Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Lý thuyết trọng tâm
Kiến thức chi tiết về đại từ đã được trình bày đầy đủ ở bài trước, các em có thể xem lại tại đây
Dưới đây là phần tóm tắt nhanh để các em dễ vận dụng vào bài luyện tập:
1. Đại từ là gì?
Đại từ là những từ dùng để thay thế, hỏi hoặc xưng hô trong câu.
2. Các loại đại từ:
- Đại từ xưng hô: dùng để xưng hô khi giao tiếp.
- Ví dụ: tôi, tớ, mình, ta, cậu, bạn, chúng tôi, các ngươi,…
- Đại từ thay thế: dùng để thay cho một từ ngữ đã được nhắc đến trước đó.
- Ví dụ: thế, vậy, đó, này, ấy,…
- Đại từ nghi vấn: dùng để hỏi.
- Ví dụ: ai, gì, nào, sao, bao giờ, đâu, mấy, bao nhiêu,…
3. Danh từ dùng để xưng hô:
Nhiều danh từ chỉ người cũng có thể được dùng để xưng hô: ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em, cháu, thầy,…
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu 1: Tìm các từ dùng để xưng hô trong mỗi đoạn dưới đây. Nhận xét về thái độ của người nói qua các từ đó.
a. Đoạn văn về bà và cháu:
- Từ dùng để xưng hô: tôi, bà, cháu, Cu Dũng, mẹ con.
- Nhận xét về thái độ: Bà xưng “bà”, gọi cháu là “Cu Dũng”, “cháu”; nói lời quan tâm (“Mía ngọt lắm, mẹ con ăn đi cho đỡ khát”, “Cháu ăn đi!”) → Thể hiện thái độ yêu thương, trìu mến, ân cần, chăm sóc cháu con.
b. Đoạn văn về Chuột cống:
- Từ dùng để xưng hô: ta, nhà ngươi, các ngươi.
- Nhận xét về thái độ: Chuột cống tự xưng “ta”, gọi kẻ khác là “nhà ngươi”, “các ngươi”; xưng mình là “chúa tể” → Thể hiện thái độ kiêu ngạo, hống hách, coi thường, xem mình cao hơn người khác.
Câu 2: Chọn các đại từ thay thế thích hợp với mỗi bông hoa và cho biết chúng được dùng để thay cho từ ngữ nào.
| Câu | Đại từ điền | Thay thế cho |
|---|---|---|
| a. Cô dạy mình động tác bơi ếch. Động tác ấy thật lạ. | ấy | động tác bơi ếch |
| b. Cây lạc tiên ra quả quanh năm. Vì vậy, con đường luôn phảng phất mùi lạc tiên chín. | vậy | Cây lạc tiên ra quả quanh năm |
| c. Mây đen đã kéo đến đầy trời. Nhưng bọn trẻ chẳng chú ý đến điều đó. | đó | Mây đen đã kéo đến đầy trời |
Lưu ý: Một số câu có thể điền được nhiều đại từ (ví dụ câu a có thể dùng ấy, đó, này), các em chọn từ phù hợp và tự nhiên nhất với ngữ cảnh.
Câu 3: Tìm đại từ nghi vấn trong các câu dưới đây và xác định mục đích sử dụng.
| Câu | Đại từ nghi vấn | Mục đích |
|---|---|---|
| a. Anh muốn gặp ai? | ai | (2) Hỏi về người |
| b. Sao con về muộn thế? | sao | (5) Hỏi về nguyên nhân |
| c. Bạn làm được mấy bài tập rồi? | mấy | (1) Hỏi về số lượng |
| d. Bao giờ cháu về quê? | bao giờ | (3) Hỏi về thời gian |
| e. Nó ngồi ở đâu? | đâu | (4) Hỏi về địa điểm |
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình