phong Nha – Kẻ Bàng, Sa Pa, Hội An,…
• Người Việt Nam thân thiện, hiếu khách, luôn yêu chuộng hoà bình.
• Việt Nam có nhiều món ăn ngon nổi tiếng thế giới như phở, bánh mì, bánh chưng,…
• Việt Nam có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, hội Gióng, hội Lim,…
• Em rất yêu quý và tự hào về đất nước Việt Nam của mình, mong các bạn có dịp đến Việt Nam chơi.

III. Luyện từ và câu

Câu 1: Tìm các tính từ chỉ màu sắc trong bài thơ và đặt câu với 1 – 2 tính từ tìm được.

Trả lời:

a) Các tính từ chỉ màu sắc trong bài thơ:

trắng, đen, vàng, đỏ, xanh.

b) Đặt câu:

• Đàn bồ câu trắng bay lượn trên bầu trời cao rộng.
• Bầu trời mùa hè xanh thẳm và trong veo.
• Chiếc khăn quàng đỏ thắm luôn nhắc em cố gắng học tập thật tốt.

Câu 2: Tìm trong bài câu thơ có sử dụng biện pháp nhân hoá và cho biết tác dụng của biện pháp nhân hoá trong câu thơ đó.

Trả lời:

a) Câu thơ có sử dụng biện pháp nhân hoá:

“Bàn tay ơi, tung lên!”

Trong câu thơ này, tác giả đã gọi bàn tay bằng từ “ơi” – một cách gọi thân mật vốn dùng cho con người.

b) Tác dụng của biện pháp nhân hoá:

• Làm cho bàn tay trở nên gần gũi, sống động như một người bạn thân thiết.
• Thể hiện niềm vui, sự hào hứng, phấn khởi của các bạn thiếu nhi khi cùng nhau tung bồ câu trắng lên bầu trời.
• Giúp câu thơ giàu cảm xúc, tạo không khí rộn ràng, sôi nổi cho ngày hội.

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình