I. Nội dung tóm tắt bài đọc

Bài đọc kể về nhà văn An-đéc-xen (Đan Mạch) – tác giả của nhiều câu chuyện cổ tích nổi tiếng thế giới. Từ nhỏ, ông đã có những trải nghiệm thú vị bên cha: được đi đồng cỏ, ngắm cảnh vật qua kính, chơi với rối gỗ, đứng trên sân khấu ca hát và đọc thơ. Những trải nghiệm ấy đã hun đúc nên tài năng của ông. Khi trưởng thành, được Quốc vương Đan Mạch tài trợ, ông đi khắp các nước để trải nghiệm cuộc sống, quen biết nhiều người thuộc các tầng lớp khác nhau. Nhờ trải nghiệm phong phú và trái tim nhân hậu, An-đéc-xen đã cho ra đời nhiều tác phẩm bất hủ như Vịt con xấu xí, Cô bé bán diêm, Nàng tiên cá, Chú lính chì dũng cảm,… Bài đọc khẳng định vai trò quan trọng của trải nghiệm thực tế đối với sáng tạo nghệ thuật.

II. Giải các câu hỏi SGK

Câu hỏi khởi động: Chia sẻ với bạn: Kể về một hoạt động trải nghiệm em đã được tham gia ở trường. Sau trải nghiệm đó, em học thêm được điều gì?

Gợi ý một số hoạt động trải nghiệm em có thể chia sẻ:

• Đi tham quan bảo tàng, di tích lịch sử: giúp em hiểu thêm về lịch sử, văn hoá của đất nước.
• Đi dã ngoại, cắm trại: giúp em rèn kĩ năng sống, biết yêu thiên nhiên và gắn kết với bạn bè.
• Tham gia trồng cây, dọn vệ sinh: giúp em có ý thức bảo vệ môi trường.
• Học làm bánh, làm đồ thủ công: giúp em rèn tính cẩn thận, kiên trì và sáng tạo.
• Tham gia hội chợ, ngày hội đọc sách: giúp em mở rộng kiến thức và kết bạn mới.

→ Em hãy kể lại thật một hoạt động em từng tham gia và chia sẻ điều em học được nhé.

Câu 1: Những trải nghiệm nào ngày thơ ấu đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen?

Những trải nghiệm ngày thơ ấu đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen:

• Được cha đưa tới đồng cỏ chơi, được ngắm cảnh vật qua chiếc kính có thể nhìn ra xa mà cha làm cho: chim chóc trên trời, thiên nga trong hồ nước, dãy núi cuối làng,…
• Được quan sát mỗi sự vật rồi liên tưởng đến những câu chuyện kì diệu và kể lại cho cha nghe.
• Lên năm tuổi, được cha làm cho mấy con rối gỗ và dựng cả một sân khấu ngoài sân.
• Được may quần áo cho rối, biểu diễn rối, ca hát và đọc thơ trên sân khấu.
• Xúc động khi thấy ngôi sao chổi vụt qua bầu trời và viết được câu chuyện Sao chổi.

Câu 2: Tìm những chi tiết cho thấy An-đéc-xen bộc lộ năng khiếu sáng tác nghệ thuật ngay từ khi còn nhỏ.

Các chi tiết cho thấy An-đéc-xen bộc lộ năng khiếu sáng tác nghệ thuật từ khi còn nhỏ:

• Khi quan sát các sự vật, cậu bé liên tưởng ra những câu chuyện kì diệu và kể lại cho cha nghe.
• Cậu vui sướng cho các con rối gỗ di chuyển, lắc lư cái đầu và trò chuyện cùng nhau như những con người thật.
• Cậu tự may quần áo cho rối gỗ và đưa rối lên biểu diễn.
• Cậu đứng trên sân khấu, ca hát và đọc thơ.
• Cậu xúc động trước hiện tượng sao chổi và viết câu chuyện Sao chổi.

→ Đây là những dấu hiệu cho thấy An-đéc-xen đã có trí tưởng tượng phong phú, tâm hồn nhạy cảm và niềm đam mê nghệ thuật ngay từ khi còn rất nhỏ.

Câu 3: An-đéc-xen đã bày tỏ tâm nguyện gì với Quốc vương Đan Mạch? Theo em, vì sao Quốc vương Đan Mạch ủng hộ tâm nguyện của An-đéc-xen?

• Tâm nguyện của An-đéc-xen: Ông muốn được đến nhiều nơi để trải nghiệm cuộc sống.
• Quốc vương Đan Mạch ủng hộ tâm nguyện đó vì:
  • Quốc vương nhận thấy An-đéc-xen là người có tài năng thật sự và một niềm đam mê sáng tác rất lớn.
  • Quốc vương hiểu rằng những trải nghiệm thực tế sẽ giúp An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay hơn, ý nghĩa hơn.
  • Quốc vương muốn ủng hộ, khuyến khích tài năng văn học của đất nước Đan Mạch.

Câu 4: Nhờ đâu An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay?

An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay là nhờ:

• Những trải nghiệm phong phú khi đi chu du khắp các nước, quen biết nhiều người thuộc các tầng lớp khác nhau trong xã hội.
• Một trái tim nhân hậu: ông bất bình với những kẻ coi thường dân nghèo, thương cảm những thân phận bé nhỏ thiếu may mắn, trân trọng những tâm hồn trong sáng, cao thượng.
• Tài năng và niềm đam mê sáng tác không ngừng nghỉ.

→ Chính sự kết hợp giữa trải nghiệm thực tế và tình cảm nhân ái đã giúp An-đéc-xen viết nên những câu chuyện làm xúc động hàng triệu trẻ em trên thế giới.

Câu 5: Câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo muốn nói với chúng ta điều gì?

Đáp án phù hợp nhất: A. Muốn sáng tạo nghệ thuật, phải có nhiều trải nghiệm thực tế.

Giải thích:

• Nhan đề bài đọc là “Trải nghiệm để sáng tạo” – đã nói rõ mối liên hệ giữa trải nghiệm và sáng tạo nghệ thuật.
• Toàn bộ câu chuyện đều xoay quanh việc An-đéc-xen sử dụng những trải nghiệm phong phú trong cuộc sống (từ nhỏ đến khi trưởng thành) để sáng tác nên những tác phẩm bất hủ.
• Nếu không có những trải nghiệm ấy, An-đéc-xen sẽ khó có thể viết nên những câu chuyện cảm động và sâu sắc đến vậy.

Các em cũng có thể nêu thêm ý kiến của riêng mình, ví dụ: “Trải nghiệm giúp con người mở rộng hiểu biết và có nhiều cảm xúc để sáng tạo.”

Cô Trịnh Thị Ái Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình