Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Hướng dẫn cách viết
Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện thường gồm 3 phần:
1. Mở đầu
- Giới thiệu tên câu chuyện, tên tác giả (nếu có).
- Nêu ấn tượng chung của em về câu chuyện.
2. Triển khai
- Kể tóm tắt nội dung câu chuyện (ngắn gọn, không kể lại toàn bộ).
- Nêu những điều em yêu thích ở câu chuyện: nhân vật, sự việc, chi tiết, ý nghĩa,…
- Thể hiện tình cảm, cảm xúc của em đối với câu chuyện (yêu thích, xúc động, khâm phục,…).
3. Kết thúc
- Khẳng định lại giá trị, ý nghĩa của câu chuyện.
- Hoặc nhấn mạnh tình cảm, cảm xúc của em đối với câu chuyện.
Lưu ý khi viết:
- Dùng các từ ngữ bộc lộ cảm xúc như: xúc động, yêu thích, khó quên, thấm thía, in đậm trong tâm trí,…
- Viết câu văn nhẹ nhàng, chân thật; tránh kể lan man, dài dòng.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Đọc câu chuyện “Không nên phá tổ chim” và trao đổi với bạn.
a. Vì sao người chị khuyên em không nên phá tổ chim?
Người chị khuyên em không nên phá tổ chim vì:
- Chim non đang sống với mẹ, nếu bị bắt đi thì chim mẹ về không thấy con sẽ rất buồn.
- Chim non xa mẹ sẽ không sống được, chúng sẽ chết.
b. Theo lời người chị, loài chim có ích gì đối với con người?
Theo lời người chị, sau này chim lớn lên sẽ:
- Hát ca, bay lượn làm cho cuộc sống thêm vui tươi, đẹp đẽ.
- Ăn sâu bọ, giúp ích cho con người.
c. Câu chuyện này giúp em nhận ra điều gì?
Câu chuyện giúp em nhận ra:
- Cần biết yêu quý, bảo vệ các loài vật, đặc biệt là các loài chim.
- Không nên phá tổ chim hay bắt chim non vì đó là hành động ác, làm chia cắt tình mẫu tử của loài chim.
- Cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn khi con người biết trân trọng sự sống của muôn loài.
Câu 2: Đọc đoạn văn (của Phan Nguyên) và trả lời câu hỏi.
a. Người viết muốn nói điều gì qua đoạn văn trên?
Qua đoạn văn, người viết muốn bày tỏ tình cảm yêu thích và sự xúc động trước câu chuyện Không nên phá tổ chim. Đồng thời, người viết muốn khẳng định ý nghĩa nhân văn cao đẹp của câu chuyện: cuộc đời sẽ tốt đẹp, hạnh phúc hơn nếu con người biết yêu quý và trân trọng sự sống của muôn loài.
b. Tìm các câu văn trong đoạn ứng với phần mở đầu, triển khai, kết thúc và xác định nội dung tương ứng của mỗi phần.
| Phần | Câu văn trong đoạn | Nội dung |
|---|---|---|
| Mở đầu | “Không nên phá tổ chim là một câu chuyện giản dị nhưng lại mang đến cho tôi nhiều cảm xúc khó quên.” | Giới thiệu câu chuyện Không nên phá tổ chim và nêu ấn tượng chung về câu chuyện. |
| Triển khai | “Câu chuyện kể về một em nhỏ vì tò mò… Cuộc đời sẽ tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn nếu chúng ta biết yêu quý và trân trọng sự sống của muôn loài.” | Nêu nội dung chính, những chi tiết gây ấn tượng trong câu chuyện và bộc lộ cảm xúc trước ý nghĩa nhân văn cao đẹp của câu chuyện. |
| Kết thúc | “Gấp trang sách lại, hình ảnh những chú chim non bé bỏng quấn quýt bên mẹ vẫn in đậm trong tâm trí tôi.” | Nhấn mạnh ấn tượng của câu chuyện đối với bản thân. |
c. Tìm trong đoạn văn những từ ngữ hoặc câu văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết.
Các từ ngữ, câu văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết:
- “nhiều cảm xúc khó quên”
- “Lời khuyên của chị thật nhẹ nhàng mà thấm thía.”
- “một hành động đáng khen”
- “Câu chuyện tuy ngắn nhưng thật xúc động bởi ý nghĩa nhân văn cao đẹp”
- “hình ảnh những chú chim non bé bỏng quấn quýt bên mẹ vẫn in đậm trong tâm trí tôi”
Câu 3: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện.
Gợi ý trả lời:
- Đoạn văn thường có 3 phần: Mở đầu, Triển khai, Kết thúc.
- Nội dung chính của mỗi phần:
- Mở đầu: Giới thiệu tên câu chuyện, tác giả và nêu ấn tượng chung.
- Triển khai: Tóm tắt nội dung, nêu điều yêu thích và bày tỏ cảm xúc.
- Kết thúc: Khẳng định giá trị câu chuyện hoặc nhấn mạnh cảm xúc.
- Người viết thể hiện tình cảm, cảm xúc qua các từ ngữ giàu cảm xúc (xúc động, khó quên, thấm thía, in đậm,…) và những câu văn bộc lộ suy nghĩ, ấn tượng của mình về câu chuyện.
Ghi nhớ
Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện thường có 3 phần:
- Mở đầu: Giới thiệu tên câu chuyện, tên tác giả và nêu ấn tượng chung về câu chuyện.
- Triển khai: Kể tóm tắt nội dung câu chuyện, nêu những điều yêu thích ở câu chuyện (nhân vật, sự việc, ý nghĩa của câu chuyện,…) và thể hiện tình cảm, cảm xúc đối với câu chuyện.
- Kết thúc: Khẳng định một lần nữa giá trị, ý nghĩa của câu chuyện hoặc nhấn mạnh tình cảm, cảm xúc đối với câu chuyện.
Vận dụng: Tìm đọc câu chuyện kể về tấm gương học tập hoặc những đóng góp của một nhà khoa học.
Gợi ý: Em có thể tìm đọc các câu chuyện sau:
Câu chuyện về tấm gương học tập:
- Cậu bé Nguyễn Hiền – trạng nguyên nhỏ tuổi nhất nước ta.
- Mạc Đĩnh Chi – bắt đom đóm cho vào vỏ trứng để học bài trong đêm.
- Cao Bá Quát – khổ luyện chữ viết để trở thành người viết chữ đẹp nổi tiếng.
Câu chuyện về đóng góp của nhà khoa học:
- Ê-đi-xơn – nhà phát minh vĩ đại với hơn 1000 phát minh, trong đó có bóng đèn điện.
- Lu-i Pa-xtơ – nhà bác học tìm ra vắc-xin phòng bệnh dại.
- Ma-ri Quy-ri – nhà khoa học nữ đầu tiên đoạt hai giải Nô-ben.
Cách tìm đọc: Em có thể tìm sách ở thư viện trường, tủ sách gia đình hoặc nhờ bố mẹ, thầy cô giới thiệu. Khi đọc, em nhớ ghi lại tên câu chuyện, tên nhân vật và những chi tiết em ấn tượng nhất để chuẩn bị cho bài học sau.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình