Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Câu chuyện Hộp quà màu thiên thanh kể về lớp học của Tân cùng nhau viết thư tặng cô giáo chủ nhiệm nhân buổi tổng kết năm học. Tối hôm ấy, Tân ngồi viết thư và nhớ lại kỉ niệm một lần đi học muộn vì mải bẻ ngô giúp mẹ. Khi ấy, cô giáo đã ân cần khuyên Tân: biết thương mẹ là tốt nhưng vừa giúp mẹ vừa đi học đúng giờ mới là biết thương mẹ nhiều hơn. Từ lời cô dạy, Tân cố gắng dậy sớm học bài, tranh thủ giúp mẹ việc nhà và cuối năm được cô khen tiến bộ. Hôm tổng kết, cô giáo mặc áo dài màu thiên thanh bước vào lớp trong tiếng vỗ tay giòn giã, xúc động nhận hộp quà chứa 35 lá thư của học trò. Câu chuyện thể hiện tình cảm cô trò thắm thiết, sự tri ân sâu sắc và bài học về sự cố gắng, tiến bộ trong học tập.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Theo em, có những cách nào để bày tỏ tình cảm yêu quý của mình với người thân, bạn bè, thầy cô giáo?
Có rất nhiều cách để bày tỏ tình cảm yêu quý với người thân, bạn bè, thầy cô giáo:
- Nói lời yêu thương, biết ơn trực tiếp với người mình yêu quý.
- Viết thư, viết thiệp gửi lời cảm ơn, chúc mừng vào các dịp đặc biệt.
- Tặng quà nhỏ ý nghĩa như một bông hoa, một tấm ảnh, một món đồ tự tay làm.
- Chăm ngoan, học giỏi, cố gắng tiến bộ để cha mẹ, thầy cô vui lòng.
- Giúp đỡ người thân việc nhà, giúp bạn bè khi khó khăn.
- Dành thời gian quan tâm, hỏi han, lắng nghe mọi người.
Câu 1: Lớp Tân có dự định gì trong buổi tổng kết năm học?
Lớp Tân có dự định: Mỗi bạn sẽ viết một lá thư như một món quà đặc biệt để tặng cô chủ nhiệm nhân buổi tổng kết năm học.
→ Cả lớp có 35 lá thư, được xếp vào chiếc hộp quà màu thiên thanh để tặng cô.
Câu 2: Khi viết thư cho cô giáo, Tân đã nhớ lại kỉ niệm gì?
Khi viết thư cho cô giáo, Tân đã nhớ lại kỉ niệm một lần đi học muộn vì mải bẻ ngô giúp mẹ:
- Khi cô hỏi lí do, Tân còn đang ấp úng thì bạn Huệ nhanh nhảu trả lời thay: “Thưa cô, chắc Tân lại giúp mẹ làm vườn.”
- Tân thấy mặt nóng ran vì ngại ngùng.
- Cô nhìn Tân trìu mến và nói: “Tân như thế là biết thương mẹ. Nhưng nếu em vừa biết giúp mẹ vừa đi học đúng giờ thì còn biết thương mẹ nhiều hơn!”
- Tân thầm hứa sẽ không đi học muộn nữa.
Câu 3: Qua bức thư Tân viết, hãy đoán xem lí do nào khiến Tân đã cố gắng và có nhiều tiến bộ trong học tập.
Lí do khiến Tân cố gắng và tiến bộ trong học tập:
- Tân luôn nhớ lời cô giáo dạy – vừa biết giúp mẹ, vừa phải đi học đúng giờ mới là biết thương mẹ nhiều hơn.
- Tân muốn cô giáo vui lòng, không phụ lòng tin và sự bao dung của cô.
- Tân thương mẹ, muốn vừa giúp được mẹ vừa học tốt để mẹ tự hào.
- Tân đã biết sắp xếp thời gian hợp lí: dậy sớm học bài, tranh thủ các buổi chiều nghỉ học để giúp mẹ việc nhà.
→ Chính tình yêu thương mẹ, sự biết ơn cô giáo và ý chí cố gắng đã giúp Tân tiến bộ.
Câu 4: Những từ ngữ, chi tiết nào thể hiện tình cảm cô trò trong buổi lễ tổng kết năm học?
Những từ ngữ, chi tiết thể hiện tình cảm cô trò:
- Tân đến lớp sớm để chuẩn bị buổi tổng kết.
- Huệ đón những lá thư của các bạn và xếp vào chiếc hộp màu thiên thanh.
- Cô giáo bước vào lớp trong tiếng vỗ tay giòn giã.
- Quang thay mặt lớp cảm ơn cô đã dạy dỗ.
- Đôi má cô ửng hồng khi nhận hộp quà – thể hiện sự xúc động.
- Lời nhắn của Quang: “Chúng em gửi cô hết ở trong này, cô về đọc nhé!” – trìu mến, chân thành.
- 35 lá thư được giữ bí mật tuyệt đối, chỉ cô mới biết từng học trò viết gì.
→ Tất cả cho thấy tình cảm cô trò thắm thiết, gắn bó và đầy trân trọng.
Câu 5: Theo em, hình ảnh “hộp quà màu thiên thanh” trong câu chuyện có ý nghĩa gì? Tìm một nhan đề khác cho câu chuyện.
Ý nghĩa hình ảnh “hộp quà màu thiên thanh”:
- Là món quà đặc biệt chứa đựng 35 lá thư – 35 tình cảm chân thành của học trò dành cho cô giáo.
- Màu thiên thanh (xanh da trời) tượng trưng cho sự trong sáng, dịu dàng, thanh khiết – giống như tình cảm cô trò và cũng giống màu áo dài cô mặc hôm ấy.
- Hộp quà là kỉ niệm đẹp không thể nào quên của cả cô và trò trong buổi chia tay cuối cấp.
Gợi ý nhan đề khác cho câu chuyện:
- Món quà tặng cô
- Những lá thư gửi cô
- Kỉ niệm với cô giáo
- Sắc màu thiên thanh
III. Vận dụng
Câu 1: Chọn nghĩa phù hợp với mỗi từ dưới đây.
| Từ | Nghĩa của từ |
|---|---|
| kỉ niệm | cái hiện lại trong trí óc về những sự việc đáng ghi nhớ đã qua |
| kỉ vật | vật được giữ lại làm kỉ niệm |
| kỉ yếu | tập tài liệu ghi lại những điều cốt yếu |
| kỉ lục | thành tích được chính thức thừa nhận là cao nhất, từ trước đến nay chưa ai đạt được |
Câu 2: Chọn từ ở bài tập 1 thay cho bông hoa để hoàn chỉnh câu.
a. Trên giá sách, ông tôi dành một góc nhỏ để trưng bày các kỉ vật của những người đồng đội cũ.
b. Cuối học kì II, lớp tôi có dự định làm cuốn kỉ yếu để lưu lại những kỉ niệm tuổi thơ dưới mái trường tiểu học.
c. Tôi đã cùng gia đình đi du lịch Phú Quốc, chuyến đi ấy để lại cho tôi những kỉ niệm đẹp.
Câu 3: Trong những câu ở bài tập 2, câu nào là câu ghép?
Câu c là câu ghép: Tôi đã cùng gia đình đi du lịch Phú Quốc, chuyến đi ấy để lại cho tôi những kỉ niệm đẹp.
- Vế 1: Tôi (CN) / đã cùng gia đình đi du lịch Phú Quốc (VN).
- Vế 2: chuyến đi ấy (CN) / để lại cho tôi những kỉ niệm đẹp (VN).
- Hai vế nối với nhau trực tiếp bằng dấu phẩy.
(Câu a và câu b là câu đơn vì mỗi câu chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ.)
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình