Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
I. Nội dung tóm tắt bài đọc
Câu chuyện Những búp chè trên cây cổ thụ kể về Thảo A Sùng – cậu bạn người Mông ở bản Tà Xùa (huyện Bắc Yên, Sơn La). Sùng luôn tự hào kể cho bạn bè nghe về những cây chè cổ thụ ở quê hương mình, nhưng cũng trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa. Trong cuộc thi Bảy sắc cầu vồng, khi được hỏi về đặc sản của Bắc Yên, Sùng đã giới thiệu về chè Tà Xùa: búp chè to phủ lông tơ trắng như tuyết, mọc trên cây cổ thụ, nước chè vàng ánh xanh, thơm ngát, vị đầu chát sau ngọt. Sùng còn chia sẻ ước mơ làm kĩ sư nông nghiệp để giúp bản trồng nhiều chè hơn và mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới. Câu chuyện thể hiện tình yêu quê hương, niềm tự hào về sản vật quê hương và ước mơ đẹp của một cậu bé miền núi.
II. Giải các câu hỏi SGK
Câu hỏi khởi động: Trao đổi với bạn về một đồ uống mà em yêu thích (tên gọi, nguồn gốc, cách pha, hương vị,…).
Em xin giới thiệu về nước cam – đồ uống em rất yêu thích:
- Tên gọi: nước cam ép.
- Nguồn gốc: được làm từ quả cam tươi, có nhiều ở các vùng như cam Cao Phong (Hoà Bình), cam Vinh (Nghệ An),…
- Cách pha: rửa sạch cam, cắt đôi rồi vắt lấy nước, thêm chút đường và đá là uống được.
- Hương vị: nước cam có vị chua ngọt, thơm mát, uống rất bổ dưỡng và giàu vitamin C.
(Các em có thể chọn giới thiệu: sữa, nước chanh, sinh tố, trà sữa, nước dừa,… tuỳ theo sở thích.)
Câu 1: Thảo A Sùng kể với bạn những gì về quê hương của cậu?
Thảo A Sùng đã kể với bạn về quê hương với giọng tự hào:
- Bản làng Tà Xùa – quê hương của cậu.
- Những cây chè cổ thụ cao lớn ở bản làng.
- Cậu luôn trăn trở vì còn ít người biết đến chè Tà Xùa.
Câu 2: Trong cuộc thi “Bảy sắc cầu vồng”, Thảo A Sùng đã giới thiệu thế nào về chè Tà Xùa?
Thảo A Sùng đã giới thiệu chè Tà Xùa theo 3 đặc điểm:
| 🍃 Cây chè | 🍃 Búp chè | 🍃 Nước chè |
|---|---|---|
| Là những cây cổ thụ cao lớn. | Búp to, dưới lá có lớp lông tơ mịn, trắng như tuyết. | Khi pha có màu vàng ánh xanh, thơm ngan ngát. Khi uống, vị ban đầu hơi chát, sau đó đọng lại là vị ngọt. |
→ Cậu còn cho biết chè rất ngon nhưng cây chè còn ít nên chưa được nhiều người biết đến.
Câu 3: Thảo A Sùng mơ ước điều gì? Những chi tiết nào thể hiện ước mơ đó?
Ước mơ của Thảo A Sùng:
- Làm kĩ sư nông nghiệp để giúp bản trồng được nhiều chè hơn.
- Mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới.
Những chi tiết thể hiện ước mơ đó:
- Khi được hỏi về ước mơ, cậu cười, ánh mắt tràn ngập khát khao.
- Câu nói đầy tự tin: “Em ước làm kĩ sư nông nghiệp để giúp bản trồng được nhiều chè hơn. Em sẽ mang chè Tà Xùa đi khắp thế giới.”
- Trong mắt cậu, người bạn thấy những đồi chè bạt ngàn, thân cây đẫm sương còn ngọn vươn cao đón nắng.
→ Đó là một ước mơ đẹp, gắn liền với tình yêu quê hương và mong muốn phát triển sản vật quê hương.
Câu 4: Theo em, vì sao khi nghe Thảo A Sùng nói về chè Tà Xùa, các bạn nhỏ như quên mất cuộc thi? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
Em chọn ý B. Vì các bạn nhận ra hiểu biết về sản vật quê hương của mình còn ít ỏi, muốn biết thêm.
Vì sao:
- Trước khi Sùng kể, nhiều bạn chưa từng biết đến chè Tà Xùa dù đây là đặc sản của quê hương Bắc Yên.
- Qua lời giới thiệu của Sùng, các bạn nhận ra mình còn thiếu hiểu biết về chính sản vật quê hương.
- Các bạn tò mò, muốn biết thêm nên đã xôn xao hỏi nhau về cây chè quê hương, quên mất mình đang trong cuộc thi.
(Các em có thể chọn ý A hoặc C nếu có lí lẽ phù hợp – cả 3 ý đều có phần đúng.)
Câu 5: Tưởng tượng và kể tiếp câu chuyện khi Thảo A Sùng đã trưởng thành.
Đoạn kể tiếp tham khảo:
Nhiều năm sau, Thảo A Sùng đã thực hiện được ước mơ của mình – trở thành một kĩ sư nông nghiệp giỏi. Nhớ lời hứa năm xưa, cậu trở về bản Tà Xùa cùng bà con dân bản mở rộng những đồi chè. Sùng hướng dẫn mọi người cách chăm sóc, thu hái và chế biến chè theo phương pháp hiện đại. Nhờ vậy, chè Tà Xùa ngày càng thơm ngon và được bán khắp cả nước, thậm chí xuất khẩu ra nước ngoài. Mỗi buổi sáng, đứng giữa những đồi chè xanh mướt, Sùng lại mỉm cười hạnh phúc. Cậu đã mang được hương vị quê hương đi khắp thế giới đúng như ước mơ thuở nhỏ của mình.
III. Vận dụng
Câu 1: Tìm từ ngữ gọi tên sản vật của một số địa phương mà em biết và nêu đặc điểm của những sản vật đó.
| Sản vật | Địa phương | Đặc điểm |
|---|---|---|
| chè | Tà Xùa (Sơn La) | chát, ngọt |
| vải thiều | Lục Ngạn (Bắc Ninh) | ngọt lịm, mọng nước |
| nhãn lồng | Hưng Yên | ngọt, thơm |
| cốm | làng Vòng (Hà Nội) | dẻo, thơm |
| nước mắm | Phú Quốc | mặn, đậm đà |
| cà phê | Buôn Ma Thuột | đắng, thơm nồng |
| bưởi | Đoan Hùng (Phú Thọ) | ngọt, mát |
| kẹo dừa | Bến Tre | ngọt, béo, thơm mùi dừa |
Câu 2: Đặt một câu ghép nói về sản vật của một địa phương, trong câu có chứa từ ngữ đã tìm được ở bài tập 1.
Ví dụ câu ghép tham khảo:
1. Vải thiều Bắc Ninh có vị ngọt lịm còn nhãn lồng Hưng Yên lại thơm ngon nức tiếng.
- Vế 1: Vải thiều Bắc Ninh (CN) / có vị ngọt lịm (VN).
- Vế 2: nhãn lồng Hưng Yên (CN) / lại thơm ngon nức tiếng (VN).
- Hai vế nối bằng kết từ “còn”.
2. Cốm làng Vòng vừa dẻo vừa thơm nên ai đến Hà Nội cũng muốn mua về làm quà.
- Vế 1: Cốm làng Vòng (CN) / vừa dẻo vừa thơm (VN).
- Vế 2: ai đến Hà Nội (CN) / cũng muốn mua về làm quà (VN).
- Hai vế nối bằng kết từ “nên”.
3. Cà phê Buôn Ma Thuột thơm nồng, kẹo dừa Bến Tre lại ngọt béo khó quên.
- Vế 1: Cà phê Buôn Ma Thuột (CN) / thơm nồng (VN).
- Vế 2: kẹo dừa Bến Tre (CN) / lại ngọt béo khó quên (VN).
- Hai vế nối trực tiếp bằng dấu phẩy.
Cô Trịnh Thị Ái Ngọc
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tiếng Việt Tiểu học
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Ba Đình